---
title: "Aykırılık nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aykirilik"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Aykırılık

**Kısaca:** Aykırılık, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 2960 s. K. m.20 · uygulanmayacak hükümler: Diğer kanun hükmünün Boğaziçi Kanunu'nun amaç ve hükümleriyle bağdaşmaması halidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2960-sayili-bogazici-kanunu/madde-20)
- 5302 s. K. m.70 · uygulanmayacak hükümler: Salt konu benzerliği ya da düzenleme boşluğu bu anlamda aykırılık sayılmaz. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-70)
- 5846 s. K. m.89 · kaldırılan hükümler: Eski bir hükmün, 5846 sayılı Kanun'un düzenlediği konuda onunla bağdaşmayan içerikte olmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5846-sayili-fikir-ve-sanat-eserleri-kanunu/madde-89)

## Kanunda nerede geçiyor

### Boğaziçi Kanunu
- Boğaziçi Kanunu m.20 – Uygulanmayacak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2960-sayili-bogazici-kanunu/madde-20): Diğer kanun hükmünün Boğaziçi Kanunu'nun amaç ve hükümleriyle bağdaşmaması halidir. Aykırılığın varlığı, somut uyuşmazlıkta iki kuralın aynı konuyu farklı biçimde düzenlemesine bağlıdır.

### İl Özel İdaresi Kanunu
- İl Özel İdaresi Kanunu m.70 – Uygulanmayacak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-70#f1): Madde metninde sayılan kanun hükmü ile İl Özel İdaresi Kanunu hükmünün aynı konuda farklı sonuç doğurması durumudur. Salt konu benzerliği ya da düzenleme boşluğu bu anlamda aykırılık sayılmaz.

### Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.89 – II – Kaldırılan hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5846-sayili-fikir-ve-sanat-eserleri-kanunu/madde-89): Eski bir hükmün, 5846 sayılı Kanun'un düzenlediği konuda onunla bağdaşmayan içerikte olmasıdır. Aykırılığın değerlendirilmesi, eski hükmün ve yeni Kanun hükmünün aynı konuyu düzenlemesine bağlıdır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Aykırılık hali / düzenleme boşluğu** (5302 s. K. m.70): Maddede sayılan kanun ile İl Özel İdaresi Kanunu arasında hükümler bakımından gerçek bir aykırılık bulunması. Kanunların aynı konuyu düzenlemesine rağmen sonuçlarda çelişki bulunmaması ya da düzenleme boşluğu bulunması. Yalnızca gerçek aykırılık hâlinde İl Özel İdaresi Kanunu hükümleri uygulanır; boşlukta genel hükümler yürür.
- **Yönetmelik aykırılığı / kanuna aykırılık** (618 s. K. m.11): Bu madde, kanunun 2. maddesinde anılan yönetmeliklere muhalefeti kapsar. Kanunun kendisine ya da başka bir düzenlemeye aykırılık bu maddenin konusu değildir. Yalnızca anılan yönetmeliklere aykırılık için bu madde uygulanır; diğer aykırılıklar için ayrı bir yaptırım hükmü aranmalıdır.
- **Aykırılık halinde yaptırım / idari işlem** (665 s. K. m.21): Üyelik iptali, temsilciliğin faaliyetinin durdurulması veya kapatılması, İçişleri Bakanlığınca yapılan bir yaptırımdır. Kuruluş merkezinin veya temsilciliğin bulunduğu yerde dava açılması, bu yaptırımın yargı yoluyla istenmesidir. Yaptırım kararı Bakanlıkça verilir; dava açılabilmesi için yaptırımın mahkemeden istenmesi gerekir.
- **Elkoyma / elkoymaya aykırılık** (703 s. K. m.178): Elkoyma kararına uygun olarak yapılan işlem tedbirin gereğidir. Elkoyma kararının gereklerine aykırı hareket edilmesi ayrı bir suç doğurur. Aykırı hareket eden kişi hakkında Türk Ceza Kanunu'nun muhafaza görevini kötüye kullanma hükümleri uygulanır.
- **Yetki aşımı / Belirtilen maddelere aykırılık** (1219 s. K. m.44): 29. maddede gösterilen sanat yetkisinin aşılması, yani faaliyetin yetki sınırını geçmesi hâlidir. 33, 35, 36, 37, 39 ve 40. maddelerdeki yükümlülüklere uyulmaması hâlidir. Her iki hâlde de aynı idari para cezası aralığı uygulanır; ancak maddenin ihlal edilen kuralının ayrı ayrı belirlenmesi gerekir.
- **Sanat hudutlarını aşma / 51-52. maddelere aykırılık** (1219 s. K. m.56): Ebenin 51. maddede sayılan icrayı sanat hudutlarını aşarak yapması, yani yetkisinin dışına çıkması. Ebenin 51. maddeye ya da 52. maddeye, özellikle reçete yazma yasağına uymaması, yani bu maddelerin emredici hükümlerine aykırı davranması. Her iki durumda da aynı idari para cezası uygulanır; madde iki hali tek bir yaptırımda birleştirir.

## Örnek kararlar

- 6. Daire, 2018/7314 E., 2021/12010 K., 02.11.2021 — ilgili: 2960 s. K. m.20
- 6. Daire, 2018/7448 E., 2021/12011 K., 02.11.2021 — ilgili: 2960 s. K. m.20
- 6. Daire, 2018/7455 E., 2021/12012 K., 02.11.2021 — ilgili: 2960 s. K. m.20

## İlgili terimler

[Uygulanmayacak hüküm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uygulanmayacak-hukum) · [Görev ve hizmet alanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorev-ve-hizmet-alani) · [Yürürlükten kaldırma hükmü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yururlukten-kaldirma-hukmu)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.