--- title: "Adli para cezası nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adli-para-cezasi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Adli para cezası **Kısaca:** Adli para cezası, 18 kanunda 26 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK m.288 · adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs: Ceza hukukunda gün-para esasına göre belirlenen para cezasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-288) - CMK m.195 · sanığın yokluğunda duruşma: Türk Ceza Kanunu'nda öngörülen, gün sistemine göre belirlenen para cezası türüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-195) - TTK m.949 · harp gemileri ile istihkâmlar önünde ve limanda bayrak çekmemek: Hapis cezasının yanında veya yerine seçilebilen, gün karşılığı hesaplanan para cezasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-949) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.45 – Cezalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-45): Hükümlünün malvarlığına yönelen ceza türüdür. Madde, idari ve tazminat niteliğindeki para ödemelerinden ayrılması için bu adla anılır. - TCK m.100 – Çocuk düşürme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-100#f1): Maddede hapis cezasına alternatif olarak öngörülen yaptırımdır. Hâkim, hapis yerine adli para cezasını tercih edebilir. - TCK m.157 – Dolandırıcılık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-157#f1): Maddede öngörülen ikinci yaptırımdır ve gün esasına göre belirlenen bir para cezası türüdür. Hapis cezasıyla birlikte, hükmedilmesi zorunlu olarak öngörülmüştür. - TCK m.288 – Adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-288#f1): Ceza hukukunda gün-para esasına göre belirlenen para cezasıdır. Madde, bu suç için alt sınırı elli gün olarak belirler; gün sayısının üst sınırı bu maddede yer almaz ve genel hükümlere göre belirlenir. ### Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu - Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.68 – Yurt dışına çıkarma yasağına aykırı hareket edenler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-68#f1): Hapis cezasına ek olarak öngörülen, gün sayısı ve günlük miktar üzerinden belirlenen para cezasıdır. Maddede üst sınır beşbin gün olarak belirlenmiştir. - Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.70 – Özel mülkiyete konu olanlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-70#f1): Gün esasına göre hesaplanan para cezasıdır. Madde metninde üçbin güne kadar olarak belirtilmiştir; gün başına miktar hükmün verildiği tarihte failin ekonomik durumuna göre belirlenir. - Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.73 – Özel müze ve koleksiyonculara ilişkin hükümlere aykırı hareket (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-73#f1): Hapis cezası ile birlikte öngörülen ve madde metninde ayrıca belirtilen para cezası türüdür. Tutarı madde metninde gösterilmemiştir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.562 – A) Suçlar ve cezalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-562#f3): Suç niteliğindeki fiile bağlanan ve mahkemece hükmedilen parasal yaptırımdır. Üçüncü, dördüncü, altıncı ve onikinci fıkralarda öngörülür; bu fıkralardaki gün sayıları asgari sınır olarak belirlenmiştir. - TTK m.949 – 3. Harp gemileri ile istihkâmlar önünde ve limanda bayrak çekmemek (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-949#f1): Hapis cezasının yanında veya yerine seçilebilen, gün karşılığı hesaplanan para cezasıdır. Maddede hapis cezası ile birlikte alternatif olarak öngörülmüştür. ### Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun - CGTİHK m.118 – Asker edilen kişilerin cezalarının infazı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-118#f1): 5275 sayılı Kanun m.106 uyarınca yerine getirilmesi askerlik sonuna bırakılan para cezasıdır. Seçenek tedbirler arasında yer almakla birlikte TCK m.50/1 bentleri dışında kaldığı için bu maddenin erteleme kuralı ayrıca sayılmıştır. - CGTİHK geç. m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/gecici-madde-1#f1): Kanunda öngörülen miktar üzerinden hükümlünün ödemesine hükmedilen para cezasıdır. Bu madde yalnız TCK dışındaki kanunlardaki adli para cezalarını kapsar. ### Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.47 – Yetkili merciler ile denetim görevlilerince istenen bilgi ve belgeleri vermemek ve görevlerini yapmalarını engellemek (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-47#f1): Kanunda gün sayısı ile belirlenen, mahkûmiyet hâlinde hükmolunan adli yaptırımdır. Birinci fıkrada beş yüz günden bin beş yüz güne kadar öngörülmüştür. - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.49/A – Tasarrufların çekilmesini engellemek (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-49a#f1): Hapis cezası ile birlikte veya ayrı olarak hükmedilen parasal yaptırımdır. Madde metninde günle ifade edilir; üst sınır beş yüz gündür. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.195 – Sanığın yokluğunda duruşma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-195#f1): Türk Ceza Kanunu'nda öngörülen, gün sistemine göre belirlenen para cezası türüdür. Maddenin uygulanabilmesi için suçun yalnız veya hapisle seçimlik olmaksızın birlikte bu yaptırımı gerektirmesi gerekir. Hapis cezasıyla seçenek olarak öngörülmesi maddenin uygulanmasını engeller. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.336 – Müflisin mallarını vermeyenler hakkındaki cezalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-336#f1): Maddede öngörülen yaptırımdır. Gün sayısı üzerinden belirlenir ve üst sınır olarak doksan günü aşamaz. ### İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanılması Hakkında Kanun - İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanılması Hakkında Kanun m.7 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/805-sayili-iktisadi-muesseselerde-mecburi-turkce-kullanilmasi-hakkinda-kanun/madde-7#f1): Kişinin ödemekle yükümlü tutulduğu, gün karşılığı belirlenen para cezası türüdür. Madde bu cezanın alt sınırını yüz gün olarak belirlemiştir; gün karşılığı ve ödeme koşulları genel ceza hukuku hükümlerine göre belirlenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Hapis cezası / Adli para cezası** (1072 s. K. m.2): Hapis cezası, özgürlüğü bağlayan asıl yaptırımdır ve maddede bir yıldan beş yıla kadar belirlenmiştir. Adli para cezası, malvarlığını etkileyen yaptırımdır ve maddede yüz günden bin güne kadar belirlenmiştir. İki yaptırım ayrı sınırlara tabidir; hakim her birini ayrı ayrı belirler ve hesaplama yöntemleri farklıdır. - **Adli para cezası veya müsadere / hapis cezası veya hapisle seçimlik yaptırım** (CMK m.195): Suçun yalnız veya birlikte adli para cezası ya da müsadere öngördüğü hâl maddenin kapsamına girer. Suçun hapis cezası öngördüğü ya da hapisle adli para cezasının seçenek yaptırım olarak bulunduğu hâl kapsam dışıdır. Kapsam dışı suçta sanık gelmese bile duruşma yapılamaz; sanığın hazır bulunması gerekir. Yargıtay kararları, TCK m.86/2 gereği hapisle seçimlik adli para cezası bulunan suçta maddenin uygulanmayacağını kabul etmektedir. - **Adli para cezası / TCK m.50/1 tedbirleri** (CGTİHK m.118): Adli para cezası, seçenek tedbir olarak verilmiş olsa da TCK m.50/1 bentlerinde yer almaz. Çevrilen tedbir ise TCK m.50/1 bentlerinden birine dayanır. Adli para cezası ayrıca 5275 sayılı Kanun m.106 kapsamında erteleme konusu yapılmıştır; tedbirlerin ödenmemesi halinde ise ayrı infaz yolu işler. - **TCK adli para cezası / TCK dışı kanunlardaki adli para cezası** (CGTİHK geç. m.1): 5237 sayılı TCK'daki adli para cezaları, kendi hükümleri ve TCK'nın ilgili maddeleri uyarınca değerlendirilir. TCK dışındaki kanunlardaki adli para cezaları bu geçici maddenin kapsamındadır. Ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrilmesinde hangi hesap yönteminin uygulanacağı, cezanın hangi kanundan kaynaklandığına göre belirlenir. - **İdari para cezası / adli para cezası** (TTK m.562): Birinci, ikinci ve on üçüncü fıkralardaki fiiller kabahat olarak nitelendirilir ve idari yaptırıma bağlanır. Üçüncü, dördüncü, altıncı ve onikinci fıkralardaki fiiller suç olarak nitelendirilir ve mahkemece adli para cezasıyla cezalandırılır. İdari para cezasını mahallin en büyük mülki amiri verir; adli para cezasını ise ceza mahkemesi hükmeder. - **1. fıkra adli para cezası alt sınırı / suçtan elde edilen menfaat** (6362 s. K. m.107): Birinci fıkradaki adli para cezası, beş bin günden az olamaz; bununla birlikte cezanın miktarı suçun işlenmesiyle elde edilen menfaatten az olamaz. Menfaatin gün sayısı üzerindeki etkisi, adli para cezasının alt sınırını yükseltir. Menfaat, gün cezasının hesabında alt sınır olarak işler. Elde edilen menfaat, beş bin günlük alt sınırdan yüksekse ceza o menfaat miktarından aşağı indirilemez. ## İlgili konular - İşkence ve eziyet, koruma, gözetim, yardım veya bildirim yükümlülüğünün ihlâli (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/iskence-ve-eziyet-koruma-gozetim-yardim-veya-bildirim-yukumlulugunun-ihlali - Mala zarar verme ve mala zarar vermenin nitelikli halleri (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/mala-zarar-verme-ve-mala-zarar-vermenin-nitelikli-halleri - Suçu bildirmeme ve kamu görevlisinin suçu bildirmemesi (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/sucu-bildirmeme-ve-kamu-gorevlisinin-sucu-bildirmemesi - Sanığın duruşmada hazır bulunmaması ve sanığın mahkemeden uzaklaşması, duruşmanın düzen ve disiplini (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/sanigin-durusmada-hazir-bulunmamasi-ve-sanigin-mahkemeden-uzaklasmasi - Alacaklısını zarara sokmak kasdiyle mevcudunu eksilten borçluların cezası, konkordatoda veya sermaye şirketleri ile kooperatiflerin uzlaşma yoluyla (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/cezai-hukumler-konkordatoda-veya-sermaye-sirketleri-ile-kooperatiflerin-uzlasma - Hukuki sorumluluk ve cezai sorumluluk (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/hukuki-sorumluluk-ve-cezai-sorumluluk ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2019/508 E., 2022/553 K., 15.09.2022 — ilgili: TCK m.288, 2863 s. K. m.68 - 2018/44 E., 2018/50 K., 31.05.2018 — ilgili: CGTİHK m.118 - Ceza Genel Kurulu, 2022/178 E., 2024/24 K., 24.01.2024 — ilgili: 1072 s. K. m.2 ## İlgili terimler [Hapis cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hapis-cezasi) · [Etkin pişmanlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/etkin-pismanlik) · [Ceza](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ceza) · [Özel güvenlik malî sorumluluk sigortası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-guvenlik-mali-sorumluluk-sigortasi) · [Banka mensubu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/banka-mensubu) · [Kanuna aykırılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuna-aykirilik) · [Kültür ve tabiat varlığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kultur-ve-tabiat-varligi) · [Yargı görevi yapan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargi-gorevi-yapan) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.