--- title: "Aidat nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aidat" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Aidat **Kısaca:** Aidat, 6 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TTK m.522 · çalışanlar ve işçiler lehine yardım akçesi: Şirketin yönetici, çalışan ve işçilerden, yardım amacıyla ayrıca topladığı katkı tutarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-522) - 132 s. K. m.11 · gelirleri: Nisbi aidat, 4603 sayılı Kanuna tabi bankalar bakımından uygulanmaz. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/132-sayili-turk-standardlari-enstitusu-ile-ilgili-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun/madde-11) - 205 s. K. m.30: Üyenin Kuruma kanuni olarak ödemekle yükümlü olduğu katkı payıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/205-sayili-ordu-yardimlasma-kurumu-kanunu/madde-30) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.522 – 2. Çalışanlar ve işçiler lehine yardım akçesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-522#f3): Şirketin yönetici, çalışan ve işçilerden, yardım amacıyla ayrıca topladığı katkı tutarıdır. Şirketin bu amaca özgülediği yedek akçeden ayrı olarak alınmış olmalıdır. ### Türk Standardları Enstitüsü ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun - Türk Standardları Enstitüsü ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.11 – Gelirleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/132-sayili-turk-standardlari-enstitusu-ile-ilgili-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun/madde-11#f3): Madde kapsamında, ilgili bakanlıkların mütalaası alınarak belirlenen kurum ve kuruluşların her yıl bütçelerine koyacakları maktu aidat ile bir önceki yılın bilançosuna göre tahakkuk eden safi karın binde biri oranındaki nisbi aidattır. Nisbi aidat, 4603 sayılı Kanuna tabi bankalar bakımından uygulanmaz. ### Ordu Yardımlaşma Kurumu Kanunu - Ordu Yardımlaşma Kurumu Kanunu m.30 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/205-sayili-ordu-yardimlasma-kurumu-kanunu/madde-30#f1): Üyenin Kuruma kanuni olarak ödemekle yükümlü olduğu katkı payıdır. Maddede geçen "kanuni aidat" kesintisi, maaş veya ücret üzerinden yapılan kesintiyi ifade eder; bu kesinti yapılamayan dönemlerde üyenin aidatı doğrudan Kuruma ödemesi gerekir. ### Fahri Konsolosların Aidatı Hakkında Kanun - Fahri Konsolosların Aidatı Hakkında Kanun m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2349-sayili-fahri-konsoloslarin-aidati-hakkinda-kanun/madde-1#f1): Fahri konsoloslara, hasılatın madde metninde belirtilen kısımlarından hesaplanarak bırakılan tutardır. Kanun bu tutarı bir ödeme olarak niteler ve ayrıca bir hakkın konusu yapar. ### Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Teşvik ve Muafiyetleri Kanunu - Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Teşvik ve Muafiyetleri Kanunu m.14 – Bütçe (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3624-sayili-kucuk-ve-orta-olcekli-isletmeleri-gelistirme-ve-destekleme-idaresi-baskanligi/madde-14#f1-d): Maddede sayılan kuruluşların, Başkanlık bütçesine kaynak olmak üzere ödediği zorunlu ödemedir. Oranı ya kuruluşun yıllık safi gelirine ya da kurumlar vergisi matrahına esas kârına bağlıdır. ### Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu - Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu m.27 – Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu ile yönetmelikler ve düzenlemeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4562-sayili-organize-sanayi-bolgeleri-kanunu/madde-27#f3): OSB'lerin OSBÜK'e üyeliğinin karşılığı olarak ödemekle yükümlü oldukları, belirlenen tutardaki katkı payıdır. Miktarı bu maddede yazılı değildir; belirlenen aidat ifadesi, ilgili düzenleme ile saptanan tutara atıf yapar. ## Karıştırılan kavramlar - **Maktu aidat / Nisbi aidat** (132 s. K. m.11): Maktu aidat, bütçeye konulan sabit bir tutardır ve kâr durumundan bağımsızdır. Nisbi aidat, bir önceki yılın bilançosundaki safi kârın binde birine göre hesaplanır. Maktu aidat yıllık sabit bir miktar olurken nisbi aidat kârın değişmesiyle birlikte her yıl farklı tutar oluşturur. Nisbi aidat bankalar bakımından uygulanmaz. - **Gelir ve kurumlar vergisine tabi teşekküller / Diğer aidat ödeyenler** (132 s. K. m.11): Gelir veya kurumlar vergisine tabi teşekküllerin ödediği aidat, o yılın hesap dönemine masraf kaydedilir. Vergiye tabi olmayan veya bu hükme girmeyen kurumların ödediği aidat için madde ayrı bir gider kaydı kuralı koymaz. Vergiye tabi teşekküllerin aidatı o yılın gideri olarak kaydedilir ve vergi matrahında bu tutar gider olarak indirilir. - **Safi gelir / kâr esaslı aidat** (3624 s. K. m.14): Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu ile Odalar ve Borsalar Birliği, yıllık safi gelirleri üzerinden aidat öder. Kamu iktisadi teşebbüsleri ve kamu bankaları, kurumlar vergisi matrahına esas kârları üzerinden aidat öder. Hesap tabanı farklıdır. Birincisinde gelir, ikincisinde kâr esas alınır ve oranlar da ayrıdır. - **Yardım amacıyla ayrılan akçe / şirketin aidat toplaması** (TTK m.522): Esas sözleşmeyle ayrılan yedek akçe şirketin kendi kaynağıdır. Aidat, yönetici, çalışan ve işçilerin katkısıdır; şirketin yedek akçesinden ayrıdır. Aidat tutarları iş ilişkisi sona erdiğinde, vakıf senedine göre yararlanılamıyorsa ödeme tarihinden itibaren kanuni faizle geri verilir. - **Sigorta primi ve aidat / genel gider** (GVK m.68): Hizmetli ve işçilere ilişkin prim ve aidat, ödeme şartlarına bağlı olarak 2. bentte indirilir. Genel işletme giderleri 1. bent kapsamında, 2. bentteki özel ödeme şartları aranmaksızın, mesleki kazancın elde edilmesi ve idamesi için ödenmiş olması yeterlidir. Hangi bentte sayıldığı, aranan şartları ve uygulanacak sınırı belirler. - **Aidat kesintisi öncesi / sonrası** (205 s. K. m.19): İlk aidatın kesilmediği dönem: üye sıfatı olsa bile bu maddeye göre kanunla tanınan haklar henüz doğmamıştır. İlk aidatın kesildiği tarihten itibaren: Kanunla tanınan haklar bu tarihten başlar. Aidat kesintisinden önce yapılan yardım talepleri bu madde uyarınca hak doğurmaz; hak, aidatın ilk kesildiği tarihle birlikte doğar. ## İlgili konular - Şirketin finansal tabloları, yedek akçeler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sirketin-finansal-tablolari-yedek-akceler ## Örnek kararlar - 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023 — ilgili: 3624 s. K. m.14 - Hukuk Genel Kurulu, 2018/1096 E., 2021/898 K., 01.07.2021 — ilgili: 132 s. K. m.11 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/29 E., 2021/896 K., 01.07.2021 — ilgili: 132 s. K. m.11 ## İlgili terimler [OSBÜK](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/osbuk) · [Fahri konsolos](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fahri-konsolos) · [Hazine yardımı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hazine-yardimi) · [Yönetmelik yetkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yonetmelik-yetkisi) · [Kanuni faiz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-faiz) · [Genel Sekreter](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-sekreter) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.