--- title: "Aciz vesikası nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aciz-vesikasi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Aciz vesikası **Kısaca:** Aciz vesikası, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.560 · genel olarak: Alacaklının borçlu hakkında ödemeden aciz belgesi almasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-560) - İİK m.338 · hakikata muhalif beyanda bulunanların cezası: Alacaklının borçlunun malvarlığından alacağını tahsil edemediğini belgeleyen icra işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-338) - 1512 s. K. m.7 · stajiyerlik şartları: Alacaklının icra takibinde borçlunun yeterli malvarlığı bulunmadığını gösteren belgedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-7) ## Kanunda nerede geçiyor ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.100 – Hacze iştirak derecelerinin teşkili (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-100#f2): Bir icra takibi sonucunda alınan ve borçlunun borcunu ödemekten aciz olduğunu gösteren belgedir. Öncelik şartının ispatında kullanılabilecek belgelerden biridir; takibin kendisi ilk haciz sahibinin takip talebinden önce yapılmış olmalıdır. - İİK m.105 – Borç ödemeden aciz vesikası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-105#f1): Paraların paraya çevrilmesinden sonra alacağının tamamını alamayan alacaklıya, ödenmeyen kısım için icra dairesince verilen belgedir. Bu maddede yalnızca karşılaştırma noktası olarak anılır; koşulları 143. maddededir. - İİK m.251 – Borç ödemeden aciz vesikası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-251#f1): İflas tasfiyesinde alacağının tamamını alamayan alacaklıya, ödenmeyen miktar için iflas idaresi tarafından verilen belgedir. Haciz aşamasındaki borç ödemeden aciz vesikasının iflas karşılığıdır. - İİK m.338 – Hakikata muhalif beyanda bulunanların cezası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-338#f2): Alacaklının borçlunun malvarlığından alacağını tahsil edemediğini belgeleyen icra işlemidir. Bu madde bakımından ikinci fıkradaki gelir ödemesi yükümlülüğünün kaynağıdır. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.560 – B. Tenkis davası — I. Koşulları — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-560): Alacaklının borçlu hakkında ödemeden aciz belgesi almasıdır. İstisnai olarak alacaklıların tenkis davası açabilmesi için mirasın açıldığı tarihte bulunmalıdır. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.7 – Stajiyerlik şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-7#f2-11): Alacaklının icra takibinde borçlunun yeterli malvarlığı bulunmadığını gösteren belgedir. Maddede aranan koşul, bu belgenin kaldırılmış olmasıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Rehin açığı belgesi / Borç ödemeden aciz vesikası** (İİK m.152): Rehin açığı belgesi, rehnin alacağı karşılamadığını gösterir; borçlunun başka malvarlığının olmadığını göstermez. Aciz vesikası, borçlunun acizini gösterir ve tasarrufun iptali davası için özel dava şartıdır. Rehin açığı belgesi tasarrufun iptali davası açma yetkisi vermez; hacize iştirak imkânı sağlar ve borç ikrarı niteliği taşır. - **Kati aciz vesikası / Muvakkat aciz vesikası** (İİK m.277): Kesin aciz belgesi, borçlunun aciz hâlinin kesinleştiğini gösterir ve İİK m.143 ile m.105/I'e dayanır. Geçici aciz belgesi, haciz tutanağında malın yetersizliğinin belirtilmesiyle oluşur ve İİK m.105/II'ye dayanır. Her iki belge de m.277/1 uyarınca dava açma sıfatı verir; belge türü davacı sıfatını değil, aciz kanıtının gücünü değiştirir. - **Birinci derecede sorumlu şirketin iflası veya konkordatosu / Kesin aciz vesikası şartları / Yurt dışına taşınma veya merkez değişikliği** (TTK m.176): İflas ve konkordato, şirketin mali durumunun resmen bozulduğunu gösteren hâllerdir. Kesin aciz vesikası şartlarının doğması, icra takibi yoluyla aciz durumunun ortaya çıkmasıdır. Yurt dışı hâllerinde ise Türkiye'de takip güçlüğü aranır. Maddede bu beş durum eşit biçimde sayılmıştır; birinden biri gerçekleşmesi yeterlidir. Yurt dışı hâllerinde takibin fiilen imkânsız ya da önemli derecede güç olması gerekir. ## İlgili konular - Borç ödemeden aciz vesikası (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/borc-odemeden-aciz-vesikasi - Alacaklısını zarara sokmak kasdiyle mevcudunu eksilten borçluların cezası, konkordatoda veya sermaye şirketleri ile kooperatiflerin uzlaşma yoluyla (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/cezai-hukumler-konkordatoda-veya-sermaye-sirketleri-ile-kooperatiflerin-uzlasma - İstihkak iddiasına itiraz (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/istihkak-iddiasina-itiraz - Paraların paylaştlrllmasl ve iflasın kapanmasl (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/paralarin-paylastlrllmasl-ve-iflasin-kapanmasl - Ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/olume-bagli-tasarruflarin-iptali-ve-tenkisi ## Örnek kararlar - 2024/97 E., 2024/234 K., 25.12.2024 — ilgili: İİK m.105 - Hukuk Genel Kurulu, 2012/49 E., 2012/114 K., 29.02.2012 — ilgili: İİK m.105 ## İlgili terimler [Tenkis Davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tenkis-davasi) · [Öncelik hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/oncelik-hakki) · [Tasarruf edilebilir kısım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-edilebilir-kisim) · [Tazyik hapsi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tazyik-hapsi) · [Saklı Pay](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sakli-pay) · [Derece](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/derece) · [Basit yargılama usulü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basit-yargilama-usulu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.