İş Hukukunda Kritik Süreler ve Sayılar: Sınav Odaklı Hafıza Tablosu
Bu içerik Hukuksal Eğitim Akademik Komitesi tarafından güncel mevzuat ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda incelenip onaylanmıştır.
İş Hukuku, sayısız süre, sayı ve oran içeren, detaylarıyla dikkat gerektiren bir alandır. Sınavlarda başarıyı getiren en önemli unsurlardan biri, bu kritik rakamları akılda tutmaktır. Bu rehber, İş Kanunu ve Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'ndaki en sık karşılaşılan ve ezberlenmesi zor olan süre ve sayıları sizin için bir araya getiriyor.
Bireysel İş Hukuku Süre ve Sayıları
İş Kanunu Kapsamı ve Genel Hükümler
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| Tarım/orman işlerinde İş K. kapsamı dışında kalma (çalışan sayısı sınırı) | 50 işçi ve daha azı |
| Esnaf muaflığı için çalışan sayısı sınırı | En fazla 3 kişi |
| İşyeri kurma/devralma/kapatma bildirimi (Bölge Müdürlüğüne) | 1 ay içinde |
| Muvazaa tespit raporuna itiraz süresi (İş Mahkemesine) | Tebliğden itibaren 30 iş günü |
| Muvazaa davasında Yargıtay'ın temyiz inceleme süresi | En geç 6 ay içinde |
| Eşit davranma ilkesi ihlalinde istenebilecek tazminat (üst sınır) | 4 aya kadar ücret |
Geçici İş İlişkisi
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| Sözleşmenin askıda kaldığı hallerde geçici iş ilişkisi (süre ve yenileme sınırı) | En fazla 4+4 ay (toplam 8 ay), 2 defa |
| Aralıklı/dönemsellik arz eden işlerde geçici iş ilişkisi (süre ve yenileme) | En fazla 4 ay, yenilenemez |
| Toplu işçi çıkarılan işyerinde geçici iş ilişkisi kurma yasağı | 8 ay süreyle |
| Aynı iş için yeniden geçici işçi çalıştırma yasağı | 6 ay geçmedikçe |
| Feshedilen işçiyi geçici işçi olarak çalıştırma yasağı | 6 ay geçmedikçe |
| Öngörülemeyen üretim artışında geçici işçi oranı | İşyeri işçi sayısının 1/4'ü |
| 10 ve az işçili işyerinde üretim artışında geçici işçi sayısı | En fazla 5 işçi |
| Holding içi görevlendirme (süre ve yenileme) | 6 ay, en fazla 2 defa yenilenebilir |
Pratik Testi
İş güvencesi hükümlerinden yararlanmak isteyen bir işçinin, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işe iade talebiyle arabulucuya başvurması için tanınan hak düşürücü süre ne kadardır?
İş Sözleşmesi, Fesih ve Tazminatlar
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| Yazılı yapılması zorunlu iş sözleşmesi süresi | Süresi en az 1 yıl olan |
| Yazılı sözleşme yoksa işçiye çalışma koşullarını bildirme süresi | 2 ay içinde |
| 'Süreksiz iş' sayılma sınırı | En çok 30 iş günü |
| Kısmi süreli çalışmanın tam süreliye oranı (üst sınır) | 2/3 (üçte ikisi) |
| Deneme süresi (bireysel / TİS ile) | Azami 2 ay / TİS ile 4 ay |
| İhbar süresi (işi 3 yıldan fazla süren için) | 8 hafta |
| Kötü niyet tazminatı (iş güvencesi dışı) | Bildirim süresinin 3 katı |
| İş güvencesi için işyeri çalışan sayısı (asgari) | En az 30 işçi |
| İş güvencesi için işçi kıdemi (asgari) | En az 6 ay |
| İşe iade için arabulucuya başvuru süresi | Fesihten itibaren 1 ay |
| Arabulucuda anlaşılamazsa işe iade davası açma süresi | Son tutanaktan itibaren 2 hafta |
| İşe iadeyi kazanan işçinin işverene başvuru süresi | Karardan itibaren 10 işgünü |
| İşe başlatmama (iş güvencesi) tazminatı (tavan) | 8 aylık ücret |
| İşe iadede boşta geçen süre ücreti (tavan) | 4 aya kadar |
| Çalışma koşullarında esaslı değişikliği kabul süresi | 6 iş günü |
| Ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılıkta fesih hakkı kullanım süresi (hak düşürücü) | Öğrenmeden itibaren 6 iş günü |
| Kıdem tazminatına hak kazanmak için asgari çalışma süresi | 1 tam yıl |
| Ücret, kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarında zamanaşımı | 5 yıl |
Pratik Testi
4857 sayılı İş Kanunu'na göre fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda en fazla kaç saat olabilir?
Ücret, Çalışma Süreleri ve İzinler
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| Ücretin ödenmemesi nedeniyle işçinin iş görmekten kaçınma hakkı (gecikme süresi) | Ödeme gününden itibaren 20 gün |
| Ücretten yapılabilecek ceza kesintisi (aylık sınır) | 2 gündelikten fazla olamaz |
| Haftalık yasal çalışma süresi (normal / yer altı maden) | 45 saat / 37,5 saat |
| Günlük azami çalışma süresi (denkleştirme dahil) | 11 saat |
| Fazla çalışma ücreti zammı / serbest zaman karşılığı | %50 zam / 1 saat için 1.5 saat |
| Fazla sürelerle çalışma ücreti zammı / serbest zaman karşılığı | %25 zam / 1 saat için 1.25 saat |
| Fazla çalışma yıllık üst sınırı | 270 saat |
| Denkleştirme süresi (normal / turizm / TİS ile turizm) | 2 ay / 4 ay / 6 aya kadar |
| Telafi çalışması yaptırma süresi | 4 ay içinde |
| Gece çalışma dönemi (azami) / Gece çalışması (azami) | 11 saat / 7.5 saat |
| 7,5 saatten fazla çalışmada ara dinlenmesi | En az 1 saat |
| Yıllık izin süresi (5-15 yıl kıdemli işçi) | En az 20 gün |
| Yıllık izin süresi (50 yaş ve üstü işçi) | En az 20 gün |
| Yıllık iznin bölünmesinde bir parçanın asgari süresi | 10 günden az olamaz |
| Analık izni (normal gebelik, toplam) | 16 hafta |
| Eşin doğum yapması halinde babalık izni | 5 gün (ücretli) |
Toplu İş Hukuku Süre ve Sayıları
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| TİS ve Çerçeve Sözleşme süresi | En az 1 yıl, en çok 3 yıl |
| Yeni TİS için yetki başvurusu (mevcut TİS bitmeden önce) | En fazla 120 gün önce |
| İşkolu barajı | İşkolundaki işçilerin %1'i |
| İşyeri barajı | İşyerindeki işçilerin yarıdan fazlası |
| İşletme barajı | İşletmedeki işçilerin %40'ı |
| İşkolu istatistiklerine itiraz süresi | Yayımdan itibaren 15 gün |
| Bakanlığın yetki tespit yazısına itiraz süresi | Tebliğden itibaren 6 iş günü |
| Yetki alan tarafın karşı tarafı görüşmeye çağırma süresi | 15 gün içinde |
| Toplu görüşme süresi | 60 gün |
| Uyuşmazlık çıkarsa görevli makama bildirme süresi | 6 iş günü |
| Arabulucu görevlendirme süresi | 6 iş günü içinde |
| Arabuluculuk süresi (normal / uzatma) | 15 gün / en çok 6 iş günü uzatılır |
| TİS yorum davasında mahkemenin karar verme süresi | En geç 2 ay içinde |
Pratik Testi
Bir işçi sendikasının işletme toplu iş sözleşmesi yapabilmesi için işletmede çalışan işçilerin en az yüzde kaçının kendi üyesi olması gerekir?