--- title: "Arabulucu nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/arabulucu" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Arabulucu **Kısaca:** Arabulucu: Arabuluculuk faaliyetini yürüten ve Bakanlıkça düzenlenen arabulucular siciline kaydedilmiş bulunan gerçek kişiyi (HUAK m.2/1-a) ## Kanuni tanım - **HUAK m.2/1-a** (Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu): Arabuluculuk faaliyetini yürüten ve Bakanlıkça düzenlenen arabulucular siciline kaydedilmiş bulunan gerçek kişiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6325-sayili-hukuk-uyusmazliklarinda-arabuluculuk-kanunu/madde-2#f1-a ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu - HUAK m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6325-sayili-hukuk-uyusmazliklarinda-arabuluculuk-kanunu/madde-2#f1-a): Arabuluculuk faaliyetini yürüten ve Bakanlıkça düzenlenen arabulucular siciline kaydedilmiş gerçek kişidir. Tanım yalnızca gerçek kişiyi kapsar; tüzel kişiler arabulucu sayılmaz. Sicile kayıt, arabulucu sıfatının kazanılması için tanımın bir parçasıdır. ### Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.57 – Hakeme ve arabulucuya başvurma yönetmeliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-57): Toplu çıkar uyuşmazlığında taraflara anlaşma konusunda yardımcı olan, önerilerde bulunan kişi. Arabulucunun uyuşmazlığı karara bağlama yetkisi yoktur; nitelikleri, seçimi, ücreti ve görevlendirilmesi yönetmelikle belirlenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Gerçek kişi / Tüzel kişi (arabulucu olarak)** (HUAK m.2): Arabulucu sıfatı yalnızca gerçek kişiye tanınmıştır. Bir şirket ya da kurum, tanımda yer alan arabulucu niteliğini taşımaz. Bir kurumun arabuluculuk hizmeti vermesi, içinde sicilli gerçek kişi arabulucu bulunsa bile, Kanundaki arabulucu tanımına doğrudan uymaz. - **Arabulucu başvurusu / doğrudan dava** (İş K. m.20): İşçi önce arabulucuya başvurur ve anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açar. İşçi arabulucuya başvurmadan doğrudan dava açar. Doğrudan açılan dava, arabuluculuk şartı yerine getirilmediği için usulden reddedilir. Ret kararı resen tebliğ edilir ve kesinleşmesinin ardından iki hafta içinde arabulucuya başvurulabilir. - **Mahkeme kararı / arabulucu anlaşması ile işe başlatma** (İş K. m.21): Mahkeme veya özel hakemin kesinleşen kararı ile işe başlatma yükümlülüğü doğar. Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların işe başlatma konusunda anlaşması hâlinde, anlaşmanın belirli unsurları tutanakta yer alır. Anlaşmada tarih ve parasal miktarlar belirlenmezse anlaşma sağlanamamış sayılır ve son tutanak buna göre düzenlenir. - **Uzmanlık eğitimli arabulucu / diğer arabulucu** (5488 s. K. m.13): Sözleşmeli üretim konusunda uzmanlık eğitimi almış arabulucular öncelikle görevlendirilir. Bu eğitimi almış arabulucu bulunmazsa diğer arabulucular görevlendirilir. Görevlendirme sırası belirlenmiştir; uzman arabulucu yoksa başvuru yine de diğer arabulucuya yapılabilir. - **Arabulucu / Taraflar ve diğer katılanlar** (HUAK m.4): Arabulucu için gizlilik yükümlülüğü, kanundan doğan ve kural olarak bağlayıcı bir yükümlülüktür. Taraflar ve görüşmelere katılanlar için yükümlülük, bu konuda gizliliğe uymak zorunluluğu biçimindedir ve maddenin ikinci fıkrasında ayrıca düzenlenmiştir. Arabulucunun yükümlülüğü doğrudan ilk fıkraya dayanır; taraflar ve katılanlar ise ikinci fıkra uyarınca sorumlu tutulur. Bu ayrım, yükümlülüğün muhatabını belirler. - **Sicile kayıtlı arabulucu / sicile kayıtlı olmayan kişi** (HUAK m.6): Sicile kayıtlı arabulucu, unvanı ve unvanın yetkilerini kullanabilir. Sicile kaydı bulunmayan kişi arabulucu unvanını taşıyamaz ve bu unvanın yetkilerinden yararlanamaz. Kayıtsız kişinin arabulucu sıfatıyla yaptığı işlem, kanunun arabuluculuğa bağladığı sonuçları doğurmaz. Kanunda bu hal için ayrıca bir engel yoktur; ancak unvanla bağlantılı sonuçlar ortaya çıkmaz. ## İlgili konular - Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü, yüksek hakem kurulunun kuruluşu ve çalışma esasları (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/toplu-is-uyusmazliklarinin-cozumu-yuksek-hakem-kurulunun-kurulusu-ve-calisma - Amaç, kapsam ve tanımlar, arabuluculuğa ilişkin temel ilkeler (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/amac-kapsam-ve-tanimlar-arabuluculuga-iliskin-temel-ilkeler ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2015/2170 E., 2017/1426 K., 22.11.2017 — ilgili: 6356 s. K. m.57 - 13. Daire, 2017/1767 E., 2022/2731 K., 20.06.2022 — ilgili: 6356 s. K. m.57 - 13. Daire, 2017/884 E., 2022/2732 K., 20.06.2022 — ilgili: 6356 s. K. m.57 ## İlgili terimler [Arabuluculuk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/arabuluculuk) · [Yüksek Hakem Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuksek-hakem-kurulu) · [İdare](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idare) · [Sicil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sicil) · [Yönetmelikle düzenleme yetkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yonetmelikle-duzenleme-yetkisi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.