--- title: "Alacaklı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alacakli" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Alacaklı **Kısaca:** Alacaklı, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.172 · koşul gerçekleşinceye kadar elde edilen yararlar: Geciktirici koşula bağlı borç konusu şeyi koşul gerçekleşmeden teslim alan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-172) - HMK m.376 · üçüncü kişilerin hükmün iptalini talep etmesi: Davanın taraflarından birinin borçlusu sıfatıyla alacak hakkına sahip olan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-376) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.371 – 2. İstenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-371#f2): Birinci fıkra dışında, katkı alacağını borçlunun sağlığında isteyebilecek olan kişidir. Maddede bu sıfat, altsoyun alacağını borçlunun yaşamı sırasında da ileri sürebilmesi bakımından önemlidir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.172 – III. Koşul gerçekleşinceye kadar elde edilen yararlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-172#f1): Geciktirici koşula bağlı borç konusu şeyi koşul gerçekleşmeden teslim alan kişidir. Bu sıfat, alacağın henüz kesinleşmemiş olmasına rağmen şeyin fiilen kendisine verilmiş olmasına dayanır. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.376 – Üçüncü kişilerin hükmün iptalini talep etmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-376#f1): Davanın taraflarından birinin borçlusu sıfatıyla alacak hakkına sahip olan kişidir. Madde, bu alacaklının taraflar arasındaki hileli davadan doğan hükümle zarara uğraması halinde iptal talebini kabul eder. ## Karıştırılan kavramlar - **Altsoy / alacaklı talep sıfatı** (TMK m.371): Birinci fıkradaki talep hakkı altsoya tanınmıştır ve ölüm hâlinde kullanılır. İkinci fıkradaki talep, alacaklı sıfatıyla ve borçlunun sağlığında belirli olayların gerçekleşmesi hâlinde yapılır. Hangi fıkranın uygulanacağı, talep anında borçlunun hayatta olup olmamasına ve sayılan olayların gerçekleşip gerçekleşmediğine göre belirlenir. - **Alacaklı / Taraf** (HMK m.376): Alacaklı, davanın tarafı değildir ve hükmün kesinleşmesi sonrasında alacağı ortadan kalkan ya da zayıflayan üçüncü kişidir. Taraf, davada hüküm alan veya hükme karşı çıkan kişidir ve kendi adına m.375 kapsamındaki yargılamanın iadesi sebeplerini ileri sürebilir. Taraf dışındaki alacaklı, m.376 uyarınca hileli anlaşmaya dayanarak yargılamanın iadesi davası açar; taraflar ise m.375 ve diğer genel hükümlerle başvurur. - **Genel alacaklı / Banka, banker ve sigorta şirketi** (VUK m.281): Genel alacaklı, kıymete irca oranı olarak senetteki faiz nispetini veya resmi iskonto haddini kullanır. Banka, banker ve sigorta şirketi üçüncü fıkra uyarınca resmi iskonto haddi ile birlikte kendi muamelelerinde uyguladığı faiz haddini de seçebilir. Bu kurumlar için kıymete irca oranında seçim hakkı bulunur; oran farkı değerleme sonucunu değiştirir. - **Genel alacaklı / avukat alacaklısı (iflas ve icra)** (Av. K. m.166): Diğer alacaklılar, avukatın rüçhanına göre sıra bakımından geri plana itilir. Avukat, ücret alacağı için bu rüçhan sırası ile öncelikli tahsil yapar. İş sahibinin iflasında avukatın ücret alacağı rüçhanlı sayılır, ancak İİK m.206/1 saklıdır. - **Yönetim kurulu / alacaklı (konkordato talebi)** (1163 s. K. m.63): Yönetim kurulu, malî durumun düzeltilebileceği görüldüğünde konkordato talep edebilir. Alacaklılardan biri de aynı şartla konkordato talep edebilir. Her iki talep yetkilisi de konkordato yolunu başlatabilir; yönetim kurulunun bu yetkisi alacaklının yetkisini ortadan kaldırmaz. - **Alacaklı muvafakati / muvafakat etmemesi** (İİK m.30): Alacaklı masrafın ilerde borçludan tahsil edilmesi koşuluyla peşin ödemeye razı olursa, masraf alacaklıdan alınarak iş yaptırılır. Alacaklı muvafakat etmezse masrafı peşin ödemek zorunda değildir. Muvafakat etmeyen alacaklı için, ayrı bir hükme gerek kalmadan borçlunun yeterli malı haczedilir, paraya çevrilir ve masraf bundan karşılanır. ## İlgili konular - Koşullar (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/kosullar - Nafaka yükümlülüğü ve ev düzeni (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/nafaka-yukumlulugu-ve-ev-duzeni - Yargılamanın iadesi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/yargilamanin-iadesi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2025/333 E., 2026/132 K., 04.03.2026 — ilgili: HMK m.376 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/448 E., 2025/225 K., 09.04.2025 — ilgili: HMK m.376 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/273 E., 2024/25 K., 24.01.2024 — ilgili: HMK m.376 ## İlgili terimler [Geciktirici koşul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/geciktirici-kosul) · [Yarar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yarar) · [Yargılamanın iadesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargilamanin-iadesi) · [Altsoy](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/altsoy) · [Üçüncü kişi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ucuncu-kisi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.