--- title: "Aldatma nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aldatma" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Aldatma **Kısaca:** Aldatma, 4 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.150 · aldatma: Bir eşin, diğer eşi evlenmeye sevk etmek amacıyla kasten yanlış bir kanaat uyandırması, var olan yanlış kanaati koruyup sürdürmesi ya da dürüstlük gereği bilgi vermesi gereken hususta susmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-150) - TBK m.36 · aldatma: Bir kişiyi irade beyanında bulunmaya, özellikle sözleşme yapmaya yöneltmek için kasten yanlış bir kanaat uyandırma ya da var olan yanlış kanaati koruma veya sürdürme fiilidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-36) - TCK m.157 · dolandırıcılık: Hileli davranış sonucunda mağdurda gerçeğe aykırı bir kanaatin oluşmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-157) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.150 – 3. Aldatma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-150) - TMK m.297 – III. İptal davası — 1. Tanıyanın dava hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-297#f1): Tanıyanın, bir başkasının hilesi sonucu tanıma beyanında bulunmasıdır. Hile, çocuğun anası veya üçüncü bir kişi tarafından yapılmış olabilir. - TMK m.578 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-578#f1-3): Mirasbırakanı yanıltarak ölüme bağlı tasarrufa yönelten hile anlamındadır. Borçlar Hukuku'ndaki (BK m.36 ve devamı) aldatma kavramıyla aynı anlamda yorumlanır. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.36 – II. Aldatma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-36#f1): Bir kişiyi irade beyanında bulunmaya, özellikle sözleşme yapmaya yöneltmek için kasten yanlış bir kanaat uyandırma ya da var olan yanlış kanaati koruma veya sürdürme fiilidir. Aldatmanın ceza hukukundaki dolandırıcılık kastı ya da menfaat sağlama amacı aranmaz. - TBK m.280 – 4. Zapttan ve ayıptan sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-280#f3): Satıcının zapt veya ayıp bilgisini alıcıdan gizleyerek yanıltmasıdır. Aldatma varsa, artırma koşullarında belirtilmiş olsa bile satıcının sorumluluktan kurtulması mümkün değildir. ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.157 – Dolandırıcılık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-157): Hileli davranış sonucunda mağdurda gerçeğe aykırı bir kanaatin oluşmasıdır. Hilenin aldatmaya elverişli olması yetmez; mağdurun bu etkiyle hareket etmesi gerekir. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.148 – İfade alma ve sorguda yasak usuller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-148#f1): Kişinin gerçek dışı beyan ve olaylarla yanıltılması veya şaşırtılmasıdır. Suç ortaklarının suçu kabul ettiğini ya da elde kesin delil bulunduğunu söylemek bu kapsama girer. ## Karıştırılan kavramlar - **Aldatma / Yanılma (MK m.149)** (TMK m.150): MK m.150 aldatmasında yanılmanın esaslı olması aranmaz; sayılan hâllerde aldatılmış olmak yeterlidir ve aldatma kasıtlı bir fiile dayanır. MK m.149 yanılmasında yanılmanın açıkça esaslı olması aranır ve yanılan eş için birlikte yaşamanın çekilmez olması gerekir. Aldatmada birlikte yaşamanın çekilmez olması aranmaz; yalnızca illiyet bağı yeterlidir. Yanılmada ise bu koşullar birlikte aranır. - **Aldatma (kasıtlı) / Basit yanılma (saik)** (TMK m.150): Aldatmada aldatan, karşı tarafta yanlış kanaat uyandırmak ya da sürdürmek için kasten hareket eder. Basit yanılmada kasıt yoktur; kişi kendi kendine yanılır ya da yanlış kanaate karşı tarafın davranışı olmadan düşer. Kasıt bulunmayan yanılma bu madde kapsamında değildir; MK m.149 hükümlerine göre değerlendirilir. - **Yanılma / Aldatma** (TMK m.297): Yanılma, tanıyanın kendi kendine gerçeğe aykırı bir kanıya varmasıdır. Aldatma, tanıyanın bir başkasının hilesiyle bu kanıya sürüklenmesidir. Her iki hal de aynı iptal davasının dayanağıdır; aldatmada hilenin kimden geldiği (anne ya da üçüncü kişi) ayrıca önem taşır, ancak iptal davası aynı şekilde açılır. - **Aldatma / Korkutma** (TMK m.297): Aldatmada tanıyanın iradesi bilgi eksikliği veya yanlış bilgi ile bozulur. Korkutmada tanıyanın iradesi tehdit ile baskı altına alınır. Her iki hal de iptal sebebidir; ancak korkutma için tehdidin yakın ve ciddi bir tehlike niteliği taşıması aranır, sıradan bir tehdit yeterli değildir. - **Soyut hazırlık / aldatma, korkutma ile gerçekleştirilen engelleme** (TMK m.578): Mirasbırakanın tasarrufu geri almasını engelleme fiili soyut olarak işlenmiş olabilir. Aynı fiil aldatma, korkutma veya zorlama ile gerçekleştirilmişse ayrı bir durum oluşur. Yalnızca aldatma, korkutma veya zorlama ile gerçekleştirilen engelleme yoksunluk sebebi olur; soyut engelleme yoksunluk doğurmaz. - **Aldatma / Esaslı yanılma** (TBK m.36): Aldatmada yanılmanın esaslı olması aranmaz; adi saik yanılması da yeterlidir. Yanılma yoluyla iptalde yanılmanın m.31 kapsamında esaslı olması gerekir ve saik yanılması kural olarak sözleşmenin geçerliliğini etkilemez. Esaslı olmayan bir yanılma aldatma yoluyla oluşmuşsa sözleşme iptal edilebilir; aynı yanılma kendiliğinden kaynaklanmışsa iptal edilemez. ## İlgili konular - İrade bozuklukları (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/irade-bozukluklari - Açık artırma yoluyla satış ve mal değişim sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/acik-artirma-yoluyla-satis-ve-mal-degisim-sozlesmesi - Mala zarar verme ve mala zarar vermenin nitelikli halleri (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/mala-zarar-verme-ve-mala-zarar-vermenin-nitelikli-halleri - Mirasın açılması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/mirasin-acilmasi - Mutlak butlan ve nisbî butlan (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/mutlak-butlan-ve-nisbi-butlan - Tanıma ve babalık hükmü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tanima-ve-babalik-hukmu ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2024/46 E., 2025/282 K., 30.04.2025 — ilgili: TBK m.36 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/475 E., 2024/284 K., 29.05.2024 — ilgili: TBK m.36 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/889 E., 2024/279 K., 22.05.2024 — ilgili: TBK m.36 ## İlgili terimler [Korkutma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/korkutma) · [İrade sakatlığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/irade-sakatligi) · [Saik yanılması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/saik-yanilmasi) · [Yanılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yanilma) · [İlliyet bağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-lliyet-bagi) · [Cebri artırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cebri-artirma) · [Hile](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hile) · [Zapt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zapt) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.