---
title: "Amaç maddesi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/amac-maddesi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Amaç maddesi

**Kısaca:** Amaç maddesi, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 2547 s. K. m.1 · amaç: Kanunun hangi konuları ve hangi ilkeleri düzenlediğini gösteren giriş hükmüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-1)
- 7034 s. K. m.1 · amaç ve Kapsam: Kanunun hangi konuyu düzenlediğini ve hangi çerçevede çıktığını gösteren giriş hükmüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7034-sayili-turk-japon-bilim-ve-teknoloji-universitesinin-kurulusu-hakkinda-kanun/madde-1)
- 7245 s. K. m.1 · amaç ve kapsam: Kanunun ilk maddesi olup, kanunun neyi düzenlediğini gösteren hükümdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7245-sayili-carsi-ve-mahalle-bekcileri-kanunu/madde-1)

## Kanunda nerede geçiyor

### Yükseköğretim Kanunu
- Yükseköğretim Kanunu m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-1): Kanunun hangi konuları ve hangi ilkeleri düzenlediğini gösteren giriş hükmüdür. Bağlayıcı bir yetki ya da yükümlülük doğurmaz; yorumda kanunun genel çerçevesini gösterir.

### Türk-japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Kuruluşu Hakkında Kanun
- Türk-japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Kuruluşu Hakkında Kanun m.1 – Amaç ve Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7034-sayili-turk-japon-bilim-ve-teknoloji-universitesinin-kurulusu-hakkinda-kanun/madde-1): Kanunun hangi konuyu düzenlediğini ve hangi çerçevede çıktığını gösteren giriş hükmüdür. Bağlayıcı bir yetki veya yükümlülük doğurmaz, yorumda yol gösterir.

### Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu
- Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu m.1 – Amaç ve kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7245-sayili-carsi-ve-mahalle-bekcileri-kanunu/madde-1): Kanunun ilk maddesi olup, kanunun neyi düzenlediğini gösteren hükümdür. Bağlayıcı bir yetki ya da yükümlülük doğurmaz; diğer maddelerin yorumunda yol gösterici niteliktedir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Amaç maddesi / kapsam maddesi** (4214 s. K. m.1): Amaç maddesi (m.1), yetkinin neden verildiğini ve hangi genel hedefe yönelik olduğunu gösterir. Kapsam maddesi (m.2), yetkinin hangi konu ve çerçevede kullanılabileceğini belirler. Kanun hükmünde kararnamenin geçerliliği denetlenirken asıl sınır kapsam maddesinden çizilir; amaç maddesi tek başına yetki sınırı oluşturmaz, ancak yorumda ölçüt olarak kullanılır.
- **Amaç maddesi / düzenleyici hüküm** (4752 s. K. m.1): Madde 1, kanunun amacını ve kapsamını belirtir; yani hangi konuların düzenleneceğini gösterir. Kanunun sonraki maddeleri, bu amaçlara ilişkin ayrıntılı kuralları ve yükümlülükleri içerir. Somut bir hak ya da yükümlülük doğurmak için ilgili düzenleyici madde esas alınır; amaç maddesi tek başına uyuşmazlığın çözümüne yeterli değildir.
- **Kanunun amaç maddesi / Ayrıntı hükümleri** (5403 s. K. m.2): Bu madde amaç ve kapsamı gösterir; hukuki sonuç doğuran emredici hükümler içermez. Ayrıntı maddeleri tarımsal arazi tanımı, izin, bölünme yasağı ve ön alım gibi somut yükümlülükleri düzenler. Somut bir uyuşmazlıkta dayanak olarak doğrudan bu madde yerine ilgili ayrıntı maddesi esas alınır.

## İlgili terimler

[Vakıf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vakif) · [Bilimsel özerklik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilimsel-ozerklik) · [Yükseköğretim üst kuruluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuksekogretim-ust-kurulusu) · [Yükseköğretim kurumları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuksekogretim-kurumlari)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.