---
title: "Ayrımcılık yasağı nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayrimcilik-yasagi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Ayrımcılık yasağı

**Kısaca:** Fıkra 2'de sayılan temellerden birine dayalı ayrım yapılmasının yasaklanması. (6701 s. K. m.3)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu
- Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu m.3 – Eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6701-sayili-turkiye-insan-haklari-ve-esitlik-kurumu-kanunu/madde-3#f3): Fıkra 2'de sayılan temellerden birine dayalı ayrım yapılmasının yasaklanması. Liste sınırlıdır; ancak bu temellerin yorumu ayrıntılarıyla değil maddenin kendi metniyle belirlenir.
- Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu m.6 – İstihdam ve serbest meslek (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6701-sayili-turkiye-insan-haklari-ve-esitlik-kurumu-kanunu/madde-6): Kanunda sayılan kişisel nitelikler temelinde bir kişinin iş süreçlerinde diğerlerine göre farklı ve olumsuz biçimde muamele görmesinin yasaklanmasıdır. Yasağın kapsamı iş ilişkisinin kurulmasından sona ermesine kadar tüm süreçleri içerir.

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.68 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-68): Dernek içinde dil, ırk, renk, cinsiyet, din ve mezhep, aile, zümre ve sınıf farkına dayanarak üyeler arasında ayrım yapılmasının yasaklanmasıdır. Yasak yalnızca bu sayılan ölçütlerle sınırlıdır; sayılmayan bir ölçüte dayalı farklı işlem bu yasağın kapsamında değerlendirilmez.

## Karıştırılan kavramlar

- **Ayrımcılık yasağı / Pozitif tedbir** (6701 s. K. m.3): Fıkra 2 ayrımcılığı yasaklar. Maddenin kendi metni, eşitliğin sağlanması için gerekli tedbirlerin alınmasını fıkra 4'te emreder. Eşitliği sağlamaya yönelik tedbirlerin alınması ile ayrımcılık yasağının ihlali farklı yükümlülükler doğurur; fıkra 4 sorumlu kişiye eşitliği sağlama yükü de yükler.
- **Ayrımcılık yasağı / Ayrımcılığın önlenmesi politikası** (5378 s. K. m.4): Madde (b) bendi, engelliliğe dayalı ayrımcılığı yasaklar ve bunu politikanın temel esası sayar. Ayrımcılık tanımı ve yaptırımı ise maddenin dışında, 4/A ve ilgili hükümlerde düzenlenir. Madde ilke koyar; ayrımcılığın ne olduğunu ve yaptırımını belirlemek için ayrı hükümlere bakılmalıdır.
- **Genel ayrımcılık yasağı / makul düzenleme yükümlülüğü** (5378 s. K. m.14): Birinci ve ikinci fıkradaki yasak, muamele farkının engelliliğe dayanıp dayanmadığına bakar. Ayrımcılığın yanında bir eylemsizlik de sorun yaratır. Dördüncü fıkradaki makul düzenleme yükümlülüğü, belirli bir muamele farkı olmasa bile iş yerinin engelliye uygun hâle getirilmesini ister. Ayrımcılık yasağı ihlali bir muamele farkına, makul düzenleme yükümlülüğünün ihlali ise gerekli düzenlemenin yapılmamasına dayanır. Her iki durumda da yükümlü taraf işverendir.
- **Ayrımcılık yasağı / Objektif neden ve özel kolaylık** (5809 s. K. m.4): Eşit şartlardaki kişiler arasında ayrım gözetilmemesi genel kuraldır (d bendi). Aksini gerektiren objektif neden veya toplumdaki ihtiyaç sahibi kesimlere özel, kapsamı açık ve sınırları belirlenmiş kolaylık bu kuralın istisnasıdır. İstisna ancak objektif neden ya da kapsamı açık ve sınırı belli bir kolaylık ile kurulabilir; aksi halde ayrım ilkeye aykırı olur.
- **Kadına yönelik özel tedbir / Ayrımcılık yasağı** (6284 s. K. m.1): Kadınları cinsiyete dayalı şiddetten korumaya yönelik özel tedbirler, kadınlara ayrıcalık tanıyan görünümlerine rağmen korunur. Erkek veya diğer kişiler bakımından aynı tedbirin ayrımcı nitelik taşıdığı iddiası ise bu maddenin ilkesi çerçevesinde değerlendirilir. Kadınlara yönelik koruyucu tedbir, ayrımcılık iddiasına karşı bu madde ile savunulabilir; kanun koyucu bu tedbirleri ayrımcılık saymamıştır.
- **Ayrımcılık yasağı ihlali incelemesi / mağdura yol gösterme** (6701 s. K. m.9): Kurum (g) bendinde ihlali inceleyip karara bağlar ve sonuçlarını takip eder. Kurum (ğ) bendinde mağdura idari ve hukuki süreçler konusunda yol gösterir, başvurusunu takip etmesine yardımcı olur. İnceleme yetkisi ile mağdura yardım görevi ayrı görevlerdir; mağdurun yardım talebi, Kurumun karar yetkisinin yerini almaz.

## İlgili konular

- Sona ermesi ve organlar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/sona-ermesi-ve-organlar

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2018/880 E., 2021/1153 K., 05.10.2021 — ilgili: 6701 s. K. m.3
- Hukuk Genel Kurulu, 2018/592 E., 2021/1129 K., 30.09.2021 — ilgili: 6701 s. K. m.3
- Hukuk Genel Kurulu, 2017/3193 E., 2021/1025 K., 16.09.2021 — ilgili: 6701 s. K. m.3

## İlgili terimler

[Serbest meslek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/serbest-meslek) · [Yetki alanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetki-alani)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.