---
title: "Aksi ispat nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aksi-ispat"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Aksi ispat

**Kısaca:** Aksi ispat, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TMK m.222 · ispat: Kanuni karine lehine doğan sonucun, karşı tarafça delille çürütülmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-222)
- TTK m.1242 · diğer denizde taşıma senetleri: Karşı tarafın karinenin dayandığı olguların gerçekleşmediğini ya da senette yazılanın doğru olmadığını göstererek karineyi çürütmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1242)
- 1219 s. K. m.72: Defterdeki kaydın yanlış olduğunu, başka vesaik veya muteber delillerle ortaya koyma yoludur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1219-sayili-tababet-ve-suabati-san-atlarinin-tarzi-icrasina-dair-kanun/madde-72)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.222 – IV. İspat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-222#f3): Kanuni karine lehine doğan sonucun, karşı tarafça delille çürütülmesidir. Aksi ispatta karşı taraf ispat yükünü üstlenmiş sayılmaz, yalnızca iddiasının doğru olmadığını gösterir.
- TMK m.302 – II. Karine (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-302): Davalının, çocuğun babası olmasının olanaksız olduğunu ya da bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisinden fazla olduğunu ispatlamasıdır. Bu ispat yapılırsa karine geçerliliğini kaybeder.

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1242 – B) Diğer denizde taşıma senetleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1242): Karşı tarafın karinenin dayandığı olguların gerçekleşmediğini ya da senette yazılanın doğru olmadığını göstererek karineyi çürütmesidir. Karine kesin delil değil, çürütülebilir bir varsayımdır.
- TTK m.1435 – b) Beyan yükümlülüğü aa) Sözleşmenin yapılmasında aaa) Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1435#f1): Sigortacının sorduğu bir hususun önemli sayılmasına karşı, sigorta ettirenin o hususun önemli olmadığını ispat etmesi olanağıdır. Karine, sigortacı lehine kurulmuş bir çürütülebilir karinedir.

### Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun
- Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun m.72 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1219-sayili-tababet-ve-suabati-san-atlarinin-tarzi-icrasina-dair-kanun/madde-72): Defterdeki kaydın yanlış olduğunu, başka vesaik veya muteber delillerle ortaya koyma yoludur. Maddede bu ispat, kaydın dayanıldığı iddiasına karşı açıkça tanınmıştır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Karine / aksi ispat** (TMK m.721): Sınırlığın komşuların paylı malı olduğu, aksi ispat edilmedikçe kabul edilir. Aksinin ispat edilmesi halinde sınırlık tek bir komşunun mülkiyetinde kalır veya başka bir mülkiyet durumu ortaya çıkar. Aksi ispat edilirse madde uygulanmaz ve sınırlığın tek malike ait olduğu sonucu doğar.
- **Aksi ispat edilebilir karine / mutlak karine** (TBK m.212): Madde karineyi aksi ispat edilebilir nitelikte koymuştur; alıcı aynen ifa ile gecikme tazminatını talep edebilir. Karinenin mutlak olduğu kabul edilseydi alıcının aynen ifa talebi hiçbir koşulda mümkün olmazdı. Alıcı, bildirimle karineyi çürütebilir.

## İlgili konular

- Mülkiyet ve kişisel mallar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/mulkiyet-ve-kisisel-mallar
- Tanıma ve babalık hükmü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tanima-ve-babalik-hukmu

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2024/618 E., 2025/646 K., 22.10.2025 — ilgili: TMK m.222
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/467 E., 2024/199 K., 24.04.2024 — ilgili: TMK m.222
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/592 E., 2022/356 K., 22.03.2022 — ilgili: 1219 s. K. m.72

## İlgili terimler

[Kuyûd](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kuy-d) · [Önemli husus](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/onemli-husus) · [Kanuni karine](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-karine) · [Babalık karinesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/babalik-karinesi) · [Protokol defteri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/protokol-defteri) · [Konişmento](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konismento) · [Taşıma senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasima-senedi) · [Karine](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karine)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.