--- title: "Acente nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/acente" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Acente **Kısaca:** Belirli bir işletmeye sürekli olarak aracılık eden veya bu işletme adına sözleşme yapan bağımsız tacirdir. (TTK m.111) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.102 – I - Tanımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-102#f1): Bir sözleşmeye dayanarak, belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları o tacir adına yapmayı meslek edinen kimsedir. Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru ya da işletme çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konumda bulunan kişiler acente sayılmaz. - TTK m.104 – III - İnhisar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-104#f1): Müvekkil adına ve hesabına sürekli olarak aracılık eden ve bu işi tek başına yetkili olarak yapan kişidir. Madde bakımından önemli olan, aynı yer veya bölgede aynı ticaret dalında birden fazla acente atanmamasıdır. - TTK m.106 – II - Özel ve yazılı yetki gerektiren hâller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-106#f1): Müvekkilinin ticari işlerini sürekli olarak, belirli bir yer ve bölgede, onun adına ve hesabına yürüten kişidir. Maddenin hükmü acente sıfatıyla yapılan işlemler için geçerlidir. - TTK m.107 – III - Sözleşme yapma yetkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-107#f1): Bir tacir adına ve hesabına, kural olarak aracılık yaparak sürekli olarak işletme faaliyetinde bulunan kişidir. Acentenin esas görevi aracılık yapmaktır; müvekkili adına sözleşme yapma yetkisi ancak ayrıca ve özel olarak verilmişse vardır. - TTK m.108 – IV - Yetkisizlik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-108#f1): Belirli bir işletme adına ve hesabına sürekli olarak aracılık yapan, müvekkili adına sözleşme yapma yetkisi bulunabilen bağımsız tacir niteliğindeki kişidir. Maddenin uygulanabilmesi için acentenin müvekkili adına hareket etmiş olması gerekir. - TTK m.109 – I - Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-109#f1): Sözleşme uyarınca belirli bir yer veya bölgede sürekli olarak müvekkilin işlerini görmek ya da onun adına ve hesabına sözleşme yapmakla yükümlü olan kişidir. Acentelik, sürekli bir görev ilişkisi kurar; tek seferlik aracılıktan bu yönüyle ayrılır. - TTK m.111 – III - Önlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-111#f1): Belirli bir işletmeye sürekli olarak aracılık eden veya bu işletme adına sözleşme yapan bağımsız tacirdir. Bu maddede acente, müvekkili hesabına eşya teslim alan kişi olarak anlaşılır. - TTK m.112 – IV - Ödeme borcu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-112#f1): Bir işletmenin ticari işlerini sürekli olarak, bağımsız bir tacir sıfatıyla, işletme adına aracılık ederek yürüten ve bu işletme adına sözleşme yapma yetkisi taşıyabilen kişidir. Maddenin uygulanması için acentenin müvekkil adına para tahsil edip ona teslim etme ya da ona gönderme yükümü bulunmalıdır. - TTK m.113 – D) Acentenin hakları — I - Ücret — 1. Ücrete hak kazandıran işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-113#f1): Belirli bir yerde veya bölgede sürekli olarak, başkası adına aracılık yapan ya da sözleşme yapan ve bunu meslek edinen kişidir (m.102). Ücret hakkı, acentenin bu sıfatından doğar. - TTK m.119 – IV - Hapis hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-119#f1): Müvekkili adına ve hesabına, belirli bir bölgede sürekli olarak sözleşme yapma veya aracılık görevini üstlenen kişidir. Maddenin uygulanması için acentelik sözleşmesinin varlığı gerekir. - TTK m.120 – E) Müvekkilin borçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-120#f1): Belirli bir yer veya bölge için sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelere aracılık eden veya bunları müvekkil adına yapan, bağımsız bir tacir yardımcısıdır. - TTK m.1149 – 3. Bilgi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1149): Taşıyan adına deniz taşımacılığına ilişkin işleri yürüten kişidir. Bu maddenin bilgi hükmünde, acentenin bilgisi taşıyanın bilgisiyle aynı sonucu doğurur. - TTK m.1416 – 9. Tebliğler ve bildirimler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1416#f1): Sigorta sözleşmesini yapan ya da yapılmasına aracılık eden kişidir. Sigorta ettirenin sigortacıya yapacağı tebliğ ve bildirimler acenteye de yapılabilir; bu hal sigortacı adına alınan tebligatın yerine geçer. - TTK m.1424 – c) Sigorta poliçesi verme yükümlülüğü aa) Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1424#f1): Sigortacı adına sözleşme yapmaya yetkili kişidir. Acentenin yaptığı sözleşme, sigortacının kendisi tarafından yapılmış sayılır ve 24 saatlik süre bu hale bağlanmıştır. ### Karayolu Taşıma Kanunu - Karayolu Taşıma Kanunu m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4925-sayili-karayolu-tasima-kanunu/madde-1#f1): Taşıma işlerinde bir taşımacı veya taşıtan adına aracılık yapan, bu kişiyi temsil eden kişidir. Kendi adına taşıma sözleşmesi kurmadığı için komisyoncudan ayrılır. - Karayolu Taşıma Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4925-sayili-karayolu-tasima-kanunu/madde-3#f3): Bağımlı bir sıfat olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak bir veya birden fazla taşımacıyı ilgilendiren işlerde aracılık etmeyi ve onlar adına taşıma sözleşmesi yapmayı meslek edinen kişidir. Belirli bir bölge ve süreklilik unsurları aranır. - Karayolu Taşıma Kanunu m.6 – Taşımacının sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4925-sayili-karayolu-tasima-kanunu/madde-6#f2): Taşımacı adına acentelik sıfatıyla işlem yapan kişidir. Acentenin bu sıfatla yaptığı faaliyetlerden taşımacı müteselsilen sorumludur. - Karayolu Taşıma Kanunu m.9 – Acente, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanların sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4925-sayili-karayolu-tasima-kanunu/madde-9#f1): Belirli bir yer veya bölge için sürekli olarak bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelere aracılık eden veya bunları o tacir adına yapan kişidir. Maddenin sorumluluk rejimi, acentenin bu sıfatla yaptığı faaliyet ve işlemlerle sınırlıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Acente / Taşıma işleri komisyoncusu** (4925 s. K. m.1): Acente, bir taşımacı veya taşıtan adına aracılık eder ve onu temsil eder. Komisyoncu, kendi adına hareket eder ve kendi adına taşıma sözleşmesi kurar. Temsil ve sözleşme ilişkisinin hangi tarafa ait olduğu değişir; bu fark, kanunun ilgili maddelerinde farklı yükümlülük ve sorumluluklar doğurur. - **Acente / Taşımacı** (4925 s. K. m.3): Acente, belirli bir yer veya bölgede sürekli olarak bir veya birden fazla taşımacı adına taşıma sözleşmesi yapar. Taşımacı, taşımayı kendi nam ve hesabına ücret karşılığında üstlenir. Acente başkası adına hareket eder ve bağımsız sıfatla sözleşme kurar; taşımacı ise kendi adına taşıma yapar. Acente için yetki belgesi tanımda aranmamıştır. - **Acente veya komisyoncu / Nakliyat ambarı ve kargo işletmecisi** (4925 s. K. m.9): Acente ve komisyoncunun sorumluluğu, taşıyıcıyla birlikte yapılan faaliyet ve işlemlerden doğar. Nakliyat ambarı ve kargo işletmecisinin sorumluluğu, eşyanın fiilen teslim alınmasıyla başlar ve teslim edilmesiyle sona erer. İşletmecinin sorumluluğu zaman ve eşya bakımından sınırlandırılmıştır; acente ve komisyoncuda ise bu zaman sınırı aranmaz, sorumluluk sıfattan kaynaklanır. - **Aracılık yapan acente / sözleşme yapan acente** (TTK m.102): Aracılık yapan acente, sözleşmeyi kendisi kurmaz; tacirle üçüncü kişi arasında sözleşme kurulmasına yardım eder. Sözleşme yapan acente, tacir adına ve hesabına sözleşmeyi bizzat kurar. Aracılık yapan acenteye m.102/2 uyarınca önce simsarlık hükümleri, sözleşme yapan acenteye ise komisyon hükümleri uygulanır. Her iki durumda da hüküm bulunmazsa vekâlet hükümlerine başvurulur. - **Acente / işletmeye bağlı yardımcı (ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru, çalışan)** (TTK m.102): Acente, tacirin işletmesine bağlı olmayan bağımsız tacir yardımcısıdır ve kendi işletmesini yürütebilir. İşletmeye bağlı yardımcılar tacirin işletme düzenine tabidir ve bu maddenin kapsamı dışındadır. Bağımlı yardımcı hakkında m.102 değil, ilgili bağımlı yardımcılık hükümleri uygulanır; acentelik hükümleri uygulanmaz. - **Acente / pazarlamacı ve reklam yapan kişi** (TTK m.102): Acente, aracılık ya da tacir adına sözleşme yapma faaliyeti gösterir. Pazarlamacı, ürünü tanıtmakla yetinen ve sözleşme kurma ya da aracılık yetkisi bulunmayan kişidir. Sözleşme kurma veya aracılık faaliyeti yoksa kişi acente sayılmaz ve acentelik hükümleri uygulanmaz. ## İlgili konular - Genel olarak, acentenin yetkileri ve acentenin borçları (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/genel-olarak-acentenin-yetkileri-ve-acentenin-borclari - Acentenin hakları ve acentelik sözleşmesinin sona ermesi (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/acentenin-haklari-ve-acentelik-sozlesmesinin-sona-ermesi ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2017/497 E., 2020/133 K., 25.02.2020 — ilgili: TTK m.112 - 11. Hukuk Dairesi, 2023/5819 E., 2024/5475 K., 03.07.2024 — ilgili: TTK m.106 - 11. Hukuk Dairesi, 2023/4096 E., 2024/2101 K., 14.03.2024 — ilgili: TTK m.119 ## İlgili terimler [Müvekkil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muvekkil) · [Taşıma işleri komisyoncusu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasima-isleri-komisyoncusu) · [Müteselsil Sorumluluk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muteselsil-sorumluluk) · [Taşıma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasima) · [Olağanüstü giderler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olaganustu-giderler) · [İcazet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/icazet) · [Poliçe](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/police) · [Aciz hâli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aciz-hali) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.