---
title: "Arşiv araştırması nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/arsiv-arastirmasi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Arşiv araştırması

**Kısaca:** Kişinin hakkında kayıtlı bulunduğu arşivlerde yer alan bilgi ve belgelerin taranarak değerlendirilmesidir. Güvenlik soruşturmasıyla birlikte yürütülen ayrı bir araştırma türüdür. (7315 s. K. m.12)

## Kanunda nerede geçiyor

### Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu
- Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.1 – Amaç ve kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7315-sayili-guvenlik-sorusturmasi-ve-arsiv-arastirmasi-kanunu/madde-1#f1): Kamu kurum ve kuruluşlarının arşivlerindeki bilgi ve belgeler üzerinden yapılan araştırmadır. Güvenlik soruşturmasından ayrı bir inceleme türü olarak kanunda ayrıca düzenlenir.
- Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.3 – Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7315-sayili-guvenlik-sorusturmasi-ve-arsiv-arastirmasi-kanunu/madde-3#f1): Kişinin kamu görevine girişinden önce devlet arşivlerindeki kayıtlar üzerinden yapılan incelemedir. Maddenin birinci fıkrası, bu incelemenin statü veya çalıştırma şekline bakılmaksızın yapılacağını belirtir.
- Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.4 – Arşiv araştırması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7315-sayili-guvenlik-sorusturmasi-ve-arsiv-arastirmasi-kanunu/madde-4#f1): Kişi hakkında mevcut kayıtlardan yukarıda sayılan bilgilerin tespit edilmesi işlemidir. Yeni bir soruşturma yürütmeyi değil, halihazırda bulunan kayıtların taranmasını ifade eder.
- Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.6 – Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yapacak birimler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7315-sayili-guvenlik-sorusturmasi-ve-arsiv-arastirmasi-kanunu/madde-6#f1): Kamu kurum ve kuruluşlarının arşivlerinde ve elektronik bilgi işlem merkezlerinde kişi hakkında mevcut bilgi ve belgelerin taranmasıdır. Yetki, yalnızca birimlere iletilen talep ile sınırlıdır.
- Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu m.12 – Yönetmelik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7315-sayili-guvenlik-sorusturmasi-ve-arsiv-arastirmasi-kanunu/madde-12#f1): Kişinin hakkında kayıtlı bulunduğu arşivlerde yer alan bilgi ve belgelerin taranarak değerlendirilmesidir. Güvenlik soruşturmasıyla birlikte yürütülen ayrı bir araştırma türüdür.

### Hakimler ve Savcılar Kanunu
- Hakimler ve Savcılar Kanunu ek m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/ek-madde-1#f1): Kişinin hakkında kayıtlı bulunan arşiv ve kayıtların taranmasıdır. Güvenlik soruşturmasıyla birlikte yürütülen ayrı bir araştırma olarak madde tarafından öngörülür.

## Karıştırılan kavramlar

- **Arşiv araştırması / Güvenlik soruşturması** (7315 s. K. m.3): Arşiv araştırması, kamu görevine girecek herkes hakkında, statü ve çalıştırma şekline bakılmaksızın yapılır. Güvenlik soruşturması, yalnızca ikinci fıkrada sayılan görevler bakımından yapılır. Her atamada arşiv araştırması zorunludur; güvenlik soruşturması ise ikinci fıkradaki görevlerle sınırlıdır.
- **Güvenlik soruşturması / Arşiv araştırması** (7315 s. K. m.12): Güvenlik soruşturması, kişinin güvenlik yönünden uygunluğunu araştıran incelemedir. Arşiv araştırması, kişinin hakkında kayıtlı bilgi ve belgelerin taranmasıdır. Madde iki işlemi birlikte yetki kapsamına alır; yönetmelik bunların usul ve esaslarını ayrı ayrı düzenleyebilir.
- **Arşiv araştırması / Güvenlik soruşturması (m.5)** (7315 s. K. m.5): Arşiv araştırması, mevcut kayıtlar üzerinden yapılan ve kişinin geçmişine ilişkin sicil ve kayıtların taranmasıdır. Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ek olarak m.5'te sayılan üç konuda kişinin yerinde araştırılmasıdır. m.5 uyarınca soruşturma kapsamı arşiv araştırmasının kapsamını aşar; m.5 kapsamındaki üç konu ancak güvenlik soruşturmasında araştırılabilir.

## Örnek kararlar

- 2021/60 E., 2024/200 K., 04.12.2024 — ilgili: 7315 s. K. m.3, 7315 s. K. m.1, 7315 s. K. m.4, 7315 s. K. m.12, 7315 s. K. m.6
- 8. Daire, 2024/5226 E., 2025/6881 K., 16.09.2025 — ilgili: 7315 s. K. m.3, 7315 s. K. m.4
- 8. Daire, 2023/1101 E., 2025/4981 K., 22.05.2025 — ilgili: 7315 s. K. m.3, 7315 s. K. m.4

## İlgili terimler

[Güvenlik soruşturması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/guvenlik-sorusturmasi) · [Değerlendirme Komisyonu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/degerlendirme-komisyonu) · [Üst kademe kamu yöneticisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust-kademe-kamu-yoneticisi) · [Tahdit](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahdit) · [Adli sicil kaydı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adli-sicil-kaydi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.