--- title: "Aciz belgesi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aciz-belgesi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Aciz belgesi **Kısaca:** Tasfiye sonunda, alacağını tamamen tahsil edemeyen alacaklıya verilen ve iflas alacağının aciz nedeniyle kalan kısmını gösteren belgedir. Aciz belgesi, alacaklıya bu belgeye bağlanan haklardan yararlanma imkânı verir. (İİK m.253) ## Kanunda nerede geçiyor ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.253 – Kaydettirilmemiş alacaklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-253): Tasfiye sonunda, alacağını tamamen tahsil edemeyen alacaklıya verilen ve iflas alacağının aciz nedeniyle kalan kısmını gösteren belgedir. Aciz belgesi, alacaklıya bu belgeye bağlanan haklardan yararlanma imkânı verir. - İİK m.254 – Nihai rapor ve kapanma kararı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-254): Paylaştırmada alacağının tamamını alamayan alacaklıya, ödenmeyen miktar için verilen belgedir. Tasfiyenin bitişinin koşullarından biridir (m.251). - İİK m.331 – Alacaklısını zarara sokmak kasdiyle mevcudunu eksilten borçluların cezası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-331#f1): Borçlunun takip sonucunda haczedilecek malının bulunmadığını gösteren belgedir. Suçun oluşması için alacaklının bu belgeyi aldığını ya da alacağını tahsil edemediğini ispat etmesi aranır. - İİK m.332 – ağırlaştıran borçlunun cezası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-332#f1): Haciz yoluyla takipte alacaklının alacağını tahsil edemediği durumda düzenlenen belgedir. Maddede aciz belgesinin alınmış olması, suçun cezalandırılması için alternatif bir koşuldur. ## Karıştırılan kavramlar - **Aciz belgesi alan alacaklı / masaya yazdırmamış alacaklı** (İİK m.253): Tasfiye sonunda aciz belgesi verilen alacaklı, belgeye bağlı hükümlerden yararlanır. Masaya yazdırmamış alacaklıya aciz belgesi verilmez; yalnızca belgenin koyduğu sınırlara tabi olur. Belgeye bağlı lehe hükümler (örneğin iptal davası açma imkânı) masaya yazdırmamış alacaklıya tanınmaz. - **Aciz belgesi alınmış hal / Alacağın tahsil edilemediğinin ispatı** (İİK m.332): Borçlu aleyhine aciz belgesi düzenlenmiş olabilir. Aciz belgesi olmasa da alacaklı alacağını tahsil edemediğini ispat edebilir. Bu iki durum alternatif koşullardır; her ikisinden biri yeterlidir. - **Kesin aciz belgesi / geçici aciz belgesi (tutanağın içeriğine göre)** (İİK m.103): Haciz edilecek mal bulunmadığının tutanağa yazılması halinde tutanak kesin aciz belgesi niteliğindedir. Haciz edilen malların alacağı karşılamadığının yazılması halinde tutanak geçici aciz belgesi niteliğindedir. İki belgenin hukuki sonuçları farklıdır; kesin aciz belgesi ile geçici aciz belgesi aynı yaptırımı doğurmaz. - **Aciz belgesi tarihi / iflas sırası** (TMK m.393): Alacaklının aciz belgesindeki tarihe göre sırası belirlenir ve daha önce tarihli aciz belgesi olan alacaklı önce gelir. İflas sırası, iflas idaresinin tespit ettiği alacak sıralamasına göre belirlenir. Aile yurdunun değerinin dağıtımında alacaklılar, aciz belgesi tarihi ve iflastaki sıraya göre pay alır. - **Pay devralan / Haczettiren / Aciz belgesi alan** (TMK m.648): Pay devralan, mirasçıdan devir yoluyla payı edinmiştir; haczettiren, payı haciz yoluyla bağlamıştır; aciz belgesi alan ise mirasçıya karşı borç ödemeden aciz belgesi elde etmiştir. Her üç hâlde de talep hakkı aynı maddeye dayanır; ancak dayanak olan ilişki farklıdır ve ispatı da farklı belgelere bağlıdır. Üç hâlden birinin varlığı yeterlidir; talep edenin bu hallerden hangisine dayandığı, ispatta hangi belgenin sunulacağını belirler. ## İlgili konular - Alacaklısını zarara sokmak kasdiyle mevcudunu eksilten borçluların cezası, konkordatoda veya sermaye şirketleri ile kooperatiflerin uzlaşma yoluyla (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/cezai-hukumler-konkordatoda-veya-sermaye-sirketleri-ile-kooperatiflerin-uzlasma - Paraların paylaştlrllmasl ve iflasın kapanmasl (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/paralarin-paylastlrllmasl-ve-iflasin-kapanmasl ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2022/363 E., 2024/238 K., 12.09.2024 — ilgili: İİK m.331 - Ceza Genel Kurulu, 2012/362 E., 2012/1829 K., 04.12.2012 — ilgili: İİK m.332 - Ceza Genel Kurulu, 2011/178 E., 2011/233 K., 22.11.2011 — ilgili: İİK m.332 ## İlgili terimler [Aciz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aciz) · [Son rapor](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/son-rapor) · [Son hesap](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/son-hesap) · [İflas dairesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iflas-dairesi) · [Muvâzaa](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muv-zaa) · [Şikâyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sikayet) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.