---
title: "Alıkoyma hakkı nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alikoyma-hakki"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Alıkoyma hakkı

**Kısaca:** Alıkoyma hakkı, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TBK m.68: Zilyedin, zararı giderilinceye kadar hayvanı elinde tutabilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-68)
- HMK m.12 · taşınmazın aynından doğan davalarda yetki: Taşınmazın bir alacak nedeniyle elde tutulmasına dayanılan haktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-12)
- TTK m.660 · hamile yazılı faiz kuponları: Borçlunun, kendisine ait ödemeyi alacaklıya vermeksizin elinde tutabilmesi hakkıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-660)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.68 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-68): Zilyedin, zararı giderilinceye kadar hayvanı elinde tutabilmesidir. Bu hak bir taşınır rehni ya da satış yetkisi içeren hapis hakkı değildir; yalnızca iadeden kaçınma imkânıdır.

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.12 – Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-12#f1): Taşınmazın bir alacak nedeniyle elde tutulmasına dayanılan haktır. Madde bakımından Türk Medeni Kanunundaki hapis hakkından daha geniş kabul edilir ve taşınmazın her türlü alıkonulmasına ilişkin davaları kapsar.

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.660 – II - Hamile yazılı faiz kuponları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-660): Borçlunun, kendisine ait ödemeyi alacaklıya vermeksizin elinde tutabilmesi hakkıdır. Burada yalnızca teslim edilmeyen kuponların tutarıyla sınırlıdır ve kuponlara ilişkin zamanaşımı süresi geçinceye kadar sürer.

## Karıştırılan kavramlar

- **Alıkoyma hakkı / taşınır rehni (hapis hakkı)** (TBK m.68): Maddede düzenlenen hak, yalnızca tazminat ödenene kadar iadeden kaçınma imkânıdır. Taşınır rehni ya da hapis hakkı satış yetkisini de içerir; bu madde böyle bir yetki vermez. Zilyed hayvanı kendi başına satamaz; alıkoyma hakkı paraya çevirme imkânı doğurmaz.
- **Alıkoyma hakkı / TMK'daki hapis hakkı** (HMK m.12): Madde kapsamındaki alıkoyma hakkı, taşınmazın her türlü alıkonulmasına ilişkin davaları kapsar. TMK'da düzenlenen hapis hakkı daha dar bir kavramdır. Haricen satılan taşınmazın alıcısının bedeli geri alıncaya kadar alıkoyma hakkı iddiası da bu madde kapsamında taşınmazın bulunduğu yerde görülür.

## İlgili konular

- Özen sorumluluğu, zamanaşımı ve yargılama (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/ozen-sorumlulugu-zamanasimi-ve-yargilama
- Yetki (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/yetki
- Hamile yazılı senetler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/hamile-yazili-senetler

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2017/2616 E., 2019/1330 K., 10.12.2019 — ilgili: HMK m.12
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi, 2024/1269 E., 2024/1176 K., 31.10.2024 — ilgili: HMK m.12
- Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2024/847 E., 2024/852 K., 15.05.2024 — ilgili: HMK m.12

## İlgili terimler

[Muaccel](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muaccel) · [Zilyetlik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zilyetlik) · [Kesin yetki](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-yetki) · [Defi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/defi) · [Bütünleyici parça](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/butunleyici-parca) · [İrtifak hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/irtifak-hakki)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.