İş Hukukunda Kritik Süreler ve Sayılar: Sınav Odaklı Tam Liste
Bu içerik Hukuksal Eğitim Akademik Komitesi tarafından güncel mevzuat ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda incelenip onaylanmıştır.
İş Hukuku, sayısız süre, oran ve sayı içeren ve bu nedenle adayların en çok zorlandığı derslerden biridir. Özellikle sınav anında birbiriyle karışan bu rakamlar, net kayıplarına yol açabilir. Bu derste, 4857 ve 6356 sayılı Kanunlarda yer alan en kritik ve en çok karşılaşılan süre ve sayıları sistematik bir tablo halinde özetleyerek ezberinizi kolaylaştıracağız. Konu aralarındaki mini testlerle de bilginizi anında sınayabileceksiniz.
İş Hukukunda En Çok Karşılaşılan Süreler ve Sayılar Tablosu
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| Kanun Kapsamı ve Bildirimler | |
| Tarım ve orman işlerinde kanun kapsamı dışı kalmak için azami işçi sayısı | 50 işçi |
| Esnaf muaflığı için azami çalışan sayısı | 3 kişi |
| İşyeri kurma, devralma veya kapatmayı bildirme süresi | 1 ay |
| Muvazaa raporuna itiraz süresi | 30 iş günü |
| Muvazaa davasında Yargıtay'ın kesin karar verme süresi | 6 ay |
| Geçici İş İlişkisi (Özel İstihdam Bürosu) | |
| Askı hallerinde kurulan geçici iş ilişkisi (azami yenileme) | 2 defa |
| Aralıklı işlerde geçici iş ilişkisi (azami süre) | 4 ay |
| Dönemsellik arz eden iş artışlarında kurulan geçici iş ilişkisi (yenileme) | Yenilenemez |
| Toplu işçi çıkarma sonrası geçici iş ilişkisi yasağı | 8 ay |
| İşten çıkarılan işçiyi geçici olarak çalıştırma yasağı | 6 ay |
| Öngörülemeyen üretim artışında azami geçici işçi oranı | İşçi sayısının 1/4'ü |
| Geçici İş İlişkisi (Holding / Şirketler Topluluğu) | |
| Görevlendirmenin azami süresi | 6 ay |
| Görevlendirmenin azami yenilenme sayısı | 2 defa |
| İş Sözleşmesi ve Türleri | |
| Süresi en az 1 yıl olan sözleşmelerin şekli | Yazılı yapılmalı |
| Yazılı sözleşme yapılmazsa işverenin belge verme süresi | 2 ay |
| Bir işin 'süreksiz iş' sayılması için azami süresi | 30 iş günü |
| Kısmi süreli çalışmanın tam süreliye oranı (azami) | 2/3 (Üçte ikisi) |
| Deneme süresi (bireysel sözleşmede azami) | 2 ay |
| Deneme süresi (TİS ile azami) | 4 ay |
| Çağrı üzerine çalışmada haftalık asgari süre (belirlenmemişse) | 20 saat |
| Çağrı yapma (ön bildirim) süresi | En az 4 gün önce |
| Her çağrıda asgari çalıştırma süresi | Günde en az 4 saat |
Pratik Testi
İş sözleşmesi feshedilen ve iş güvencesi kapsamında olan bir işçi, işe iade talebiyle feshin tebliğinden itibaren ne kadar süre içinde arabulucuya başvurmalıdır ve arabuluculukta anlaşamama halinde dava açma süresi ne kadardır?
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| İş Sözleşmesinin Feshi ve Sonuçları | |
| Bildirim (ihbar) süresi (6 ay - 1.5 yıl kıdem) | 4 hafta |
| Bildirim (ihbar) süresi (1.5 yıl - 3 yıl kıdem) | 6 hafta |
| Bildirim (ihbar) süresi (3 yıldan fazla kıdem) | 8 hafta |
| İş güvencesi için asgari işçi sayısı | 30 işçi |
| İş güvencesi için asgari kıdem (yeraltı işleri hariç) | 6 ay |
| Kötü niyet tazminatı tutarı | Bildirim süresinin 3 katı |
| Eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı (tavan) | 4 aya kadar ücret |
| Kıdem tazminatına hak kazanmak için asgari çalışma süresi | 1 yıl |
| İşe İade Süreçleri | |
| Arabulucuya başvuru süresi (fesih tebliğinden itibaren) | 1 ay |
| Dava açma süresi (arabulucuda anlaşamama sonrası) | 2 hafta |
| İşe başlama başvurusu (kesinleşen mahkeme kararı sonrası) | 10 iş günü |
| İşe başlatmama (iş güvencesi) tazminatı üst sınırı | 8 aylık ücret |
| Boşta geçen süre ücreti üst sınırı | 4 aya kadar ücret |
| Haklı Nedenle Fesih ve Değişiklik | |
| Çalışma koşullarındaki esaslı değişikliği kabul süresi | 6 iş günü |
| Ahlak ve iyiniyet kurallarına dayalı haklı fesih hakkının kullanım süresi | Fiili öğrenmeden itibaren 6 iş günü ve her halde 1 yıl |
| Ücret ve Alacaklar | |
| Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi | 5 yıl |
| Ücreti ödenmeyen işçinin iş görmekten kaçınması için geçmesi gereken süre | Ödeme gününden itibaren 20 gün |
| Ücret haczi (haczedilebilir azami oran) | Aylık ücretin 1/4'ü |
| Ücret kesme cezasının aylık azami tutarı | 2 gündelik |
| Kesilen cezaların Bakanlık hesabına yatırılma süresi | 1 ay içinde |
Pratik Testi
Fazla çalışma yapan bir işçi her bir saatlik fazla çalışması için %50 zamlı ücret veya 1 saat 30 dakika serbest zaman kullanabilirken, fazla sürelerle çalışma yapan bir işçi her bir saatlik çalışması için ne kadar serbest zaman kullanabilir?
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| Çalışma Süreleri ve Dinlenmeler | |
| Haftalık normal çalışma süresi | 45 saat |
| Yeraltı maden işlerinde haftalık azami çalışma süresi | 37,5 saat |
| Yeraltı maden işlerinde günlük azami çalışma süresi | 7,5 saat |
| Günlük azami çalışma süresi (denkleştirme dahil) | 11 saat |
| Fazla çalışma süresi (yıllık tavan) | 270 saat |
| Fazla çalışma ücret zammı | %50 |
| Fazla sürelerle çalışma ücret zammı | %25 |
| Hafta tatili (kesintisiz asgari) | 24 saat |
| Ara dinlenmesi (4 - 7,5 saatlik iş) | En az 30 dakika |
| Ara dinlenmesi (7,5 saatten fazla iş) | En az 1 saat |
| Gece çalışması (günlük azami) | 7,5 saat |
| Posta değişiminde asgari dinlenme | Kesintisiz 11 saat |
| Yıllık İzinler | |
| Yıllık izin (1-5 yıl kıdem) | En az 14 gün |
| Yıllık izin (5-15 yıl kıdem) | En az 20 gün |
| Yıllık izin (15+ yıl kıdem) | En az 26 gün |
| 18 yaş altı ve 50 yaş üstü işçilerin yıllık izni | En az 20 gün |
| İznin bölünmesinde bir bölümünün asgari süresi | 10 gün |
| Yol izni (ücretsiz, azami) | 4 güne kadar |
| Analık ve Mazeret İzinleri | |
| Analık izni (doğum öncesi ve sonrası toplam) | 16 hafta (çoğul gebelikte +2 hafta) |
| Eşin doğum yapması halinde mazeret izni | 5 gün |
Pratik Testi
Bir işçi sendikasının toplu iş sözleşmesi (TİS) yapabilmesi için gerekli olan işyeri ve işletme çoğunluk barajları sırasıyla ne kadardır?
| Konu | Süre / Sayı / Oran |
|---|---|
| Toplu İş Hukuku - TİS Yetki ve Süreç | |
| TİS ve Çerçeve Sözleşmenin süresi | En az 1 yıl, en çok 3 yıl |
| Yeni TİS için yetki başvurusu (mevcut bitmeden önce) | En fazla 120 gün önce |
| İşkolu barajı | %1 |
| İşyeri barajı | Yarıdan fazlası |
| İşletme barajı | %40 |
| Bakanlığın yetki tespit yazısına itiraz süresi | 6 iş günü |
| Yetki belgesi alan tarafın görüşmeye çağırma süresi | 15 gün |
| Toplu görüşme süresi (ilk toplantıdan itibaren) | 60 gün |
| Uyuşmazlık çıkarsa görevli makama bildirim süresi | 6 iş günü |
| Arabulucunun görev süresi (ve azami uzatma) | 15 gün (+ en çok 6 iş günü) |
| TİS yorum davasında mahkemenin karar verme süresi | 2 ay |