--- title: "Acil hal nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/acil-hal" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Acil hal **Kısaca:** Acil hal, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - SGGSSK m.67 · sağlık hizmetlerinden yararlanma şartları: Kimlik doğrulaması ve bazı prim şartları bakımından ayrık tutulan, hemen müdahale gerektiren durumdur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-67) - TTK m.1211 · kaptanın yükümlülükleri: Eşyanın korunması için kaptanın ilgililere önceden danışmasını beklemesinin mümkün olmadığı durumdur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1211) - 2827 s. K. m.5 · gebeliğin sona erdirilmesi: Derhal müdahale edilmediği takdirde hayatı veya hayati organlardan birini tehdit eden durumdur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2827-sayili-nufus-planlamasi-hakkinda-kanun/madde-5) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.67 – Sağlık hizmetlerinden yararlanma şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-67): Kimlik doğrulaması ve bazı prim şartları bakımından ayrık tutulan, hemen müdahale gerektiren durumdur. Kimlik doğrulaması acil halin sona ermesinden sonra yapılır. - SGGSSK m.71 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-71): Kanunun uygulamasında hangi durumların acil hal sayılacağı Sağlık Bakanlığının uygun görüşü üzerine Kurumca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Acil halin tespiti kanunda değil yönetmelikte yapılır. - SGGSSK m.73 – Sağlık hizmetlerinin sağlanma yöntemi ve sağlık giderlerinin ödenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-73): Maddede ayrı bir tanımı yapılmadığı için, sözleşmesiz sunucudan hizmet alınabilmesinin istisnası olarak kabul edilen durumdur. Bu hâlde ödeme, 72. maddeye göre sözleşmeli sunucular için belirlenen bedel üzerinden fatura karşılığı yapılır. ### Nüfus Planlaması Hakkında Kanun - Nüfus Planlaması Hakkında Kanun m.5 – Gebeliğin sona erdirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2827-sayili-nufus-planlamasi-hakkinda-kanun/madde-5): Derhal müdahale edilmediği takdirde hayatı veya hayati organlardan birini tehdit eden durumdur. Bu halde rapor aranmaz; durumu tespit eden yetkili hekim müdahale eder. - Nüfus Planlaması Hakkında Kanun m.6 – Gebeliğin sona erdirilmesinde izin (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2827-sayili-nufus-planlamasi-hakkinda-kanun/madde-6): Veli veya sulh hâkiminden izin alınmasına zaman yetmeyecek ve bekleme hâlinde hayatı veya hayati organlardan birini tehdit edecek durumdur. Bu hâlde izin şartı aranmaz; tehlikenin gecikmeye bağlı olarak gerçekleşmesi koşuldur. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1211 – b) Kaptanın yükümlülükleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1211): Eşyanın korunması için kaptanın ilgililere önceden danışmasını beklemesinin mümkün olmadığı durumdur. Bu hâlde kaptan danışma zorunluluğu olmaksızın hareket eder. ## Karıştırılan kavramlar - **Normal izin / acil hal** (2827 s. K. m.6): Normal hâlde veli veya sulh hâkiminin izni alınmalıdır. Acil hâlde, izin almaya zaman yoksa ve gecikme hayat veya hayati organ için tehlike doğuracaksa izin şartı aranmaz. Acil hâlde müdahale izin olmadan yapılabilir; izin şartının dışına çıkılan tek hâldir. - **Olağan hal / acil hal** (SGGSSK m.71): Olağan hizmette kimlik kontrolü, sağlık hizmeti sunumu aşamasında yapılır. Acil hallerde kontrol, acil halin sona ermesinden sonraya bırakılır. Acil durumda hizmetin hemen verilmesi sağlanır; kontrol gecikmeli yapılır ama yükümlülük ortadan kalkmaz. - **Sözleşmeli sunucu / Sözleşmesiz sunucu (acil hal)** (SGGSSK m.73): Sözleşmeli sunucudan alınan hizmet için ödeme, sözleşme uyarınca yapılır. Sözleşmesiz sunucudan alınan hizmet bedeli acil hal dışında Kurumca ödenmez; acil halde ise 72. madde esasına göre fatura karşılığı ödenir. Acil hal dışında sözleşmesiz sunucudan alınan hizmetin bedeli sigortalıya ödenmez; acil halde ödeme yapılır ve bu halde ilave ücret alınamaz. - **Acil hâl / Olağan hâl** (TTK m.1211): Acil hâlde kaptan, ilgililere önceden danışmadan eşyayı taşıtma, depo etme veya satma yükümlülüğü altındadır. Acil olmayan hâlde kaptanın ilgililere danışma ve onların talimatını alma imkânı vardır; madde bu durumda önceden danışma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Önceden danışma zorunluluğunun kalkması yalnız acil hâle özgüdür; olağan hâlde danışma ihmali kaptanın sorumluluğunu doğurabilir. - **Normal duyuru / acil hal duyurusu** (2935 s. K. m.15): Normal durumda duyuru yazılı ya da ilan yoluyla yapılır. Acil hallerde duyuru sözlü yapılabilir. Sözlü duyuru yapılan hallerde yazıyla teyit sonradan gerekir; bu teyit yapılmadan işlem tamamlanmış sayılmaz. - **Genel hal / geçici veya acil hal** (5188 s. K. m.3): Genel halde izin, özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valilik tarafından verilir. Toplantı, konser, sahne gösterisi ve benzeri etkinlikler ile para veya değerli eşya nakli gibi geçici veya acil hallerde komisyon kararı aranmaz. Geçici veya acil hallerde valilik doğrudan izin verebilir; komisyon kararı olmadan verilen izin de geçerlidir. ## İlgili konular - Sağlık hizmetlerinden yararlanma şartları ve katılım payı, malî ve çeşitli hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/saglik-hizmetlerinden-yararlanma-sartlari-ve-katilim-payi-mali-ve-cesitli ## Örnek kararlar - 10. Daire, 2020/4991 E., 2024/2381 K., 04.06.2024 — ilgili: SGGSSK m.71 ## İlgili terimler [Tıbbi sakınca](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tibbi-sakinca) · [Haksız menfaat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/haksiz-menfaat) · [İlave ücret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilave-ucret) · [Mesafe navlunu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mesafe-navlunu) · [Müdahale](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mudahale) · [Müştereken ve müteselsilen sorumluluk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mustereken-ve-muteselsilen-sorumluluk) · [Tecil ve taksitlendirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tecil-ve-taksitlendirme) · [Prim ödeme gün sayısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/prim-odeme-gun-sayisi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.