--- title: "Altsoy nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/altsoy" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Altsoy **Kısaca:** Altsoy, 3 kanunda 15 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.529 · hükümden düşmesi: Bir kişinin çocukları, torunları ve onların altındaki soydan gelen kişilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-529) - 5901 s. K. m.28 · çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere tanınan haklar: Kişinin çocukları, torunları ve onların çocuklarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5901-sayili-turk-vatandasligi-kanunu/madde-28) - 5490 s. K. m.2 · kapsam: Çıkma izni alarak Türk vatandaşlığını kaybeden kişinin, bu kişiden gelen soydan olan kişilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-2) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.255 – 2. Ölüm hâlinde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-255): Mirasbırakanın çocukları ve daha aşağı derecedeki soyu. Mesleki bölüm istisnasında, mesleği devralacak kişiyi belirlemek için kullanılır. - TMK m.316 – II. Araştırma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-316#f3): Evlat edinenin çocukları ve torunları gibi doğrudan alt kuşaktan olanlar. Yalnızca evlat edinenin altsoyu varsa onların tavır ve düşünceleri değerlendirilir. - TMK m.371 – 2. İstenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-371#f1): Aile birliğinde emeğini ve gelirini aileye özgülemiş olan, bu nedenle bedel (katkı payı) talep hakkı bulunan alt soy mensubunu ifade eder. Maddede geçen bu talep, kişinin altsoy sıfatına bağlıdır. - TMK m.382 – 3. Ölüm (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-382#f2): Ölen ortağın çocukları ve onların altsoyudur. Hükümde yalnızca ölen ortağın mirasçı olarak altsoyunu bırakmış olması halinde ortaklığa girme imkânı tanınır. - TMK m.495 – I. Altsoy (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-495#f1): Mirasbırakandan aşağıya doğru inen tüm soy hattıdır ve bu hattın sınırı yoktur. Evlâtlık ve evlâtlığın altsoyu da hâkim kararıyla kurulan hısımlık nedeniyle bu zümreye girer. - TMK m.496 – II. Ana ve baba (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-496#f1): Mirasbırakanın çocukları ve onların çocukları gibi aşağı doğru soy hattındaki kişiler. Bu maddenin uygulanması için mirasbırakanın altsoyunun bulunmadığı, yani hiçbir altsoy mirasçısının yaşamadığı varsayılır. - TMK m.499 – B. Sağ kalan eş (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-499#f1-1): Mirasbırakanın çocukları ve onların halefiyet yoluyla gelen altsoyudur. Mirasbırakandan önce ölmüş çocukların yerini kendi altsoyu alır. - TMK m.500 – C. Evlâtlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-500#f1): Evlatlığın çocukları ve daha aşağı derecedeki soyudur. Evlatlık ile birlikte evlat edinene karşı kan hısımı gibi mirasçı olur. - TMK m.505 – I. Kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-505#f1): Miras bırakanın çocukları, torunları ve daha alt kuşaklarıdır. Saklı pay bakımından altsoy, saklı paylı mirasçılardan biridir. - TMK m.528 – II. Mirastan feragat sözleşmesi — 1. Kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-528#f3): Feragat edenin çocukları, torunları ve onların devamı olan soydur. Karşılıklı feragatte bu kişiler sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça feragatten etkilenir. - TMK m.529 – 2. Hükümden düşmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-529#f2): Bir kişinin çocukları, torunları ve onların altındaki soydan gelen kişilerdir. Belli bir kişi lehine yapılmamış feragatte, en yakın ortak kökün altsoyu feragatin lehtarı sayılır. - TMK m.613 – 2. Mirasın sağ kalan eşe geçmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-613#f1): Mirasbırakanın çocukları ve çocuklarının çocukları gibi aşağıya doğru devam eden soyudur. Maddedeki altsoy, mirasbırakanın ölümü ile ilk sırada mirasçı olan altsoydur; altsoy zümresinin tamamı anlamına gelmez. - TMK m.669 – A. Mirasçılar arasında (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-669#f2): Mirasbırakanın çocukları ile torunları ve daha alt derecedeki soyundan gelenlerdir. Madde metninde mirasçı sıfatına sahip evlatlık ve onun altsoyu da bu kapsamda değerlendirilir. ### Nüfus Hizmetleri Kanunu - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-2#f1): Çıkma izni alarak Türk vatandaşlığını kaybeden kişinin, bu kişiden gelen soydan olan kişilerdir. Madde, bu kişilerin de kanun kapsamında yer aldığını belirtir. ### Türk Vatandaşlığı Kanunu - Türk Vatandaşlığı Kanunu m.28 – Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere tanınan haklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5901-sayili-turk-vatandasligi-kanunu/madde-28#f1): Kişinin çocukları, torunları ve onların çocuklarıdır. Madde 28 kapsamında kural olarak üçüncü dereceye kadar olan altsoylar yararlanır; Cumhurbaşkanı bu dereceyi artırabilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Altsoy / alacaklı talep sıfatı** (TMK m.371): Birinci fıkradaki talep hakkı altsoya tanınmıştır ve ölüm hâlinde kullanılır. İkinci fıkradaki talep, alacaklı sıfatıyla ve borçlunun sağlığında belirli olayların gerçekleşmesi hâlinde yapılır. Hangi fıkranın uygulanacağı, talep anında borçlunun hayatta olup olmamasına ve sayılan olayların gerçekleşip gerçekleşmediğine göre belirlenir. - **Ortaklığa dahil olmayan mirasçı / altsoy** (TMK m.382): Ortaklığa dahil olmayan mirasçı, yalnızca ölen ortağa düşen payın karşılığını isteyebilir. Ölen ortağın altsoyu, mirasçı sıfatıyla ortaklığa girme imkânına sahiptir. Altsoy dışındaki mirasçı ortaklığa giremez; altsoy ise yalnızca öbür ortakların rızasıyla ortaklığa girebilir. - **Madde 496 / Altsoy mirasçılığı (m.495)** (TMK m.496): Bu madde, altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçılarını belirler. Altsoy bulunduğunda mirasçılık bu maddeye değil, altsoyu düzenleyen hükümlere göre belirlenir. Altsoy varsa ana ve baba bu maddeye göre mirasçı olamaz; mirasçılık doğrudan altsoya aittir. - **Altsoy / ana-baba zümresi** (TMK m.499): Mirasbırakanın altsoyunun bulunduğu hal; eşin birinci derece mirasçılarla birlikte mirasçı olduğu durumdur. Altsoyun bulunmadığı, ana veya babanın sağ olduğu hal; eşin ikinci derece mirasçılarla birlikte mirasçı olduğu durumdur. Altsoy varsa eşin payı dörtte bir, altsoy yok ana-baba varsa eşin payı yarıdır. - **Altsoy, ana-baba veya eş / kardeşler** (TMK m.505): Altsoy, ana-baba ve eş, yasal mirasçı olarak m.505 bakımından sınırlayıcı etkiye sahiptir. Kardeşler, 5650 sayılı Kanunla birinci fıkradan çıkarılmıştır. Kardeşlerin varlığı tasarruf nisabını sınırlamaz; yalnızca altsoy, ana-baba ve eş dikkate alınır. - **Altsoy / diğer yasal mirasçılar** (TMK m.669): Altsoy, mirasbırakanın çocuklarını, torunlarını ve daha alt dereceli soyunu kapsar. Evlatlık ve onun altsoyu da bu gruba girer. Diğer yasal mirasçılar, altsoy dışında kalan ve kanuni mirasçı olan kişilerdir. Örneğin sağ kalan eş bu gruptadır. Altsoyda denkleştirme ikinci fıkra uyarınca kendiliğinden doğar ve açık beyanla kaldırılır. Diğerlerinde ise denkleştirme, mirasbırakanın miras payına mahsup yönündeki beyanına bağlıdır. ## İlgili konular - Yasal mirasçılar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/yasal-mirascilar - Artmirasçı atama ve hükümleri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/artmirasci-atama-ve-hukumleri - En yakın mirasçıların tamamı tarafından ret (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/en-yakin-mirascilarin-tamami-tarafindan-ret - Mirasta denkleştirme (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/mirasta-denklestirme - Nafaka yükümlülüğü ve ev düzeni (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/nafaka-yukumlulugu-ve-ev-duzeni - Ortaklığın sona ermesi ve kazanç paylı aile malları ortaklığı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/ortakligin-sona-ermesi-ve-kazanc-payli-aile-mallari-ortakligi ## Örnek kararlar - 7. Hukuk Dairesi, 2024/2323 E., 2024/3972 K., 19.09.2024 — ilgili: TMK m.495, TMK m.496, TMK m.499, TMK m.500 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/422 E., 2024/370 K., 10.07.2024 — ilgili: TMK m.316, TMK m.500 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/380 E., 2024/192 K., 24.04.2024 — ilgili: TMK m.505, TMK m.669 ## İlgili terimler [Mirastan feragat sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mirastan-feragat-sozlesmesi) · [Sağ kalan eş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sag-kalan-es) · [Halefiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/halefiyet) · [Nüfus hizmetleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nufus-hizmetleri) · [Alacaklı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alacakli) · [Bozucu şart](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bozucu-sart) · [Taraf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taraf) · [Uzman görüşü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uzman-gorusu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.