---
title: "Asli zilyet nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asli-zilyet"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Asli zilyet

**Kısaca:** Malı kendi adına ve malik sıfatıyla elinde bulunduran kişidir. (TTK m.1005)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1000 – 3. Olağanüstü zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1000#f1): Malı kendi adına ve malik gibi davranarak elinde tutan kişidir. Bu madde bakımından zilyetliğin asli olması, zilyedin başkasının hakkına dayanmadan gemiyi elinde tutmasını ifade eder.
- TTK m.1005 – III- Zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1005#f1): Malı kendi adına ve malik sıfatıyla elinde bulunduran kişidir. Başkası adına zilyetlik yapan kişi bu kapsama girmez; maddenin uygulanabilmesi için zilyetliğin bu niteliği taşıması gerekir.

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.974 – II. Türleri — 1. Aslî ve fer'î zilyetlik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-974#f2): Bir şeyde malik sıfatıyla zilyet olan kişidir. Bu sıfat, eşyanın başkasına teslim edilmiş olmasını, yani bir fer'î zilyetliğin varlığını gerektirir; malik olsa bile eşyayı kendi elinde tutan kişi aslî zilyet sayılmaz.

## Karıştırılan kavramlar

- **Aslî zilyet / Fer'î zilyet** (TMK m.974): Bir şeyde malik sıfatıyla zilyet olan kişi aslî zilyettir. Bu kişi eşyayı başkasına teslim eder ve kendi zilyetliğini sürdürür. Teslim alan ve eşyayı aslî zilyedin zilyetliğini tanıyarak elinde tutan kişi fer'î zilyettir. Aslî zilyetlik, malik sıfatıyla zilyetlik kavramından dardır; malik eşyayı kendisi kullanıyorsa, başkasına teslim etmediği sürece aslî zilyet sayılmaz.
- **Asli zilyet / fer'i zilyet devri** (TMK m.763): Devreden kişinin eşya üzerinde doğrudan hâkimiyeti bulunan asli zilyet olmasıdır. Devredenin fer'i zilyet olduğu, yani başkasına bağlı bir zilyetlik taşıdığı hâllerdir. Fer'i zilyetlik de havalede devredilebilir; ancak zilyetlik kazanılacak kişi için kademeli zilyetlik ilişkisi kurulabilmelidir.
- **Asli zilyet / Fer'i zilyet ile dolaylı / dolaysız zilyet** (TMK m.975): Asli ve fer'i ayrımı, zilyedin eşya üzerinde iddia ettiği hakka göre yapılır ve bir katılım ilişkisi gerektirir (TMK m.974). Dolaylı ve dolaysız ayrımı, malın zilyedin fiilî hâkimiyetinde doğrudan bulunup bulunmadığına göre yapılır ve geçerli bir hukuki ilişki aranmaz. Aynı kişi aynı eşya bakımından hem asli hem dolaysız zilyet olabilir; iki ayrım birbirinin yerine kullanılamaz.
- **Aslî zilyet / fer'i zilyet karinesi** (TMK m.986): Aslî zilyet, mülkiyete dayanarak zilyet olan kişidir ve malikliğe ilişkin karineden yararlanır. Fer'i zilyet, sınırlı ayni veya kişisel hak iddiasıyla zilyet olan kişidir ve hak karinesinden yararlanır. Fer'i zilyet mülkiyet karinesi yerine hak karinesine dayanır; aslî zilyedin karinesinden yararlanması için birinci fıkra koşulları aranır.

## İlgili konular

- Zilyetlik kavramı ve türleri, türleri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/zilyetlik-kavrami-ve-turleri-turleri

## İlgili terimler

[Tescil davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescil-davasi) · [Olağan Zamanaşımı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olagan-zamanasimi) · [Gaiplik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gaiplik) · [Zilyetlik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zilyetlik) · [Sınırlı ayni hak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sinirli-ayni-hak)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.