---
title: "Aksi kararlaştırılma nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aksi-kararlastirilma"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Aksi kararlaştırılma

**Kısaca:** Aksi kararlaştırılma, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TBK m.468 · sona ermesi: Tarafların sözleşmede deneme süresini, belirsiz veya belirli süreyi açıkça ya da sözleşmenin yorumundan anlaşılacak biçimde farklı belirlemeleridir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-468)
- HMK m.431 · hakem veya hakem kurulunca bilirkişi seçimi: Tarafların tahkim sözleşmesinde veya sonradan yaptıkları anlaşmayla, bilirkişinin duruşmaya çağrılmasını engelleyen veya sınırlayan düzenleme yapmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-431)
- 4982 s. K. m.26 · kurum içi görüş, bilgi notu ve tavsiyeler: Kurum ve kuruluşun bu tür belgeleri bilgi edinme hakkı kapsamı dışında tutmaya yönelik kararıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-26)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.43 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-43): Tarafların temsil yetkisinin ölüm, gaiplik, ehliyet kaybı veya iflas hâllerinde de devam edeceğini sözleşmeyle kabul etmeleridir. Bu kararlaştırma madde hükmünü bertaraf eder.
- TBK m.302 – II. Vergi ve benzeri yükümlülüklere katlanma borcu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-302#f1): Tarafların sözleşmeyle bu yükümlülüklerin kiracıya ya da bölünerek paylaştırılmasını kabul etmesi. Kararlaştırma kurala aykırı olabilmesi için açık ve belirli olmalıdır; genel işlem koşulu niteliğindeki kayıtlar denetime tabidir.
- TBK m.468 – V. Sona ermesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-468): Tarafların sözleşmede deneme süresini, belirsiz veya belirli süreyi açıkça ya da sözleşmenin yorumundan anlaşılacak biçimde farklı belirlemeleridir. Hem birinci hem ikinci fıkradaki karinelerin çürütülmesi yoludur.

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.431 – Hakem veya hakem kurulunca bilirkişi seçimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-431): Tarafların tahkim sözleşmesinde veya sonradan yaptıkları anlaşmayla, bilirkişinin duruşmaya çağrılmasını engelleyen veya sınırlayan düzenleme yapmasıdır. Bu hâlde ikinci fıkranın varsayılan kuralı uygulanmaz.

### Bilgi Edinme Hakkı Kanunu
- Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.26 – Kurum içi görüş, bilgi notu ve tavsiyeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-26): Kurum ve kuruluşun bu tür belgeleri bilgi edinme hakkı kapsamı dışında tutmaya yönelik kararıdır. Bu karar, belgenin bilgi edinme kapsamına girmesinin varsayılan hâlini değiştirir.

## İlgili konular

- Korkutma ve yetkisiz temsil (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/korkutma-ve-yetkisiz-temsil
- Evde hizmet sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/evde-hizmet-sozlesmesi
- Genel hükümler ve kiraya verenin borçları (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/genel-hukumler-ve-kiraya-verenin-borclari
- Tahkim süresi, dava ve cevap dilekçesi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/tahkim-suresi-dava-ve-cevap-dilekcesi

## İlgili terimler

[Aralıksız çalıştırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/araliksiz-calistirma) · [Fiil ehliyetinin kaybı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fiil-ehliyetinin-kaybi) · [Düzenleyici hüküm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duzenleyici-hukum) · [Tüzel kişiliğin sona ermesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tuzel-kisiligin-sona-ermesi) · [Gaiplik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gaiplik) · [Keşif](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesif)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.