---
title: "Ağırlık derecesi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/agirlik-derecesi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Ağırlık derecesi

**Kısaca:** Ağırlık derecesi, 5 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- Av. K. m.134 · disiplin cezalarının uygulanacağı haller: Eylemin disiplin cezasının türünü belirleyen ağırlığıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-134)
- CGTİHK m.38 · disiplin cezaları ve tedbirleri: Disiplin cezalarının birbirine göre sıralanmasında esas alınan ölçüttür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-38)
- 6413 s. K. m.22 · askeri öğrenciler hakkında verilebilecek cezalar: Disiplin cezalarının birbirine göre ağırlığını gösteren sıralamadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-22)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu
- Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.11 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-11#f1): Cezaların hafiften ağıra doğru dizilişini ifade eder. Madde, cezaları uyarmadan Silahlı Kuvvetlerden ayırmaya kadar bu sıraya göre listelemiştir.
- Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.22 – Askeri öğrenciler hakkında verilebilecek cezalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-22#f1): Disiplin cezalarının birbirine göre ağırlığını gösteren sıralamadır. Maddede kınama ile izinsizlik bu sırayla sayılmıştır.
- Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.25 – Erbaş ve erler hakkında verilebilecek cezalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-25#f1): Disiplin cezalarının hafiften ağıra doğru sıralanmasında esas alınan ölçüdür. Madde cezaları bu sıraya göre listelemekte, ancak her fiilin hangi ağırlıkta cezalandırılacağını belirtmemektedir.

### Avukatlık Kanunu
- Av. K. m.134 – Disiplin cezalarının uygulanacağı haller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-134#f2): Eylemin disiplin cezasının türünü belirleyen ağırlığıdır. Cezanın seçiminde ihlalin niteliği ile birlikte değerlendirilir.

### Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun
- CGTİHK m.38 – Disiplin cezaları ve tedbirleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-38#f1): Disiplin cezalarının birbirine göre sıralanmasında esas alınan ölçüttür. Madde, cezaları (a) bendinden (f) bendine doğru artan ağırlıkta sıralar; hangi fiile hangi ağırlıkta cezanın verileceği ise fiilin ağırlığına bağlıdır.

### Noterlik Kanunu
- Noterlik Kanunu m.125 – Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-125#f1): Eylemin mesleki düzene, kamu güvenine ve hizmetin gereklerine verdiği zararın büyüklüğüdür. Ceza seçimi bu ölçüte göre yapılır; eylemin ağırlığı ne kadar yüksekse ceza da o oranda ağırlaşır.

### Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun
- Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun m.8 – Disiplin cezası verilecek fiiller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7068-sayili-genel-kolluk-disiplin-hukumleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamenin-kabul/madde-8): Fiilin, uyarmadan meslekten çıkarmaya doğru artan ceza basamaklarından hangisine bağlandığını gösteren ölçüttür. Fıkralar bu sıralamayı izler; fiilin ağırlığı arttıkça ceza da ağırlaşır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Durumun niteliği / eylemin ağırlık derecesi** (1512 s. K. m.125): Failin kusur derecesi, kastı ve eylemin işlenme koşulları gibi olaya özgü etkenler. Eylemin mesleki düzene verdiği zararın büyüklüğü. İki ölçüt birlikte değerlendirilir; biri diğerinin yerine geçmez ve ceza seçimi her ikisine göre yapılır.

## İlgili konular

- Disiplin işlem ve cezaları, baroya yazılmadan önceki ve meslekten ayrıldıktan sonraki eylem (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/disiplin-islem-ve-cezalari-baroya-yazilmadan-onceki-ve-meslekten-ayrildiktan

## Örnek kararlar

- 2020/72 E., 2022/160 K., 13.12.2022 — ilgili: 6413 s. K. m.11, 6413 s. K. m.25
- 2024/185 E., 2024/178 K., 05.11.2024 — ilgili: 1512 s. K. m.125
- Ceza Genel Kurulu, 2017/658 E., 2021/482 K., 19.10.2021 — ilgili: CGTİHK m.38

## İlgili terimler

[Disiplin cezaları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-cezalari) · [Disiplin amiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-amiri) · [Disiplin Kurulları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-kurullari) · [Erbaş ve er](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/erbas-ve-er) · [Kınama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kinama) · [Meslekten çıkarma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/meslekten-cikarma) · [Yüksek Disiplin Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuksek-disiplin-kurulu)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.
