--- title: "Açık yürürlükten kaldırma nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/acik-yururlukten-kaldirma" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Açık yürürlükten kaldırma **Kısaca:** Açık yürürlükten kaldırma, 9 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.1028 · yürürlükten kaldırılan kanun: Yeni bir kanunun, eski kanunu veya hükmünü adıyla ve numarasıyla belirterek yürürlükten kaldırmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-1028) - 703 s. K. m.24: Yeni bir kanun metninde eski kanunun adının ve numarasının anılarak yürürlükten kaldırıldığının belirtilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/703-sayili-anayasada-yapilan-degisikliklere-uyum-saglanmasi-amaciyla-bazi-kanun-ve-kanun/madde-24) - 2547 s. K. m.66 · yürürlükten kaldırılan kanun ve hükümler: Yeni kanunun, eski bir kanunu veya hükmünü açıkça adıyla anarak sona erdirmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-66) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.1028 – Yürürlükten kaldırılan kanun (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-1028): Yeni bir kanunun, eski kanunu veya hükmünü adıyla ve numarasıyla belirterek yürürlükten kaldırmasıdır. Bu madde bu yönteme örnektir. ### Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.24 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/703-sayili-anayasada-yapilan-degisikliklere-uyum-saglanmasi-amaciyla-bazi-kanun-ve-kanun/madde-24): Yeni bir kanun metninde eski kanunun adının ve numarasının anılarak yürürlükten kaldırıldığının belirtilmesidir. Bu madde, 6586 sayılı Kanun'u adıyla ve numarasıyla anarak açık yürürlükten kaldırma yöntemini kullanır. ### Yükseköğretim Kanunu - Yükseköğretim Kanunu m.66 – Yürürlükten kaldırılan kanun ve hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-66): Yeni kanunun, eski bir kanunu veya hükmünü açıkça adıyla anarak sona erdirmesidir. Bu hal, zımni yürürlükten kaldırmadan ayrılır; zımni halde yeni düzenlemeyle çelişen eski hüküm kendiliğinden sona erer. ### Devlet İhale Kanunu - Devlet İhale Kanunu m.94 – Kaldırılan hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2886-sayili-devlet-ihale-kanunu/madde-94): Kanunun adının tek tek belirtilerek ortadan kaldırılmasıdır. Burada 2490 sayılı Kanun ve bu Kanunda ek ve değişiklik yapan kanunlar bu kapsamdadır. ### Maden Kanunu - Maden Kanunu m.51 – Kaldırılan hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3213-sayili-maden-kanunu/madde-51): Yeni kanunun, eski kanunun adını ve numarasını belirterek onu yürürlükten kaldırdığını söylediği hâldir. Zımni yürürlükten kaldırmadan farklı olarak, yeni hükmün eskiyle çeliştiğinin yorumla belirlenmesine gerek yoktur. ### Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu - Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu m.10 – Yürürlükten kaldırılan hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3359-sayili-saglik-hizmetleri-temel-kanunu/madde-10): Yeni kanunun, belirli bir kanunu veya hükmü adıyla anarak yürürlükten kaldırdığını metninde açıkça belirtmesidir. Malzemede bu yönteme örnek olarak MK m.1028 gösterilmektedir. ### Uygulanma İmkanı Kalmamış Olan Kanunların Yürürlükten Kaldırılması Hakkında Kanun - Uygulanma İmkanı Kalmamış Olan Kanunların Yürürlükten Kaldırılması Hakkında Kanun m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3488-sayili-uygulanma-imkani-kalmamis-olan-kanunlarin-yururlukten-kaldirilmasi-hakkinda-kanun/madde-1): Yeni bir kanunun eski bir kanunu veya hükmünü adıyla ve numarasıyla sona erdirdiğini belirtmesidir. Bu madde, 3488 sayılı Kanun bakımından bu yöntemle yapılmış bir yürürlükten kaldırmadır. ### Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun - Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun m.74 – Yürürlükten kaldırılan mevzuat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5042-sayili-yeni-bitki-cesitlerine-ait-islahci-haklarinin-korunmasina-iliskin-kanun/madde-74): Yeni kanunun hangi hükümlerin yürürlükten kalktığını metninde adıyla göstermesidir. Zımni yürürlükten kaldırmadan farklı olarak yürürlükten kalkan hükümler madde metninde tek tek belirtilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Açık yürürlükten kaldırma / Zımni yürürlükten kaldırma** (2886 s. K. m.94): Açık yürürlükten kaldırmada kanunun adı ve numarası metinde yazılıdır; a bendi kapsamındaki 2490 sayılı Kanun ve değişiklik kanunları bu gruba girer. Zımni yürürlükten kaldırmada kanun adı belirtilmez, yalnız 2886 sayılı Kanuna uymayan hükümler kapsam dışı kalır; b bendi bu gruba girer. Açık yürürlükten kaldırılan kanun tamamen etkisizleşir. Zımni yürürlükten kaldırılan diğer kanunlarda ise yalnız 2886 sayılı Kanuna aykırı hükümler etkisizleşir, kalan hükümler yürürlüktedir. - **Açık yürürlükten kaldırma / Madde 1 kapsamındaki toplu kaldırma** (3488 s. K. m.1): Yeni bir kanunun belirli bir eski kanunu adıyla ve numarasıyla sona erdirdiği hal; örnek olarak MK m.1028 gösterilir. Bu maddedeki hal; kaldırılan kanunlar tek tek metinde değil, ekteki listede sayılır. Her iki halde de kanun yürürlükten kalkar, ancak madde 1 kapsamında kaldırılacak kanunun tespiti liste üzerinden yapılır. - **Açık yürürlükten kaldırma / Aykırılık nedeniyle uygulanmama** (2954 s. K. m.64): Madde, adı tek tek sayılan kanun ve ek geçici maddeyi açıkça yürürlükten kaldırır. Madde, diğer kanunların aykırı hükümlerini yürürlükten kaldırmaz; yalnız Kurum ve personeli hakkında uygulanmasını engeller. Yürürlükten kaldırılan hükümler tamamen ortadan kalkar; aykırı diğer kanun hükümleri ise yalnız Kurum ve personeli bakımından uygulanmaz, genel geçerliliğini korur. ## İlgili konular - Terkin ve değiştirme (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/terkin-ve-degistirme ## İlgili terimler [Zımni yürürlükten kaldırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zimni-yururlukten-kaldirma) · [Yürürlükten kaldırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yururlukten-kaldirma) · [Aykırı hüküm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aykiri-hukum) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.