--- title: "Ayırt edicilik nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayirt-edicilik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Ayırt edicilik **Kısaca:** İşaretin bir işletmenin mal ve hizmetlerini başka işletmelerinkinden ayırabilmesi niteliğidir. (SMK m.4) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.4 – Marka olabilecek işaretler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-4): İşaretin bir işletmenin mal ve hizmetlerini başka işletmelerinkinden ayırabilmesi niteliğidir. Bu nitelik m.4'te tanımın içinde yer alır, ancak ayrıntılı ölçütü m.5'te düzenlenmiştir. - SMK m.5 – Marka tescilinde mutlak ret nedenleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-5): İşaretin bir işletmenin mal ve hizmetlerini diğer işletmelerinkinden ayırt edebilme niteliğidir. Kendiliğinden ayırt edici olmayan işaret, ancak ikinci fıkra şartlarıyla kullanma yoluyla ayırt edicilik kazanabilir. - SMK m.58 – Koruma kapsamı ve koruma dışı hâller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-58): Tasarımın, kendisine kıyasla karşılaştırılan önceki tasarımlardan bilgilenmiş kullanıcı gözünde farklı bir genel izlenim bırakması durumudur. Madde metni ayırt edicilik ölçütünü tanımlamaz; bu ölçüt ilgili tescil hükümlerine dayanır. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.45 – d) Ortak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-45): Yeni unvanın, sicilde daha önce tescil edilmiş başka bir unvandan karıştırılmayacak biçimde farklı olması durumudur. Ölçüt, Türkiye'deki herhangi bir sicil dairesinde tescil edilmiş unvanlardır; bölge ya da faaliyet alanıyla sınırlı değildir. ## Karıştırılan kavramlar - **Ayırt edicilik gerektiren hal / gerektirmeyen hal** (TTK m.45): Yeni unvan, sicilde kayıtlı başka bir unvanla karıştırılacak ölçüde benzerse, ek yapılması zorunlu hâle gelir. Yeni unvan, kayıtlı bir unvandan yeterince farklıysa, ek yapılmasına gerek kalmaz. Ek yapılması yalnızca karıştırılma tehlikesi bulunduğunda gündeme gelir; aksi hâlde tescil ek olmaksızın yapılabilir. - **Ayırt edicilik kazanmış işaret (5/2) / ayırt edici nitelik taşımayan işaret (5/1-b)** (SMK m.5): Başvuru tarihinden önce kullanım sonucu ayırt edicilik kazanılmış işaret, başvuruya konu mal ve hizmetler bakımından değerlendirilir. Kullanım ile ayırt edicilik kazanmamış ve kendiliğinden ayırt edici olmayan işaret, 5/1-b uyarınca reddedilir. 5/2 hükmü yalnız b, c ve d bentlerine uygulanır; a, ç, e, f, g, ğ, h, ı ve i bentlerinde kullanım sonucu ret engellenmez. - **Ayırt edicilik yokluğu / Koruma kapsamı** (SMK m.58): Tasarım sahibinin, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici nitelik taşımayan tasarıma karşı haklarını kullanması. Ayırt edici niteliğe sahip tasarımların tescil ve koruma çerçevesi; bu durumda tasarım sahibinin genel koruma yetkisi kullanılır. Karşılaştırılan tasarım ayırt edici nitelikte değilse, tasarım sahibi ayırt edicilik ölçütüne göre koruma kapsamına giren tecavüzü ileri sürebilir (m.58/1). - **Koruma şartları (a bendi) / yeni çeşit ve ayırt edicilik şartları (b bendi)** (5042 s. K. m.52): A bendi, 5. ve 6. maddelerde belirtilen şartların başvuru veya rüçhan tarihinde sağlanıp sağlanmadığına bakar. B bendi, 7. ve 8. maddelerdeki şartların gerçekleşip gerçekleşmediğine bakar. İki bent farklı şartları denetler; biri sağlanmadığında diğerinin ihlali aranmaksızın hükümsüzlük kararı verilebilir. - **Yenilik / ayırt edicilik** (SMK m.56): Yenilik, tasarımın önceki bir tasarımla aynı olup olmadığına bakan ikili bir ölçüttür. Küçük ayrıntı farkı aynılığı ortadan kaldırmaz. Ayırt edicilik, tasarımın önceki tasarımlardan bilgilenmiş kullanıcı üzerinde farklı bir genel izlenim bırakıp bırakmadığına bakan bir ölçüttür. Bir tasarım aynı olmasa bile, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde benzer izlenim bırakıyorsa ayırt edici sayılmaz ve koruma dışında kalır. ## İlgili konular - Başlangıç hükümleri, marka hakkı ve kapsamı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/baslangic-hukumleri-marka-hakki-ve-kapsami - Ticaret unvanı ve işletme adı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ticaret-unvani-ve-isletme-adi ## Örnek kararlar - Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi, 2024/443 E., 2026/619 K., 27.03.2026 — ilgili: SMK m.5 - İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2023/1470 E., 2026/432 K., 11.03.2026 — ilgili: SMK m.58 - Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi, 2024/274 E., 2026/534 K., 06.03.2026 — ilgili: SMK m.5 ## İlgili terimler [Ek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ek) · [Ticaret unvanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ticaret-unvani) · [Muvafakat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muvafakat) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.