--- title: "Bağlantı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baglanti" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Bağlantı **Kısaca:** Bağlantı, 4 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.166 · davaların birleştirilmesi: İki davanın aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-166) - CMK m.8 · bağlantı kavramı: Birden fazla suç veya birden fazla sanık arasında, kanunun saydığı hallerde, davaların birlikte görülmesini mümkün kılan ilişkidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-8) - İYUK m.40 · bağlantının Bölge İdare Mahkemesince incelenmesi: Birden fazla davanın birlikte görülmesini gerektiren, aynı konuda veya birbiriyle ilişkili uyuşmazlıklar arasındaki ilişkidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-40) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.8 – Bağlantı kavramı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-8#f1): Birden fazla suç veya birden fazla sanık arasında, kanunun saydığı hallerde, davaların birlikte görülmesini mümkün kılan ilişkidir. Madde, bağlantının varlığını kanun gereği varsayar; hâkimin ayrıca takdirine bırakmaz. - CMK m.11 – Geniş bağlantı sebebiyle birleştirme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-11#f1): Bir kişinin birden fazla suçtan sanık olması, bir suçta birden fazla sanığın bulunması veya suçun işlenmesinden sonra kayırma, delil yok etme, gizleme ya da değiştirme fiillerinin bulunması durumlarıdır. Geniş bağlantı, bu sayılan hallerden farklı olarak mahkemenin takdiriyle kabul edilen bağlantıyı ifade eder. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.132 – Karşı dava açılabilmesinin şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-132#f1-b): Karşı davadaki talep ile asıl davadaki talebin aynı veya birbirine benzer sebepten doğması ya da birinde verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olması. Takas ya da mahsup ilişkisi bulunmasa da bu ölçüt karşılanabilir. - HMK m.166 – Davaların birleştirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-166#f1): İki davanın aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunmasıdır. Madde metninde bu iki ölçüt alternatif olarak sayılmıştır; davaların aynı taraflar arasında olması tek başına yeterli değildir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1398 – I - Hapis hakkı için defter tutulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1398): Hapis hakkının doğduğu alacakla zilyetlik altındaki eşya arasındaki ilişkidir. Taraflar tacir değilse hapis hakkı yalnız alacağın doğduğu sözleşmeden kaynaklanan mallar üzerinde kullanılabilir. - TTK m.1437 – ccc) Bağlantı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1437#f1): Yanlış ya da eksik bildirilen husus ile riziko arasında nedensel ilişkinin bulunmasıdır. Madde, bağlantının varlığını tek başına yeterli saymaz; bağlantının değerlendirilmesini 1439. maddedeki kurallara bırakır. ### İdari Yargılama Usulü Kanunu - İYUK m.39 – Bağlantının Danıştayca incelenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-39#f1): Birden fazla davanın aynı uyuşmazlık veya birbiriyle ilişkili uyuşmazlıklar nedeniyle birlikte çözülmesinin gerektiği durumdur. Bağlantının varlığına, taraflardan birinin istemi üzerine ya da doğrudan mahkemece karar verilir. - İYUK m.40 – Bağlantının Bölge İdare Mahkemesince incelenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-40#f1): Birden fazla davanın birlikte görülmesini gerektiren, aynı konuda veya birbiriyle ilişkili uyuşmazlıklar arasındaki ilişkidir. Bağlantının varlığına ilgili mahkeme ya da taraflardan birinin isteği üzerine karar verilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Bağlantı var / bağlantı yok kararı** (İYUK m.39): Danıştay bağlantının bulunduğuna karar verirse yukarıdaki gönderme ve yetkili mahkeme belirleme kuralları uygulanır. Danıştay bağlantı bulunmadığına karar verirse dosyalar ilgili mahkemelere geri gönderilir. Bağlantı yok kararında dosyalar birleştirilmez, her mahkeme kendi davasına devam eder. - **Bağlantı var / bağlantı yok** (İYUK m.40): Bölge idare mahkemesi bağlantının bulunduğu yolunda karar verir. Bu hâlde kararda yetkili mahkeme gösterilir. Bölge idare mahkemesi bağlantı bulunmadığı yolunda karar verir. Bu hâlde dosyalar ilgili mahkemelere geri gönderilir. Birinci hâlde dosyalar tek mahkemede toplanır, ikinci hâlde her dava kendi mahkemesinde görülmeye devam eder. - **Kişisel bağlantı / Eylemsel bağlantı** (CMK m.8): Kişisel bağlantıda tek bir sanık birden fazla suçtan yargılanır ve bağlantı sanığın kişiliğinden doğar. Eylemsel bağlantıda tek bir suç vardır ve birden fazla sanık bu suçtan yargılanır; bağlantı suçun ortaklığından doğar. Her iki halde de davalar m.9 uyarınca birleştirilebilir; ancak kişisel bağlantıda birleşen suçlar birbirinden bağımsız olabilir. - **Madde 8 bağlantısı / Madde 11 geniş bağlantı** (CMK m.8): Madde 8'deki bağlantı, kanunda sayılan hallerin gerçekleşmesine bağlıdır ve kanun gereği varsayılır. Madde 11'deki geniş bağlantıda m.8 halleri bulunmaz; mahkeme bakmakta olduğu davalar arasında bağlantı görürse takdir yetkisiyle birleştirir. Geniş bağlantıda birleştirme mahkemenin takdirine bağlıdır; m.8'de ise bağlantının varlığı kendiliğinden kabul edilir. - **Sayılan bağlantı / geniş bağlantı** (CMK m.11): 8. maddede sayılan bağlantı hallerinde, bir kişinin birden fazla suçtan sanık olması, bir suçta birden fazla sanık bulunması veya suç sonrası kayırma ve delil fiilleri gibi bağlantı kanunda açıkça tanımlanmıştır. Geniş bağlantıda ise bağlantı 8. madde kapsamında değildir ve kanunda sayılmamıştır; mahkeme baktığı davalar arasında bağlantı görürse takdir yetkisiyle hareket eder. Sayılı bağlantıda birleştirme 9. ve 10. maddeler uyarınca yapılırken, geniş bağlantıda birleştirme yalnızca bu 11. madde ve mahkemenin takdirine dayanır. - **Takas veya mahsup / Bağlantı** (HMK m.132): Takas veya mahsup ilişkisinde karşı davadaki talep ile asıl davadaki talep karşılıklı alacak-borç ilişkisi içinde yer alır ve birbirinden düşülebilir. Bağlantıda iki talep arasında alacak-borç ilişkisi bulunmaz; aynı veya benzer sebepten doğmaları ya da birbirini etkileyen hüküm niteliği taşımaları yeterlidir. İkisinden biri bulunduğunda karşı dava açılabilir; her iki ilişki de yoksa ayırma kararı verilir. ## İlgili konular - Kapsam ve tanımlar, görev, bağlantılı davalar (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/kapsam-ve-tanimlar-gorev-baglantili-davalar - İdari davalarda yetki ve bağlantı ile görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlemler (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/idari-davalarda-yetki-ve-baglanti - Sıra cetveli ve eşya hakkında icra (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/sira-cetveli-ve-esya-hakkinda - Cevap dilekçesi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/cevap-dilekcesi - Ön sorun ve bekletici sorun, davaların birleştirilmesi ve ayrılması (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/on-sorun-ve-bekletici-sorun-davalarin-birlestirilmesi-ve-ayrilmasi ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2025/474 E., 2025/508 K., 25.11.2025 — ilgili: CMK m.8, CMK m.11 - Genel Kurul, 2021/30714 E., 15.02.2023 — ilgili: CMK m.8, CMK m.11 - Ceza Genel Kurulu, 2014/52 E., 2014/354 K., 11.07.2014 — ilgili: CMK m.11 ## İlgili terimler [Ayırma kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayirma-karari) · [Fer'ilik ilkesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ferilik-ilkesi) · [Asıl dava](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asil-dava) · [Defter tutulması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/defter-tutulmasi) · [Derdest dava](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/derdest-dava) · [Birleştirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birlestirme) · [Karşı dava](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsi-dava) · [Rizikonun gerçekleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rizikonun-gerceklesmesi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.