--- title: "Aybaşı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aybasi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Aybaşı Diğer yazımlar: Ay başı **Kısaca:** Aybaşı, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - DMK m.205 · aile yardımı ödeneği hakkını kaybetme: Kaybın hukuki etkisinin başladığı andır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-205) - 506 s. K. m.142 · yürürlük tarihi: Kanunun yayımını izleyen ayın birinci günüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/506-sayili-sosyal-sigortalar-kanunu/madde-142) - 2925 s. K. m.22 · aylığın başlangıcı: Yazılı isteğin yapıldığı tarihi izleyen takvim ayının ilk günü. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2925-sayili-tarim-iscileri-sosyal-sigortalar-kanunu/madde-22) ## Kanunda nerede geçiyor ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.205 – Aile yardımı ödeneği hakkını kaybetme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-205): Kaybın hukuki etkisinin başladığı andır. Olayın gerçekleştiği ayın başı değil, sonraki ayın ilk günüdür. ### Sosyal Sigortalar Kanunu - Sosyal Sigortalar Kanunu m.142 – Yürürlük tarihi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/506-sayili-sosyal-sigortalar-kanunu/madde-142#f1): Kanunun yayımını izleyen ayın birinci günüdür. Altı aylık sürenin hesabına bu gün başlangıç olarak alınır. ### Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu - Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu m.22 – Aylığın başlangıcı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2925-sayili-tarim-iscileri-sosyal-sigortalar-kanunu/madde-22#f1): Yazılı isteğin yapıldığı tarihi izleyen takvim ayının ilk günü. Aylığın ödenmeye başlandığı tarih bu gündür; istek tarihinin ayın hangi gününde yapıldığı sonucu değiştirmez. ### Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.93 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7103-sayili-vergi-kanunlari-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik/madde-93#f1-a): Kanunun yayımlandığı ayı izleyen ayın birinci günüdür. Yayımı izleyen aybaşında yürürlüğe giren hükümler, yayım tarihinden kısa bir süre sonra geçerli olur. ## Karıştırılan kavramlar - **Aybaşı yürürlüğü / yayım tarihinde yürürlük** (7103 s. K. m.93): 2, 29, 60, 69 ve 70 inci maddeler yayımı izleyen aybaşında yürürlüğe girer. Diğer genel hükümler (g bendi) yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Aynı kanunun farklı maddeleri farklı tarihlerde uygulanmaya başlar; yayım tarihi ile yürürlük tarihi aynı olmayabilir. - **Bir aybaşı / iki aybaşı** (7103 s. K. m.93): 16, 31 ve 35 inci maddeler yayımı izleyen ikinci aybaşında yürürlüğe girer. 2, 29, 60, 69 ve 70 inci maddeler yayımı izleyen ilk aybaşında yürürlüğe girer. İki madde grubu arasında bir ayın farkı oluşur; yürürlük tarihi hesabı her madde için ayrı yapılmalıdır. - **İşe başladığı ayın aybaşı / İşe başlama tarihini izleyen aybaşı** (DMK m.169): Memur işe başladığı ayın içinde görev yerine ulaşmıştır. Aylığın başlangıcı, işe başlama tarihini izleyen ilk aybaşıdır. İşe başlama ayına ait aylık, madde uyarınca bir sonraki aybaşından itibaren yeni görev yerinde ödenir. - **Evlenme anı / Ay başı ilkesi** (DMK m.204): Eş yardımında madde, belirli bir günü değil evlenme anını esas alır. Çocuk yardımında madde, doğum gününü değil izleyen ayın başını esas alır. Çocuk yardımında doğumun ayı içinde kalan günler için ödeme yapılmaz; ilk ödeme bir sonraki ayın ilk günü için yapılır. - **Aylık ödemesi / Aybaşı ibaresi** (3472 s. K. m.1): Maddenin asıl hükmüne göre aylık ve sözleşme ücretleri her ayın 15'inde ödenir. Kamu görevlilerine ilişkin kanunlarda geçen "aybaşı" ibaresi, bu maddeyle ayın 15'i olarak okunur. Kanunlardaki aybaşı ifadesi ödeme tarihini değiştirmez; ödeme günü her durumda 15'idir. - **Yayımı izleyen aybaşı / Yayımı izleyen yılbaşı** (4447 s. K. m.63): Bentler (a) ile 8, 32, 37, 41. maddeler ile 56. maddenin (A) fıkrasının (2) ve (B) fıkrasının (3) numaralı bentleri, Kanunun yayımını izleyen aybaşında yürürlüğe girer. Bent (b) kapsamındaki 3, 4, 5, 7, 9–13, 15, 16, 17, 19–21, 25, 27, 29–31, 33, 36, 39, 42. maddeler ve diğer belirtilen hükümler ile 62. maddenin (1) ve (2) fıkraları, yayımı izleyen yılbaşında yürürlüğe girer. Aynı kanunun hükümleri, yayım tarihine göre farklı zamanlarda yürürlüğe girer; bir maddenin hangi tarihte geçerli olduğu bent ve madde numarasına göre ayrı ayrı belirlenmelidir. ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/75 E., 2024/225 K., 08.05.2024 — ilgili: 506 s. K. m.142 - 10. Hukuk Dairesi, 2023/7468 E., 2023/8890 K., 28.09.2023 — ilgili: 506 s. K. m.142 ## İlgili terimler [Yürürlük](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yururluk) · [Tarhiyat öncesi uzlaşma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarhiyat-oncesi-uzlasma) · [Aile yardımı ödeneği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aile-yardimi-odenegi) · [Yazılı istek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yazili-istek) · [Yaşlılık aylığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yaslilik-ayligi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.