--- title: "Asıl işveren nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asil-isveren" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Asıl işveren **Kısaca:** Asıl işveren, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - İş Mah. K. m.36: Yapım ve onarım işini müteahhide veren kamu idaresidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-36) - SGGSSK m.12 · işveren, işveren vekili, geçici iş ilişkisi kurulan işveren ve alt işveren: Mal veya hizmet üretimine ilişkin işini alt işverene veren işverendir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-12) - 6552 s. K. m.36: Bir işi müteahhide veren ve yapım ya da onarım işinin sahibi konumunda olan işverendir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6552-sayili-is-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasi-ile/madde-36) ## Kanunda nerede geçiyor ### İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun - İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun m.8 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6552-sayili-is-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasi-ile/madde-8): Kendi işinin bir bölümünü alt işverene veren işveren. Sorumluluk, asıl işverenin alt işverenle olan ilişkisine ve işyerine bağlıdır. - İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun m.36 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6552-sayili-is-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasi-ile/madde-36): Bir işi müteahhide veren ve yapım ya da onarım işinin sahibi konumunda olan işverendir. Kanunda sayılan kamu idareleri de bu madde bakımından asıl işveren gibi yükümlü tutulur. ### İş Mahkemeleri Kanunu - İş Mah. K. m.36 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-36): Yapım ve onarım işini müteahhide veren kamu idaresidir. Madde bakımından işçilerin ücretlerinden sorumlu tutulan taraf bu idaredir, müteahhit ya da taşeron işveren olarak ayrıca sorumludur. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.12 – İşveren, işveren vekili, geçici iş ilişkisi kurulan işveren ve alt işveren (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-12#f6): Mal veya hizmet üretimine ilişkin işini alt işverene veren işverendir. Madde, sigortalılar üçüncü bir kişi aracılığıyla işe girmiş ve onlarla sözleşme yapmış olsa bile asıl işverenin alt işverenle birlikte sorumlu olacağını öngörür. ### İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.36 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6645-sayili-is-sagligi-ve-guvenligi-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde/madde-36): Yapım veya onarım işini müteahhide veren kamu kurumudur. Maddenin sorumluluk rejimi yalnızca bu sıfatı taşıyan kamu tüzel kişilerine ve belirtilen kurum türlerine uygulanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Asıl işveren / alt işveren** (SGGSSK m.12): Asıl işveren, işini üçüncü kişiye veren taraftır. Alt işveren, işi alıp kendi sigortalılarını çalıştıran üçüncü kişidir. Sigortalılar üçüncü kişi aracılığıyla işe girmiş olsalar bile asıl işveren, Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. - **Kamu idaresi / Özel asıl işveren** (6552 s. K. m.36): Madde, genel ve katma bütçeli daireler, mahalli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri ve özel ya da Cumhurbaşkanlığı kararnamesine dayanılarak kurulan banka ve kuruluşları açıkça sayar. Sayılan kamu kurumları dışında kalan asıl işverenler için birinci fıkranın yükümlülüğü doğrudan metinde yer almaz; ancak beşinci fıkra alt işveren kullanan her işveren için düzenleme getirir. Birinci fıkra ile hakediş üzerinden ödeme yükümlülüğü kamu kurumlarına yüklenmiştir; beşinci fıkra ise tüm işverenleri kapsayan kontrol ve ödeme yükümlülüğünü düzenler. - **Asıl işveren / Alt işveren kullanan işveren** (6645 s. K. m.36): Kamu kurumu asıl işveren sıfatıyla müteahhide iş verir ve ödeme yapılacak işçi ücretlerinin bordrolara göre hakedişten karşılanmasını üstlenir. Alt işveren kullanan işveren, alt işverenin işçilerinin ücretlerini kendi kontrolü ile denetler ve gerektiğinde hakedişten keserek ödemek zorundadır. Her iki durumda da ücret kontrol ve kesinti yükümlülüğü doğar; ancak bu yükümlülük ikinci fıkra ile beşinci fıkrada farklı kaynaklardan gelir. - **Kamu idaresi / özel işveren asıl işveren** (İş Mah. K. m.36): Bu maddedeki kamu idaresi, yapım işini müteahhide vererek ücret kontrolü ve hakediş üzerinden ödeme yükümlülüğü altına girer. Kamu dışı asıl işveren için bu maddede özel bir ödeme yükümlülüğü yoktur; ilgili sorumluluk başka hükümlere tabidir. Hakediş üzerinden ödeme yükümlülüğü yalnız madde kapsamındaki kamu idarelerine ve kurumlara uygulanır. - **Asıl işveren / alt işveren ücret kontrolü** (İş Mah. K. m.36): Madde 36 kapsamındaki kamu idaresi, müteahhit ya da taşerona verdiği işte ücret kontrolünü ve hakedişten ödemeyi yapar. Alt işveren verilmesi halinde beşinci fıkra uyarınca işveren, alt işverenin işçilerinin ücret kontrolünü ve hakediş kesintisi yükümlülüğünü üstlenir. Kontrol yükümlülüğü hangi taraftan geldiğine göre farklı kişiye yüklenir; işveren alt işveren kayıtlarını takip etmek zorundadır. - **Asıl işveren-alt işveren ilişkisi / Muvazaalı alt işveren ilişkisi** (İş K. m.2): Kanunda öngörülen koşullara uyan ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı ilgili yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. Asıl işverenin işçilerinin haklarının kısıtlanması veya aynı işyerinde daha önce çalışanla alt işveren ilişkisi kurulması hâlinde ilişki muvazaalı sayılır. Muvazaalı ilişkide alt işveren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır; ilişki kurulduğu andan itibaren asıl işverenle kurulmuş gibi işlem görür. ## İlgili konular - Amaç, kapsam ve tanımlar, sigortalılara ilişkin hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/amac-kapsam-ve-tanimlar-sigortalilara-iliskin-hukumler ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/739 E., 2025/330 K., 21.05.2025 — ilgili: SGGSSK m.12 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/153 E., 2023/420 K., 03.05.2023 — ilgili: SGGSSK m.12 - Hukuk Genel Kurulu, 2020/600 E., 2022/1019 K., 22.06.2022 — ilgili: SGGSSK m.12 ## İlgili terimler [Alt İşveren](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alt-isveren) · [Hakediş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakedis) · [Bordro](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bordro) · [Müşterek ve müteselsil sorumluluk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/musterek-ve-muteselsil-sorumluluk) · [Özen borcu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozen-borcu) · [İşveren](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isveren) · [İşveren Vekili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isveren-vekili) · [Teminat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teminat) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.