--- title: "Ayni sermaye nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayni-sermaye" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Ayni sermaye **Kısaca:** Ayni sermaye, 6 kanunda 20 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TTK m.163 · sermaye artırımı: Nakit dışında malvarlığı değerlerinin sermaye olarak konulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-163) - GVK geç. m.93: Taşınmazların şirket sermayesine ayni olarak konulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-93) - 1163 s. K. m.3: Nakit dışında kooperatife konu edilen malvarlığı değerleridir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-3) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.128 – II - Hükmü — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-128#f2): Ortağın sermaye olarak şirkete konulmasını borçlandığı, para dışındaki taşınmaz, ayni hak, fikrî mülkiyet hakkı, diğer değerler veya taşınır niteliğindeki malvarlığı unsurlarıdır. Maddenin ikinci fıkrasındaki şekil ve sicil koşullarına uyulmadıkça ayni sermaye olarak kabul edilmez. - TTK m.142 – 3. Sermaye artırımı, yeni kuruluş ve ara bilanço a) Sermaye artırımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-142#f2): Sermaye olarak para dışındaki malvarlığı değerlerinin, örneğin makine veya fabrika gibi malların konulmasıdır. Bu tür sermaye konulmasına ilişkin kurallar birleşmede uygulanmaz. - TTK m.143 – b) Yeni kuruluş (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-143#f1): Paradan başka bir malvarlığı unsurunun sermaye olarak konulmasıdır. Madde bakımından bu düzenlemeler, kooperatiflerin kuruluşunda uygulanmaz. - TTK m.163 – b) Sermaye artırımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-163#f2): Nakit dışında malvarlığı değerlerinin sermaye olarak konulmasıdır. Bölünmede bu tür sermaye konulmasına ilişkin hükümler uygulanmaz, çünkü bölünmede aynî sermaye konulmasına ilişkin korumalar başka maddelerle sağlanmıştır. - TTK m.164 – c) Yeni kuruluş (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-164#f1): Paradan başka bir değerin sermaye olarak konulmasıdır. Bölünme yoluyla kurulan sermaye şirketlerinde, ayni sermaye konulmasına ilişkin kuruluş kuralları uygulanmaz; yani bölünmede devredilen malvarlığı ayrıca ayni sermaye koyma prosedürüne tabi tutulmaz. - TTK m.342 – VI - Ayni sermaye — 1. Ayni sermaye konulabilecek malvarlığı unsurları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-342#f1): Paradan başka, şirkete katılma payı olarak konulan mal ve haklardır. Taşınır, taşınmaz ve sınai mülkiyet hakları gibi değerler bu kapsamdadır. Taahhüt edildiğinde nakden değerlendirilmesi gerekir. - TTK m.343 – 2. Değer biçme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-343#f1): Pay karşılığı şirkete nakit dışında konulan malvarlığı unsurlarıdır. Sermaye olarak konulacak varlıkların nakden değerlenebilir ve devredilebilir olması gerekir (m.342/1). - TTK m.457 – 2. Yönetim kurulunun beyanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-457#f2-a): Nakit dışında, malvarlığı değeri olan varlıkların sermaye olarak konulmasıdır. Beyanda devralınan ayni sermayenin türü, değerlendirme yöntemi, isabeti ve haklılığı açıklanır. - TTK m.551 – III - Değer biçilmesinde yolsuzluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-551#f1): Şirket sermayesinin para dışında taşınır, taşınmaz veya başka bir malvarlığı değeri ile karşılanmasıdır. Madde bu unsurun değerinin gerçek karşılığını korumasını amaçlar. - TTK m.578 – 3. Ayni sermaye, ayni devralmalar ve özel menfaatler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-578#f1): Nakit dışında, ortaklığın sermayesine konulan malvarlığı değerlerini ifade eder. Bu değerler nakden değerlendirilebilir ve devredilebilir nitelikte olmalıdır. - TTK m.581 – II - Ayni sermaye (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-581#f1): Ortağın şirkete nakit dışında, taşınır, taşınmaz, hak veya diğer malvarlığı unsurlarıyla yaptığı sermaye koyma borcudur. Nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen değerler bu kapsamdadır. - TTK m.587 – 2. Tescil ve ilan (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-587#f1-f): Nakit dışında, mal veya hak olarak şirkete konulan sermaye değeridir. Bu sermayenin konusu, karşılığında verilecek sermaye payları ve devralma halinde ilgili sözleşmenin unsurları tescil ve ilana tabidir. ### Kooperatifler Kanunu - Kooperatifler Kanunu m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-3#f1-6): Nakit dışında kooperatife konu edilen malvarlığı değerleridir. Ayni sermaye ve devralınan akçalı kıymetlerin neden ibaret olduğu ile bunlara biçilen değerler tescil ve ilan edilecek hususlar arasındadır. - Kooperatifler Kanunu m.4 – I – Mecburi hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-4#f1-5): Paradan başka mal veya hak olarak konulan sermayedir. Ortakların bunu koyup koymayacaklarının anasözleşmede belirtilmesi gerekir. - Kooperatifler Kanunu m.21 – 1. Değer biçme, bilirkişi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-21): Ortağın kooperatife nakit yerine taşınır veya taşınmaz mal (ayn) koyarak ortaklık payını ödemesidir. Madde yalnız değeri anasözleşmede belirlenmemiş ayni sermayeye uygulanır. ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK geç. m.60 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-60): Şirkete mal, hak veya diğer değerler biçiminde konulan sermayedir. Maddenin koruması, bu değerlerin şirket aktifine girmesi koşuluna bağlıdır. - GVK geç. m.93 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-93#f6): Taşınmazların şirket sermayesine ayni olarak konulmasıdır. Taşınmazın bu yolla işletme kayıtlarına alınabilmesi için sermaye artırım kararının ve ticaret siciline tescilin maddede öngörülen süreler içinde gerçekleşmesi gerekir. ### Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun - Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun m.19 – Aynı Sermaye Konulması ve Hazine Taşınmazlarının Devri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4046-sayili-ozellestirme-uygulamalari-hakkinda-kanun/madde-19#f2): Şirketin kuruluşunda veya sermaye artırımında nakit yerine taşınmaz mülkiyeti gibi aynî hakların konulmasıdır. Bu maddede taşınmazın ayni sermaye olarak konulması, değerinin İdarece tespit edilmesine bağlanmıştır. ### Konut Edindirme Yardımı Hak Sahiplerine Ödeme Yapılmasına Dair Kanun - Konut Edindirme Yardımı Hak Sahiplerine Ödeme Yapılmasına Dair Kanun m.6 – Sermaye azaltımı, muafiyetler ve temsil (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5664-sayili-konut-edindirme-yardimi-hak-sahiplerine-odeme-yapilmasina-dair-kanun/madde-6#f1): Şirkete nakit yerine taşınmaz gibi somut bir malvarlığı değerinin sermaye olarak konulmasıdır. Madde bakımından bu sermayenin bir kısmı hak sahiplerine nakit ödeme olarak çıkmaktadır. ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.49 – Yatırım ortaklıklarının kuruluş ve faaliyet şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-49#f5): Nakit dışında, Kurulca portföye alınması uygun görülen varlıkların sermaye olarak konulmasıdır. Yalnız gayrimenkul yatırım ortaklıklarının kuruluş ve sermaye artırımlarında kullanılabilir; değerlemesi Kurulca belirlenen usul ve esaslara göre yapılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Aynî sermaye / nakdî sermaye** (GVK geç. m.60): Aynî sermaye, mal veya hak olarak konulan değerdir ve şirket aktifine girmiş olması gerekir. Nakdî sermaye, para olarak konulan değerdir ve yine sermaye artırımı ya da kuruluş işleminin tamamlanmasına bağlıdır. Her iki türde de koruma sağlanır; aktife girme koşulu her iki tür için ortaktır. - **Menkul varlık / Taşınmaz (ayni sermaye)** (GVK geç. m.93): Para, altın, döviz ve menkul kıymetler için işletmeye dahil etme ya da çekme işlemi yeterlidir. Taşınmazın ayni sermaye olarak işletmeye alınması için sermaye artırımı kararının alınması ve ticaret siciline tescil gerekir. Taşınmaz bakımından bildirim tarihinden itibaren onuncu ayın sonuna kadar tescil süresi uygulanır; menkul varlıklarda bu tescil süresi aranmaz. - **Nakdi sermaye / ayni sermaye** (1163 s. K. m.4): Nakdi sermayede, taahhüt edilen tutarın en az dörtte birinin peşin ödenmesi maddede açıkça öngörülmüştür. Ayni sermayenin konulup konulmayacağı ayrıca anasözleşmede belirtilir, ancak madde ayni sermaye için bir ödeme oranı koymaz. Nakdi sermaye için asgari peşin ödeme oranı vardır; ayni sermayede bu oran öngörülmemiştir ve ayni sermayenin konulup konulmayacağı anasözleşmede gösterilmelidir. - **Ayni sermaye koyma borcunun doğması / Tasarruf yetkisinin doğması** (TTK m.128): Şerh ve tevdi ile değer ayni sermaye kabul edilir. Taşınmaz mülkiyeti veya ayni hak için şirketin tasarruf yetkisi ayrıca tapu siciline tescil ile doğar. Ayni sermaye kabulü ile şirketin tasarrufu aynı anda doğmaz; taşınmazda tescil gereklidir. - **Nakdi sermaye / ayni sermaye (devralma birleşmesinde)** (TTK m.142): Devralan şirketin artırdığı sermayenin nakdi karşılığa dayanması; ortaklara yalnız para ile ödenen paylar verilmesi. Devrolunan şirketin ortaklarına verilecek payların ayni sermaye karşılığı çıkarılması; birleşmede ayni sermaye hükümlerinin uygulanmayacağı kuralı. Birinci fıkradaki artırım zorunluluğu her iki durumda da geçerlidir; ayni sermaye konulmasına ilişkin düzenlemeler ise birleşmeye özgü olarak uygulanmaz (ikinci fıkra). - **Ayni sermaye konulması / bölünmede ayni sermaye** (TTK m.163): Genel kuralda ayni sermaye konulması kuruluş hükümlerine ve değerleme korumalarına tabidir. Bölünme sebepli artırımda ayni sermaye konulmasına ilişkin hükümler uygulanmaz. Devralan şirketin bölünme sebebiyle yaptığı artırımda ayni sermaye hükümlerine dayanılmaz; korumalar bölünmeye özgü maddelerle sağlanır. ## İlgili konular - Bölünmenin uygulanmasına ilişkin hükümler ve bölünme belgelerini inceleme hakkı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/bolunmenin-uygulanmasina-iliskin-hukumler-ve-bolunme-belgelerini-inceleme-hakki - Kuruluş ve kurucular (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kurulus-ve-kurucular - Ortaklık payları ve hakları, sermaye artırımı, yeni kuruluş ve ara bilanço (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ortaklik-paylari-ve-haklari-sermaye-artirimi-yeni-kurulus-ve-ara-bilanco - Sermaye, kuruluş ve tescil (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sermaye-kurulus-ve-tescil - Genel hükümler, sermaye koyma borcu ve hükmü (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/genel-hukumler-sermaye-koyma-borcu-ve-hukmu - Genel olarak, sermayenin artırılması ve sermaye taahhüdü yoluyla artırım (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/genel-olarak-sermayenin-artirilmasi-ve-sermaye-taahhudu-yoluyla-artirim ## Örnek kararlar - Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, 2025/370 E., 2025/695 K., 19.06.2025 — ilgili: TTK m.128, TTK m.343 - İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/569 E., 2025/150 K., 05.03.2025 — ilgili: TTK m.578, TTK m.581 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2024/974 E., 2024/1699 K., 31.10.2024 — ilgili: TTK m.342, TTK m.343 ## İlgili terimler [Özel menfaat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-menfaat) · [Kayıtlı sermaye sistemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayitli-sermaye-sistemi) · [Tescil ve ilan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescil-ve-ilan) · [Anasözleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/anasozlesme) · [Başlangıç sermayesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baslangic-sermayesi) · [Devreden şirket](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devreden-sirket) · [EGYO](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/egyo) · [Gayri ayni hak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gayri-ayni-hak) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.