--- title: "Aile kütüğü nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aile-kutugu" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Aile kütüğü **Kısaca:** Aile kütüğü: Nüfus olaylarına ilişkin kayıtların kâğıt veya elektronik ortamda tutulduğu kütüğü (5490 s. K. m.3/1-e) ## Kanuni tanım - **5490 s. K. m.3/1-e** (Nüfus Hizmetleri Kanunu): Nüfus olaylarına ilişkin kayıtların kâğıt veya elektronik ortamda tutulduğu kütüğü — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-3#f1-e ## Kanunda nerede geçiyor ### Nüfus Hizmetleri Kanunu - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-3#f1-e): Nüfus olaylarına ilişkin kayıtların kâğıt veya elektronik ortamda tutulduğu kütüktür. Nüfus kütüğünün bir parçasıdır. - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.7 – Aile kütüklerinde bulunması gereken kişisel bilgiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-7#f1): Aynı soydan gelen ve aynı soyadını taşıyan, evvelce bir hanede kayıtlı bulunan kişilerin tek aile gibi nüfus kayıtlarını sürdürdükleri kütüktür. Madde kapsamında her mahalle veya köy için ayrı bir aile kütüğü tutulur. - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.12 – Tescilde dayanak belgesi zorunluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-12): Kişilerin aile bağlarının ve kişisel durumlarının tutulduğu nüfus kütüğüdür. Dayanak belgeler işlem sonunda bu kütüğe işlenmeden memur işlemi imzalayamaz. - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.20 – Türk vatandaşlığını kazananlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-20#f1): Nüfus kayıt sisteminde kişinin ailesine ilişkin bilgilerin tutulduğu kütüktür. Vatandaşlığı kazanan kişinin kaydı bu kütüğe işlenir. - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.23 – Evlenmenin bildirilmesi ve tescili (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-23#f2): Evli kişilerin ve ailelerin nüfus kayıtlarının tutulduğu kütüktür. Evlenen kadının kaydının hangi aile kütüğünde yer alacağı bu kütük üzerinden belirlenir. - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27 – Boşanma veya evliliğin iptali kararlarında bulunması gerekli hususlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-27#f1-a): Evlilik, boşanma ve iptal gibi aile hukuku olaylarının nüfus kayıtlarına işlendiği kayıt sistemidir. Madde, mahkeme kararının bu kütüğe doğru kaydedilebilmesi için gereken bilgileri zorunlu kılar. - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.29 – Evlât edinme işlemi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-29#f1): Evlâtlığın ve evlât edinenin nüfus kayıtlarının tutulduğu kütüktür. Evlâtlığın kaydı, evlât edinenin aile kütüğüne taşınır. - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.34 – Gaiplik işlemi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-34): Gaiplik kararının tescil edildiği nüfus kütüğüdür. Maddenin uygulamasında gaiplik kaydı bu kütüğe işlenir; ölüm kütüğüne ölüm kaydı düşürülmez. - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.39 – Tarihlerde düzeltme ve tamamlama yetkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-39): Nüfus kaydının işlendiği ve kişinin nüfus olaylarının toplandığı kütüktür. Madde, çevrilen tarihlerin bu kütüğe geçirilmesini öngörür. ## Karıştırılan kavramlar - **Aile / Aile kütüğü** (5490 s. K. m.3): Aile, aynı soydan olup bir aile sıra numarası altında kayıtlı kişiler ile eş ve çocuklarıdır. Aile kütüğü, nüfus olaylarının kayıtlarının tutulduğu kütüktür. Aile bir kişi topluluğu, aile kütüğü ise bu topluluğun kayıtlı olduğu kütüktür; birbirinin yerine kullanılmaz. - **Aile kütüğü / Özel kütük** (5490 s. K. m.3): Aile kütüğü nüfus olaylarının kayıtlarının tutulduğu kütüktür. Özel kütük doğum, evlenme, boşanma ve ölüm gibi olayların dayanak belgelerinin konulduğu dosyadır. Kayıt ile dayanak belgesi ayrı kütüklerde tutulur; nüfus kütüğü bu ikisinin ve yedeklerinin toplamıdır. - **Türkiye'de aile kütüğü olan vatandaş / aile kütüğü olmayan yurt dışı vatandaş** (5490 s. K. m.7): Türkiye'de bir mahalle veya köyün aile kütüğüne kayıtlı olan vatandaş, kayıtlı olduğu yerdeki aile kütüğüne işlenir. Türkiye'de aile kütüğü bulunmayan ve yabancı ülkede oturan vatandaş için aile kütüğü yoktur. İkinci grupta kayıt, Bakanlığın göstereceği bir nüfus müdürlüğünde açılan aile kütüğüne yapılır. - **Aile kütüğü işlemi / özel kütük arşivi** (5490 s. K. m.12): Dayanak belgenin aile kütüğüne işlenmesi, kaydın içeriğinin kütüğe yansıtılmasıdır ve imzadan önce gerçekleşir. Özel kütüğe konulan nüsha ise arşiv amacı taşır ve Genel Müdürlüğe gönderilir. Aile kütüğüne işleme ve imza tamamlanmadan arşiv yükümlülüğü yerine getirilmiş sayılmaz; iki adım sıralıdır. - **Aile kütüğü kaydı / Özel kütük kaydı** (5490 s. K. m.5): Kişinin aile bağlarına göre tutulan aile kütüğündeki kayıt, ilçe ve aile esasına göre tutulan ana kütük niteliğindedir. Özel kütüklerde tutulan kayıtlar, aile kütüğünden ayrı olarak tutulan kayıtlardır. İkinci fıkraya göre her iki kayıt aynı hukuki değere sahiptir; birinin diğerine üstünlüğü yoktur. - **Elektronik kayıt / kâğıt aile kütüğü** (5490 s. K. m.6): Elektronik ortamda tutulan merkezî veri tabanı ve iletişim ağı ile yapılan tescil. Kâğıt ortamındaki aile kütükleri; bunların sayfaları cilt ve sıra numarasıyla numaralandırılır, sonu yazılır ve asliye hukuk mahkemesince mühürlenerek onaylanır (üçüncü fıkra). Kâğıt kütükte biçimsel güvenlik unsurları (numaralandırma, mühür, onay) aranır; elektronik tescilde bu unsurlar değil iletişim ağı ve veri tabanı esas alınır. Bakanlık kâğıt kütükleri uygulamadan kaldırma yetkisine sahiptir (dördüncü fıkra). ## Örnek kararlar - 2023/3 E., 2023/139 K., 26.07.2023 — ilgili: 5490 s. K. m.29 - Hukuk Genel Kurulu, 2018/245 E., 2021/1300 K., 02.11.2021 — ilgili: 5490 s. K. m.7 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/1922 E., 2018/1305 K., 04.07.2018 — ilgili: 5490 s. K. m.27 ## İlgili terimler [Tescil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescil) · [Adres](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adres) · [Numaralama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/numaralama) · [Diğer adres](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/diger-adres) · [Nüfus olayı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nufus-olayi) · [Özel kütük](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-kutuk) · [Adres bileşeni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adres-bileseni) · [Dayanak belge](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dayanak-belge) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.