---
title: "Asıl dava nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asil-dava"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Asıl dava

**Kısaca:** Karşı davanın bağlı olduğu, davacının davalıya karşı açtığı ve hâlen görülmekte olan dava. Asıl davanın sona ermiş olması karşı dava açılmasını engeller. (HMK m.132)

## Kanunda nerede geçiyor

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.13 – Karşı davada yetki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-13): Karşı davanın ona karşı açıldığı, önce açılmış ve halen görülmekte olan dava. Yetkili mahkeme asıl davanın açıldığı tarihteki duruma göre belirlenir.
- HMK m.132 – Karşı dava açılabilmesinin şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-132): Karşı davanın bağlı olduğu, davacının davalıya karşı açtığı ve hâlen görülmekte olan dava. Asıl davanın sona ermiş olması karşı dava açılmasını engeller.
- HMK m.134 – Asıl davanın sona ermesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-134): Davacının davalıya karşı açtığı ve karşı davanın kendisine bağlandığı ilk dava talebidir. Bu maddede asıl davanın sona ermesi, hangi nedenle olursa olsun karşı davayı etkilemez.
- HMK m.135 – Uygulanacak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-135): Davacının davalıya karşı açtığı ve karşı davanın kendisine bağlandığı ilk dava.

## Karıştırılan kavramlar

- **Asıl dava ile karşı davanın aynı mahkemede açılması / kesin yetkili mahkemede açılması** (HMK m.13): Asıl davanın bakıldığı mahkemede açılan karşı dava, bu madde gereği yetki itirazına konu olmaz. Kesin yetkili mahkemede açılması gereken karşı dava, asıl davanın mahkemesinde açılamaz. Yetki itirazı bakımından iki hal birbirinden ayrılır.
- **Karşılık dava / Asıl dava** (Harçlar K. m.6): Karşılık dava, davalının açtığı ve kendi harcı hesaplanan ayrı bir davadır. Asıl dava, davacının açtığı ve kendi harcı ile hesaplanan dava. Ayrı davalar olduklarından harçları birbirini karşılamaz. Asıl davanın harcı ödenmiş olsa bile karşılık davanın harcı ayrıca ödenir.
- **Asıl dava / def'i yoluyla iptal** (İİK m.309/K): Asıl dava, iptal davası olarak açılır ve dava konusu işlemin iptali ile alacaklı lehine sonuç doğurur. Def'i yoluyla iptal, masaya yöneltilen bir talebe karşı savunma olarak ileri sürülür ve yeni bir dava açılmasını gerektirmez. Tasfiye memurları, talebin tasarrufun iptaliyle kısmen veya tamamen reddedilebildiği hallerde def'i yolunu kullanmakla yükümlüdür; bu, asıl dava açma zorunluluğu anlamına gelmez.
- **Asıl dava / rücu davası** (2942 s. K. ek m.2): Kamulaştırma bedelinin tespiti ya da tescil gibi asıl kamulaştırma davaları. Avans karşılığı kamulaştırmada ödenen avanstan doğan rücu davaları. Asıl dava maddenin birinci fıkrası uyarınca Bakanlık aleyhine açılırken, rücu davalarını Bakanlık ikinci fıkra uyarınca doğrudan açar, takip eder ve sonuçlandırır.
- **Asıl dava yetkisi / genel yetki kuralı** (TMK m.214): Boşanma veya iptal davasıyla bağlantılı tasfiye talebinde yetki, asıl davanın yetki kuralıyla belirlenir. Boşanma veya mal ayrılığı kararı olmayan tasfiye talebinde yetki, davalı eşin yerleşim yerine göre belirlenir. Yetki ölçütü, tasfiyenin hangi davanın ardından istendiğine göre değişir.
- **Asıl dava / Karşı dava yoluyla ileri sürme** (5147 s. K. m.19): Hükümsüzlük, ayrı bir dava olarak açılabilir. Hükümsüzlük, karşı dava olarak da ileri sürülebilir. Hükümsüzlük talebi, topoğrafya hakkı sahibinin açtığı davada savunma yolu olarak da kullanılabilir.

## İlgili konular

- Cevap dilekçesi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/cevap-dilekcesi
- Yetki (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/yetki

## Örnek kararlar

- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2020/770 E., 2023/260 K., 27.02.2023 — ilgili: HMK m.132, HMK m.134, HMK m.135
- İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/287 E., 2026/9 K., 09.01.2026 — ilgili: HMK m.134, HMK m.135
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/6678 E., 2024/6433 K., 26.09.2024 — ilgili: HMK m.134

## İlgili terimler

[Karşı dava](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsi-dava) · [Ayırma kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayirma-karari) · [Bağlantı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baglanti) · [Kesin yetki](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-yetki) · [Takas](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/takas) · [Yetki](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetki) · [Mahsup](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahsup)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.