---
title: "Arızi kazanç nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/arizi-kazanc"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Arızi kazanç

**Kısaca:** Eser sahibinin olağan faaliyeti dışında, ara sıra ve tesadüfen elde ettiği kazançtır. Arızi olmak, kazancın istisna dışı bırakılması için yeterli bir ölçüt değildir. (GVK m.18)

## Kanunda nerede geçiyor

### Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK m.18 – Serbest meslek kazançlarında (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-18): Eser sahibinin olağan faaliyeti dışında, ara sıra ve tesadüfen elde ettiği kazançtır. Arızi olmak, kazancın istisna dışı bırakılması için yeterli bir ölçüt değildir.
- GVK m.80 – Gelire giren diğer kazanç ve iratlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-80#f1-2): Kişinin olağan gelir kaynağı dışında, tesadüfen veya ayrı bir sebepten elde ettiği, tekrarlanma niteliği taşımayan kazançtır. Kapsamı ilgili bölüm hükümlerinde belirlenir.
- GVK m.82 – Arızi kazançlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-82#f1): Mükellefin asli faaliyeti dışında, olağan iş akışına girmeyen ve tesadüfi nitelik taşıyan kazançtır. Madde bu kazançları altı bent hâlinde sınırlı olarak sayar.
- GVK geç. m.56 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-56#f8-2): Mükellefin olağan ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında, arızi olarak elde ettiği ve G bendinde sayılan kazançtır. Tek başına faaliyet dışı bir hasılat olması yeterli değildir; G bendinde sayılan hallerden birine girmesi gerekir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Asıl meslek kazancı / Arızi kazanç** (GVK m.18): Eser sahibinin düzenli olarak eser üretip değerlendirdiği kazanç. Eser sahibinin nadiren ve tesadüfen elde ettiği kazanç. Kazanç arızi olsa bile istisna uygulanır; üçüncü fıkra arızilik nedeniyle istisnanın engellenmesini reddeder.
- **Değer artışı kazancı / Arızi kazanç** (GVK m.80): Değer artışı kazancı, bir varlığın değerindeki artışın elden çıkarma anında gerçekleşmesiyle ortaya çıkar ve iktisap bedeliyle karşılaştırılır. Arızi kazanç, varlığın değerinden bağımsız olarak, tesadüfi veya olağan dışı bir kaynaktan doğan kazançtır. İki kazanç türü aynı maddede sayılsa da hesaplama ve dahil etme ölçütleri farklıdır; değer artışında iktisap bedeli, arızi kazançta kaynağın niteliği belirleyicidir.

## İlgili konular

- Gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı, diğer kazanç ve iratlar (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/gayrimenkul-sermaye-iradi-menkul-sermaye-iradi-diger-kazanc-ve-iratlar
- Esnaf muaflığı, diğer muaflık ve istisnalar (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/esnaf-muafligi-ve-vergiden-muaf-ciftciler

## Örnek kararlar

- 3. Daire, 2023/4571 E., 2024/7082 K., 19.12.2024 — ilgili: GVK m.82
- 3. Daire, 2022/843 E., 2024/5903 K., 15.11.2024 — ilgili: GVK m.82
- 3. Daire, 2022/2305 E., 2024/5107 K., 07.10.2024 — ilgili: GVK m.82

## İlgili terimler

[Değer artışı kazancı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/deger-artisi-kazanci) · [Hasılat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hasilat) · [İrat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/irat) · [Değerlendirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/degerlendirme) · [Elden çıkarma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/elden-cikarma) · [Dar mükellefiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dar-mukellefiyet) · [Hak Düşürücü Süre (6 işgünü)](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-dusurucu-sure-6-isgunu)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.