--- title: "Aracılık nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aracilik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Aracılık **Kısaca:** Aracılık, 5 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.450 · yükümlülükleri: Pazarlamacının taraflar arasında sözleşme yapılmasını sağlaması, kendisinin sözleşme tarafı olmamasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-450) - TCK m.255 · nüfuz ticareti: Nüfuz ticaretine taraflar arasında vasıta olarak katılmaktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-255) - Av. K. m.48 · avukata çıkar karşılığında iş getirme: Avukata iş getirilmesini sağlamak amacıyla iş sahibi ile avukat arasında bağlantı kurma, teklifi taşıma veya bu yönde yardımda bulunma fiilidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-48) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.255 – Nüfuz ticareti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-255#f4): Nüfuz ticaretine taraflar arasında vasıta olarak katılmaktır. Aracı, 4. fıkra uyarınca müşterek faildir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.450 – I. Yükümlülükleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-450#f1): Pazarlamacının taraflar arasında sözleşme yapılmasını sağlaması, kendisinin sözleşme tarafı olmamasıdır. Aracılık yalnızca işveren için yapılabilir. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.48 – Avukata çıkar karşılığında iş getirme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-48#f1): Avukata iş getirilmesini sağlamak amacıyla iş sahibi ile avukat arasında bağlantı kurma, teklifi taşıma veya bu yönde yardımda bulunma fiilidir. Aracılığın sonuçta iş getirilmesine yol açmış olması şart değildir, ancak karşılık vaadi veya verilmesi bulunmalıdır. ### Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu - Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu m.45 – Aracı kullanmak, aracılık yapmak ve yetkisiz meslek icrası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3224-sayili-turk-dis-hekimleri-birligi-kanunu/madde-45#f1): Hastalar ile diş hekimleri arasında bağlantı kurarak hastanın diş hekimine yönlendirilmesini ya da diş hekiminin hastaya ulaşmasını sağlayan faaliyettir. Suçun oluşması için aracılığın bir menfaat karşılığında yapılmış olması gerekir. ### Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun - Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.14 – Sorumluluk ve yetki devri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4904-sayili-turkiye-is-kurumu-ile-ilgili-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun/madde-14#f1): Kurumun iş arayanla iş veren arasında işe yerleştirme yönünde yaptığı yardımdır. Hizmet akdinin kurulmasına aracılık, sonucu taraflar arasında akdin doğmasına yardımcı olan fiilî faaliyettir; kurumun akdin tarafı olması anlamına gelmez. ## Karıştırılan kavramlar - **Aracılık yapan kişi / aracıyı kullanan diş hekimi** (3224 s. K. m.45): Aracılık yapan kişi, hasta ile hekim arasında bağlantı kuran üçüncü kişidir. Aracıyı kullanan diş hekimi, bu kişileri kendi hesabına çalıştıran hekimdir. Maddede ikisi de ayrı fail olarak cezalandırılır; birinin cezalandırılması diğerinin cezalandırılmasını ortadan kaldırmaz. - **İsteklerin karşılanamaması / Aracılık sonucu hizmet akdi** (4904 s. K. m.14): Kurumun iş ve işçi arayanların isteklerini karşılayamadığı hal, Kurumun yerleştirme sonucunun gerçekleşmediği durumları kapsar. Kurumun aracılığıyla hizmet akdinin yapıldığı hal, sözleşmenin kurulmasına Kurumun aracılık ettiği durumları kapsar. Her iki halde de Kurum tarafların ileri süreceği zarar ve ziyandan sorumlu tutulmamaktadır; madde iki hali alternatif olarak öngörmüştür. - **Aracılık / işlem yetkisi** (TBK m.450): Yalnızca aracılık yetkisi olan pazarlamacı, sözleşmeyi işveren adına yapma yetkisine sahip değildir; müşteriyle sözleşmeyi işveren yapar. İşlem yetkisi verilmiş pazarlamacı, talimatta öngörülen fiyat ve koşullara bağlı olarak işveren adına işlem yapabilir. Fiyat ve işlem koşullarına uyma yükümlülüğü (m.450/2) yalnızca işlem yetkisi bulunan pazarlamacı için doğar. Aracı pazarlamacı için bu fıkra doğrudan uygulanmaz; onun için talimata uyma yükümlülüğü (m.450/1) geçerlidir. - **Hukuk kurallarına göre karar / Hakkaniyet ve nasafet veya dostane aracılık** (4686 s. K. m.12): Hakem, sözleşme hükümlerine ve seçilen hukuk kurallarına göre karar verir. Hakem, hakkaniyet ve nasafet kurallarına göre ya da dostane aracı olarak karar verir. İkinci yol ancak tarafların açık yetkisiyle mümkündür; yetki yoksa hakem hukuk kurallarına bağlıdır. - **Aracılık / Geçici iş ilişkisi** (İş K. m.90): Aracılıkta iş arayan, aracıya iş sözleşmesiyle bağlı değildir. Geçici iş ilişkisinde ise geçici işçi, iş sözleşmesiyle özel istihdam bürosuna bağlıdır (m.7). Aracılık faaliyeti ile geçici iş ilişkisi birbirinden ayrı hukuki ilişkilerdir; bu nedenle aynı sözleşmeler geçici iş ilişkisi hükümlerine tabi tutulamaz. - **Aracılık izni / Geçici iş ilişkisi kurma yetkisi** (4904 s. K. m.17): Aracılık izni birinci fıkradaki genel şartlara bağlıdır ve brüt asgari ücretin yirmi katı teminat ister. Geçici iş ilişkisi kurma yetkisi, Kurumca ayrıca verilir ve kayıtlı olunan iki yıl kesintisiz faaliyet, olumlu inceleme raporu ile daha ağır mali koşullar (iki yüz kat teminat ve borç koşulları) gerektirir. Yetki alınmadan geçici iş ilişkisi kurulamaz; aracılık izni ile geçici iş ilişkisi yetkisi ayrı belgelerdir. ## İlgili konular - Avukatların birlikte veya avukatlık ortaklığı şeklinde çalışmaları (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/avukatlarin-birlikte-veya-avukatlik-ortakligi-seklinde-calismalari - Pazarlamacılık sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/pazarlamacilik-sozlesmesi - Zimmet ve etkin pişmanlık (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/zimmet-ve-etkin-pismanlik ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2016/1414 E., 2016/1072 K., 16.11.2016 — ilgili: TBK m.450 ## İlgili terimler [Menfaat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/menfaat) · [Nüfuz ticareti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nufuz-ticareti) · [Karşılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsilik) · [Pazarlamacı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pazarlamaci) · [Memur](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/memur) · [Talimat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/talimat) · [Haklı sebep](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakli-sebep) · [Kurum](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurum) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.