--- title: "Açıklık nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aciklik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Açıklık **Kısaca:** Açıklık, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 2873 s. K. m.15 · tescil yasağı: Mevcut açıklıkların yanı sıra ağaç ve bitki örtüsünün yanması, kesilmesi, sökülmesi, boğulması veya budanması sonucu oluşan boş sahalardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2873-sayili-milli-parklar-kanunu/madde-15) - 4122 s. K. m.2 · devlet Ormanlarında Tespit ve İzin: Orman sınırları içinde, yangın dışındaki çeşitli sebeplerle ağaç örtüsünün kalmadığı veya seyrekleştiği alanlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4122-sayili-milli-agaclandirma-ve-erozyon-kontrolu-seferberlik-kanunu/madde-2) - 4915 s. K. m.4 · av ve yaban hayvanlarının korunması ve koruma alanları: Yanma, kesilme, sökülme, boğulma veya budanma sonucu ormanda ya da bitki örtüsünde oluşan boşluk ile arazi düzeltilmesiyle elde edilen saha anlamındadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4915-sayili-kara-avciligi-kanunu/madde-4) ## Kanunda nerede geçiyor ### Milli Parklar Kanunu - Milli Parklar Kanunu m.15 – Tescil yasağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2873-sayili-milli-parklar-kanunu/madde-15): Mevcut açıklıkların yanı sıra ağaç ve bitki örtüsünün yanması, kesilmesi, sökülmesi, boğulması veya budanması sonucu oluşan boş sahalardır. Madde bu sahaların kendiliğinden oluşmuş olup olmamasını ayırt etmez. ### Milli Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Seferberlik Kanunu - Milli Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Seferberlik Kanunu m.2 – Devlet Ormanlarında Tespit ve İzin (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4122-sayili-milli-agaclandirma-ve-erozyon-kontrolu-seferberlik-kanunu/madde-2): Orman sınırları içinde, yangın dışındaki çeşitli sebeplerle ağaç örtüsünün kalmadığı veya seyrekleştiği alanlardır. Yangından kaynaklanan açıklıklar bu fıkranın kapsamı dışındadır. ### Kara Avcılığı Kanunu - Kara Avcılığı Kanunu m.4 – Av ve yaban hayvanlarının korunması ve koruma alanları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4915-sayili-kara-avciligi-kanunu/madde-4#f6): Yanma, kesilme, sökülme, boğulma veya budanma sonucu ormanda ya da bitki örtüsünde oluşan boşluk ile arazi düzeltilmesiyle elde edilen saha anlamındadır. Bu sahalar işgal edilemez ve Genel Müdürlükçe el konulur. ## Karıştırılan kavramlar - **Mevcut açıklık / yanma veya kesme sonrası açıklık** (2873 s. K. m.15): Doğal olarak var olan açıklıklar. Ağaç ve bitki örtüsünün yanması, kesilmesi, sökülmesi, boğulması veya budanmasıyla oluşan açıklıklar. Her iki durumda da madde aynı yasağı uygular; sebebin hangisi olduğu yasağın uygulanmasını değiştirmez. - **Saha içindeki açıklık / saha dışındaki alan** (4915 s. K. m.4): Sahadaki açıklık, yanma veya kesim sonucu oluşan boşluk ile arazi düzeltilmesiyle elde edilen saha işgal edilemez, üzerine yapı yapılamaz, tapuya tescil edilemez ve Genel Müdürlükçe doğrudan el konulur. Saha dışında kalan alanlara bu hüküm uygulanmaz; onlar hakkında genel imar ve orman mevzuatı geçerlidir. Açıklıkta yapılan yapı hiçbir kayıt ve şart aranmadan el konulur, buna karşılık sahanın dışında aynı el koyma yetkisi bu madde ile doğmaz. - **Açıklık olan konu / açıklık olmayan konu** (1581 s. K. m.20): 1581 sayılı Kanun veya ana sözleşmede açık hüküm bulunan konu. Bu kaynaklarda hiç düzenlenmemiş ve açıklık bulunan konu. Açık hüküm varsa o uygulanır; 1163 sayılı Kanun yalnız boşluk bulunan konuda başvuru kaynağı olur. - **Yemin konusunun yeterli açıklığı / Açıklık itirazının yapılması** (HMK m.233): Yemin edecek kişi, sorulan konunun belirsiz olduğunu ileri sürebilir. Yemin konusu açık ise yemin edecek kişi itiraz etmeden yemine devam eder. İtiraz halinde hâkim karşı tarafı dinleyip derhâl karar verir; itiraz üzerine hâkim yemin konusunu netleştirmelidir. - **Mülga 2499 / 6362 halka açıklık ölçütü (ortak sayısı 250-500)** (6362 s. K. geç. m.8): Mülga 2499 sayılı Kanuna göre halka açık sayılan ortaklıklar. 6362 sayılı Kanuna göre halka açık niteliği taşıyan ortaklıklar. Ortak sayısı 250-500 aralığında olup yeni Kanuna göre halka açık olmayanlar için m.33/4 üçüncü cümlesi uygulanır. - **Açıklık / İstemin kapsamı** (SMK m.92): Birinci fıkradaki açıklık, buluşun uzman tarafından uygulanabilmesine yöneliktir. Dördüncü fıkradaki kapsam sınırı, istemin tarifnamedeki buluşu aşmamasını ister. Açıklık yetersizse buluş açıklanmamış sayılır; istem tarifnameyi aşıyorsa o kısım kapsam dışında kalır. Uygulamada her iki eksiklik ayrı hükümsüzlük nedeni olarak incelenmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi, 2023/519 E., 2024/1872 K., 04.12.2024; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2021/1347 E., 2024/1141 K., 13.06.2024; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi, 2019/1941 E., 2022/243 K., 17.02.2022) ## İlgili terimler [Üretme istasyonu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uretme-istasyonu) · [Yapı ve tesis](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yapi-ve-tesis) · [Ecrimisil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ecrimisil) · [Elkoyma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/elkoyma) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.