--- title: "Alış bedeli nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alis-bedeli" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Alış bedeli **Kısaca:** Alış bedeli, 3 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - VUK geç. m.20: Menkul kıymetin satın alındığı andaki ödenen tutardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/gecici-madde-20) - KDVK m.23 · özel matrah şekilleri: İkinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmazın, vergi mükellefi olmayan kişilerden alındığı bedeldir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-23) - 4760 s. K. m.12 · oran veya tutar: Mükellefin malı satın aldığı bedeldir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4760-sayili-ozel-tuketim-vergisi-kanunu/madde-12) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.261 – Değerleme ölçüleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-261#f2-9): 7338 sayılı Kanunla 14/10/2021 tarihinde eklenen 9. bent olup maddenin son eklenen değerleme ölçüsüdür. Metin bu kavramı tanımlamadığı için kapsamı maddeden kesin çıkarılamaz. - VUK m.268/A – Alış bedeli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-268a#f1): Bir iktisadi kıymetin satın alma bedelidir. Maddede tanımı yapılan ölçüt satın alma işleminde ödenen bedel olup, kıymetin sonradan oluşan değerini ya da rayiç bedelini kapsamaz. - VUK m.279 – Menkul kıymetler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-279#f1): Menkul kıymetin iktisap edilirken ödenen bedeldir. Maddede iki hâlde değerleme ölçüsü olarak kullanılır: Türkiye'de kurulmuş şirketlerin hisselerinden oluşan yatırım fonu katılma belgeleri ile getirisi ihraççının kar ve zararına bağlı olup değerleme gününde hesaplanamayan menkul kıymetler. - VUK m.280 – Yabancı paralar: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-280#f1): Borsa rayicinin muvazaalı olduğunun anlaşılması hâlinde değerlemede rayicin yerine geçen kur esasıdır. - VUK geç. m.20 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/gecici-madde-20#f1): Menkul kıymetin satın alındığı andaki ödenen tutardır. Maddede değerleme ölçüsü olarak kullanılmıştır, piyasa değeri ya da defter değeri anlamına gelmez. ### Katma Değer Vergisi Kanunu - KDVK m.23 – Özel matrah şekilleri: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-23#f1-f): İkinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmazın, vergi mükellefi olmayan kişilerden alındığı bedeldir. Vasfında esaslı değişiklik yapılmadan satılan taşıt veya taşınmazda matrahın hesabında düşülür. ### Özel Tüketim Vergisi Kanunu - Özel Tüketim Vergisi Kanunu m.12 – Oran veya tutar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4760-sayili-ozel-tuketim-vergisi-kanunu/madde-12#f2): Mükellefin malı satın aldığı bedeldir. (II) sayılı listede verginin alış bedeli üzerinden hesaplandığı hâllerde matrah olarak kullanılır; imalatçı satış bedeli veya ithalatta KDV matrahından düşük olamaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Alış bedeli / iktisap ile ilgili diğer giderler** (VUK m.268/A): Kıymetin satın alma bedeli, yani satıcıya ödenen karşılık, alış bedelidir. Kıymetin iktisabı için yapılan diğer harcamalar, örneğin madde metninde sayılmayan ancak edinme sürecinde ortaya çıkan giderler, alış bedelinin parçası değildir. Bu giderler alış bedeline dahil olmadığından, alış bedeli tutarı üzerinden yapılacak hesaplamalara (örneğin amortisman matrahı) girmez; ayrı bir gider kalemi olarak ele alınırlar. - **Borsa rayici / alış bedeli** (VUK m.280): Borsada normal şekilde oluşmuş ve gerçek bir değer tespiti niteliği taşıyan borsa rayicidir. Rayicin takarrüründe muvazaa bulunduğu anlaşılan hâldir. Muvazaa tespit edilirse değerleme rayiç yerine alış bedeli üzerinden yapılır. ## İlgili konular - Değerleme esasları (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/degerleme-esaslari - Gayrimenkullerde veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarında maliyet bedelinin (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/gayrimenkullerde-veya-elektrik-uretim-ve-dagitim-varliklarinda-maliyet-bedelinin - Matrah (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/matrah ## Örnek kararlar - 4. Daire, 2021/3586 E., 2023/967 K., 23.02.2023 — ilgili: KDVK m.23 - Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2021/222 E., 2023/96 K., 15.02.2023 — ilgili: VUK m.279 ## İlgili terimler [Borsa rayici](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/borsa-rayici) · [İktisadi kıymet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iktisadi-kiymet) · [Kur farkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kur-farki) · [Geçici vergi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-vergi) · [Menkul kıymetler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/menkul-kiymetler) · [Muvâzaa](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muv-zaa) · [Geçici hüküm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-hukum) · [Maliyet bedeli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/maliyet-bedeli) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.