İş Hukuku: En Çok Karşılaşılan Süreler ve Sayılar (Tablo ve Quiz)
Bu içerik Hukuksal Eğitim Akademik Komitesi tarafından güncel mevzuat ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda incelenip onaylanmıştır.
Merhaba değerli hukukçu adayı,
İş Hukuku deryasında sayılar ve süreler arasında kaybolmak çok kolay. Ancak sınav başarısı için bu kritik detayları ezberlemek şart. Senin için 4857 ve 6356 sayılı kanunlardaki en önemli ve en çok karıştırılan süreleri, sayıları ve oranları tek bir tabloda topladım. Aralara serpiştirdiğim quiz sorularıyla da bilgilerini anında test edebilirsin. Hadi başlayalım!
İş Hukuku: Kritik Süreler ve Sayılar Tablosu
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| İŞ KANUNU KAPSAMI | |
| Tarım/orman işlerinde kanun kapsamı dışında kalma sınırı | 50 işçi (dahil) |
| Esnaf işyerinde kanun kapsamı dışında kalma sınırı | 3 çalışan |
| BİLDİRİMLER VE İTİRAZLAR | |
| İşyeri kurma, devralma, kapatma bildirimi (Bölge Md.) | 1 ay içinde |
| Muvazaa raporuna itiraz süresi (İş Mahkemesi) | Tebliğden itibaren 30 iş günü |
| Muvazaa davasında Yargıtay'ın kesin karar verme süresi | 6 ay içinde |
| İŞ SÖZLEŞMESİ VE TÜRLERİ | |
| Süresi 1 yıl ve daha uzun sözleşmelerin şekli | Yazılı yapılmak zorunda |
| Yazılı sözleşme yapılmazsa işçiye belge verme süresi | 2 ay içinde |
| Süreksiz iş sayılma sınırı | En çok 30 iş günü süren işler |
| Kısmi süreli çalışmanın tam süreliye oranı | En fazla 2/3 (üçte ikisi) |
| Bireysel iş sözleşmesinde deneme süresi (azami) | 2 ay |
| Toplu iş sözleşmesiyle deneme süresi (azami) | 4 aya kadar uzatılabilir |
| Çağrı üzerine çalışmada haftalık süre (belirlenmemişse) | 20 saat sayılır |
| Çağrı üzerine çalışmada çağrı yapma süresi (en az) | Çalışmadan 4 gün önce |
| Çağrı üzerine çalışmada günlük çalışma süresi (en az) | 4 saat |
| EŞİT DAVRANMA İLKESİ İHLALİ | |
| Eşit davranma ilkesi ihlalinde tazminat | 4 aya kadar ücret tutarında |
Pratik Testi
Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere dayanarak iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren kaç iş günü içinde kullanılmalıdır?
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİ VE İŞ GÜVENCESİ | |
| Bildirim (ihbar) süresi - 4 yıl çalışan işçi için | 8 hafta |
| Kötü niyet tazminatı (iş güvencesi dışı) | Bildirim süresinin 3 katı tutarında |
| İş güvencesi için asgari işçi sayısı | 30 işçi |
| İş güvencesi için asgari kıdem (yeraltı işleri hariç) | 6 ay |
| İşe iade için arabulucuya başvuru süresi | Fesih tebliğinden itibaren 1 ay |
| Arabulucuda anlaşılamazsa dava açma süresi | Son tutanaktan itibaren 2 hafta |
| İşe iade kararı sonrası işverene başvuru süresi | Karar tebliğinden 10 işgünü içinde |
| İşe başlatmama (iş güvencesi) tazminatı üst sınırı | 8 aylık ücret |
| İşe iade davasında boşta geçen süre ücreti | En çok 4 aya kadar |
| Çalışma koşullarında esaslı değişikliği kabul süresi | 6 işgünü |
| Haklı fesih hakkının kullanma süresi (ahlak/iyiniyet) | Öğrenmeden itibaren 6 işgünü (ve her halde 1 yıl) |
| Kıdem tazminatı için asgari çalışma süresi | 1 yıl |
Pratik Testi
İş güvencesi kapsamında olan ve işe iade talebiyle arabulucuya başvuran bir işçinin, anlaşamama halinde iş mahkemesinde dava açma süresi ne kadardır?
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| ÇALIŞMA SÜRELERİ VE İŞİN DÜZENLENMESİ | |
| Haftalık normal çalışma süresi | En çok 45 saat |
| Yeraltı maden işlerinde haftalık çalışma süresi | En çok 37,5 saat |
| Yeraltı maden işlerinde günlük çalışma süresi | En çok 7,5 saat |
| Denkleştirme süresi (genel) | 2 ay |
| Denkleştirme süresi (turizm sektörü) | 4 ay (TİS ile 6 aya kadar) |
| Günlük azami çalışma süresi (denkleştirme dahil) | 11 saat |
| Telafi çalışması yaptırma süresi | Takip eden 4 ay içinde |
| Günlük azami telafi çalışması | 3 saat |
| Gece çalışma dönemi | En fazla 11 saat süren dönem |
| Gece çalışmaları (kural) | 7,5 saati geçemez |
| Posta değişiminde zorunlu dinlenme | En az 11 saat |
| ÜCRET, FAZLA ÇALIŞMA VE İZİNLER | |
| Ücret alacaklarında zamanaşımı | 5 yıl |
| Ücret ödenmezse iş görmekten kaçınma | Ödeme gününden 20 gün geçince |
| Ücretten haczedilemeyecek oran | Dörtte birinden fazlası (1/4) |
| Aylık ücret kesme cezası sınırı | 2 gündelikten fazla olamaz |
| Fazla çalışma ücreti zammı | %50 |
| Fazla çalışma için serbest zaman | Her 1 saat için 1 saat 30 dakika |
| Fazla sürelerle çalışma ücreti zammı | %25 |
| Fazla sürelerle çalışma için serbest zaman | Her 1 saat için 1 saat 15 dakika |
| Yıllık azami fazla çalışma süresi | 270 saat |
| Hafta tatili | Kesintisiz en az 24 saat |
| Yıllık izin (5-15 yıl çalışan) | En az 20 gün |
| Yıllık izin (50 yaş ve üstü) | En az 20 gün |
| Bölünen yıllık iznin bir parçasının asgari süresi | 10 gün |
| Analık izni (normal gebelik) | Toplam 16 hafta (8+8) |
| Eşin doğum yapması halinde mazeret izni | 5 gün ücretli izin |
Pratik Testi
Haftalık çalışma süresinin 45 saat olarak belirlendiği bir işyerinde, haftada 40 saat çalışan bir işçiye 44 saat çalışma yaptırılması halinde, bu 4 saatlik ek çalışma için ödenecek ücret zammı oranı nedir?
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| TOPLU İŞ HUKUKU (6356 SAYILI KANUN) | |
| Toplu İş Sözleşmesi (TİS) süresi | En az 1 yıl, en çok 3 yıl |
| Yeni TİS için yetki başvurusu | Mevcut TİS bitmeden en fazla 120 gün önce |
| İşkolu barajı | İşkolundaki işçilerin en az %1'i |
| İşyeri barajı (İşyeri TİS'i için) | İşyerindeki işçilerin yarıdan fazlası |
| İşletme barajı (İşletme TİS'i için) | İşletmedeki işçilerin en az %40'ı |
| Bakanlığın yetki tespit yazısına itiraz süresi | Tebliğden itibaren 6 iş günü |
| Yetki belgesi alan tarafın görüşmeye çağırma süresi | 15 gün içinde |
| Toplu görüşme süresi | İlk toplantıdan itibaren 60 gün |
| Görüşme sonunda uyuşmazlığı bildirme süresi | 6 iş günü |
| Arabulucunun görev süresi | 15 gün (+ taraflar anlaşırsan en çok 6 iş günü uzatılabilir) |
| TİS yorum davasında mahkemenin karar süresi | 2 ay |
| TİS yorum davasında BAM'ın karar süresi | 2 ay |