İş Hukukunda Hayati Süreler ve Sayılar: Sınav Odaklı Tam Liste
Bu içerik Hukuksal Eğitim Akademik Komitesi tarafından güncel mevzuat ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda incelenip onaylanmıştır.
İş Hukuku, hem uygulamada hem de sınavlarda adayları en çok zorlayan derslerin başında gelir. Bu zorluğun temel nedenlerinden biri, kanunlarda yer alan ve ezberlenmesi gereken çok sayıda süre, sayı ve orandır. Bu rehberde, İş Hukuku'nun en kritik sürelerini ve sayılarını, akılda kalıcı bir tablo formatında ve pratik quiz sorularıyla bir araya getirdik.
İş Hukuku Süre ve Sayılar Tablosu
Aşağıdaki tablo, Bireysel ve Toplu İş Hukuku'ndaki en temel ve sık karşılaşılan yasal süreleri ve sayıları özetlemektedir.
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| Kanun Kapsamı | |
| Tarım/orman işyerinin kanun kapsamı dışında kalması için çalışan sayısı | En fazla 50 işçi |
| Esnaf işyerinin kanun kapsamı dışında kalması için çalışan sayısı | En fazla 3 kişi |
| İşyeri kurma, devralma veya kapatmayı bildirme süresi | 1 ay |
| Geçici İş İlişkisi | |
| Muvazaa raporuna itiraz süresi | Tebliğden itibaren 30 iş günü |
| Muvazaa davası kararının Yargıtay'da kesinleşme süresi | En geç 6 ay |
| Holding içi geçici görevlendirme süresi | En fazla 6 ay (2 defa yenilenebilir) |
| Aralıklı/günlük işlerde geçici iş ilişkisi süresi | En fazla 4 ay |
| Askı halindeki sözleşme yerine kurulan geçici iş ilişkisi | Toplam 8 ayı geçmemek üzere en fazla 2 defa yenilenebilir |
| Toplu işçi çıkarma sonrası geçici iş ilişkisi yasağı | 8 ay |
| Feshedilen işçiyi geçici işçi olarak çalıştırma yasağı | Fesihten itibaren 6 ay |
| Üretim artışında geçici işçi oranı | İşyeri işçi sayısının 1/4'ü |
| İş Sözleşmesi ve Fesih | |
| En az 1 yıllık sözleşmelerin yapılması gereken şekil | Yazılı |
| Yazılı sözleşme yapılmadığında işçiye belge verme süresi | 2 ay |
| Süreksiz işin tanımı | Niteliği gereği en çok 30 iş günü süren iş |
| Kısmi süreli (part-time) çalışmanın sınırı | Emsal işçinin çalışma süresinin en fazla 2/3'ü |
| Deneme süresi (Bireysel İş Sözleşmesi) | En fazla 2 ay |
| Deneme süresi (Toplu İş Sözleşmesi ile) | En fazla 4 ay |
| İhbar süresi (3 yıldan fazla kıdemli işçi) | 8 hafta |
| Kötü niyet tazminatı miktarı | İhbar süresinin 3 katı tutarında ücret |
Pratik Testi
İş güvencesi kapsamında olan bir işçinin, feshin tebliğinden itibaren işe iade talebiyle arabulucuya başvurması için tanınan hak düşürücü süre ne kadardır?
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| İş Güvencesi | |
| İş güvencesinden yararlanmak için asgari işçi sayısı | 30 işçi |
| İş güvencesinden yararlanmak için asgari kıdem | 6 ay |
| İşe iade için arabulucuya başvuru süresi | Fesihten itibaren 1 ay |
| Arabulucuda anlaşılamayınca dava açma süresi | Son tutanağın düzenlenmesinden itibaren 2 hafta |
| İşe iade kararından sonra işverene başvuru süresi | Kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü |
| İşe başlatmama (iş güvencesi) tazminatı | 4 ila 8 aylık ücret |
| Boşta geçen süre ücreti | En çok 4 aya kadar |
| Çalışma Koşulları ve Haklı Fesih | |
| Çalışma koşullarındaki esaslı değişikliği kabul süresi | 6 iş günü |
| Ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılıkta haklı fesih süresi | Fiilin öğrenilmesinden itibaren 6 iş günü (her halde 1 yıl) |
| Ücret ve Fazla Çalışma | |
| Ücret alacaklarında zamanaşımı | 5 yıl |
| Ücreti ödenmeyen işçinin iş görmekten kaçınması için gereken süre | Ödeme gününden itibaren 20 gün |
| Ücret kesme cezasının aylık sınırı | 2 gündelikten fazla olamaz |
| Yasal haftalık çalışma süresi sınırı | 45 saat |
| Fazla çalışma ücreti zammı | %50 |
| Fazla sürelerle çalışma ücreti zammı | %25 |
| Bir yıldaki toplam fazla çalışma sınırı | 270 saat |
Pratik Testi
Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan bir davranışta bulunan işçinin iş sözleşmesini, bu fiili öğrendiği tarihten itibaren işveren en geç ne kadar süre içinde feshetmelidir?
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| İzinler ve Dinlenme | |
| 5-15 yıl kıdemli işçinin yıllık izin süresi | En az 20 gün |
| 50 yaş ve üzeri işçinin yıllık izin süresi | En az 20 gün |
| Yıllık iznin bölünemeyen asgari kısmı | 10 gün |
| Haftalık kesintisiz dinlenme (Hafta tatili) | En az 24 saat |
| Analık izni (doğum öncesi ve sonrası toplam) | 16 hafta (çoğul gebelikte doğum öncesine +2 hafta) |
| Eşin doğum yapması halinde mazeret izni | 5 gün |
| İşin Düzenlenmesi | |
| Yeraltı maden işlerinde haftalık çalışma süresi | En çok 37,5 saat |
| Denkleştirme süresi (genel kural) | 2 ay |
| Denkleştirme süresi (turizm sektörü) | 4 ay (TİS ile 6 aya kadar) |
| Günlük azami çalışma süresi (denkleştirme dahil) | 11 saat |
| Telafi çalışması yaptırma süresi | 4 ay içinde |
| Telafi çalışması günlük sınırı | 3 saat |
| Gece çalışması günlük sınırı | 7,5 saat |
| Kıdem Tazminatı | |
| Kıdem tazminatına hak kazanmak için asgari çalışma süresi | En az 1 yıl |
| Toplu İş Sözleşmesi (TİS) | |
| TİS'in süresi | En az 1 yıl, en çok 3 yıl |
| Yeni TİS için yetki başvurusu (mevcut sözleşme bitmeden önce) | En fazla 120 gün önce |
| İşkolu barajı | %1 |
| İşyeri barajı (işyeri TİS için) | Çalışanların yarıdan fazlası |
| İşletme barajı (işletme TİS için) | Çalışanların %40'ı |
| Yetki tespitine itiraz süresi | Tebliğden itibaren 6 iş günü |
| Yetki belgesi alan tarafın görüşmeye çağırma süresi | 15 gün |
| Toplu görüşmelerin yasal süresi | 60 gün |
| Arabulucunun görev süresi | 15 gün (+ en çok 6 iş günü uzatılabilir) |