--- title: "Başvuran nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuran" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Başvuran **Kısaca:** Başvuran, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.103 · temyiz ve iptal: Vakfın kurulması için mahkemeye başvuran kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-103) - Harçlar K. m.53 · mükellef: Harca konu işlemin yapılmasını talep eden kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-53) - 6384 s. K. m.3 · tanımlar: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuruda bulunmuş kişiyi ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6384-sayili-tazminat-komisyonunun-gorevleri-ile-calisma-usul-ve-esaslari-hakkinda-kanun/madde-3) ## Kanuni tanım - **6384 s. K. m.3/1-b** (Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun): Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmuş olanları — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6384-sayili-tazminat-komisyonunun-gorevleri-ile-calisma-usul-ve-esaslari-hakkinda-kanun/madde-3#f1-b ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.103 – III. Temyiz ve iptal (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-103#f1): Vakfın kurulması için mahkemeye başvuran kişidir. Temyiz hakkı, başvuranın yanı sıra Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne de tanınmıştır. ### Harçlar Kanunu - Harçlar K. m.53 – Mükellef (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-53#f1): Harca konu işlemin yapılmasını talep eden kişidir. Dava açan, kanun yoluna başvuran ya da işlem isteyen taraf bu sıfatı taşır; resen yapılan işlemlerde ise başvuran bulunmaz ve harç Harçlar Kanunu m.11 uyarınca başka kişilerden alınır. ### Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun - Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6384-sayili-tazminat-komisyonunun-gorevleri-ile-calisma-usul-ve-esaslari-hakkinda-kanun/madde-3#f1-b): Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuruda bulunmuş kişiyi ifade eder. Kişinin bu sıfıra sahip olması, Komisyona müracaat hakkını kendiliğinden doğurmaz; Komisyona başvuran kişi ayrıca müracaat eden sıfatını taşır. ## Karıştırılan kavramlar - **Başvuran / resen işlem** (Harçlar K. m.53): Vergi mahkemesine ya da Danıştay'a başvurarak işlem isteyen kişi, madde uyarınca harcı öder. Harca konu işlemin mahkemece resen yapıldığı hallerde talep eden kişi bulunmaz. Resen işlemde harç, Harçlar Kanunu m.11 uyarınca aksine hüküm yoksa lehine işlem yapılan kişiden alınır; bu maddeye dayanarak başvuran sıfatı olmayan kişiden harç istenemez. - **Başvuran / Müracaat eden** (6384 s. K. m.3): Başvuran, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuruda bulunmuş kişidir ve başvuru bu Mahkemeye yapılır. Müracaat eden, Tazminat Komisyonundan tazminat talebinde bulunan kişidir ve talep Komisyona iletilir. Bir kişinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmuş olması, Komisyona müracaat ettiği anlamına gelmez; iki sıfat ayrı koşullara bağlıdır. - **Kanun yoluna başvuran müdahil / Başvurmayan müdahil** (Harçlar K. m.6): Kanun yoluna başvuran müdahil, müdahale ettiği tarafın ödediği harca eşit harç ödemek zorundadır. Kanun yoluna başvurmayan müdahil için bu maddede ayrı bir harç yükümlülüğü öngörülmemiştir. Yalnız kanun yolu aşamasında müdahil için harç doğar. - **Başvuran ortak malik / diğer ortak malikler** (KMK m.51): Çevirmeyi talep eden ortak malik, tapu idaresine başvurur ve fotoğrafı kendi imzasıyla tasdik eder; diğer paydaşların onayı aranmaz. Diğer ortak maliklerin çevirmeye itiraz hakkı yoktur, giderlere katılmak ve yönetim planı yapmak yükümlülükleri vardır. Diğer paydaşlar çevirmeyi engelleyemez; katılmaktan kaçındıklarında hakimin müdahalesi istenebilir. - **Başvuran-atanamayan / başvurmayan** (DMK m.225): Süresinde başvurup üç ay içinde bir göreve atanamayan kişi, yükümlülüğünden kurtulur. Süresinde başvurmayan veya atanma için gerekli belgeleri tamamlamayan kişi, kurumun yaptığı giderleri ödemekle yükümlüdür. Birincisinde yükümlülük kalkar, ikincisinde yüzde elli fazlasıyla gider ödenir. - **Geç başvuran alacaklı / önceden sıra cetveline kabul edilmiş alacaklılar** (İİK m.236): Geç başvuran alacaklı, kendi alacağı ve sırası dışındaki hiçbir kayda karşı itiraz edemez. Önceden sıra cetveline kabul edilmiş alacaklılar, düzeltilmiş sıra cetvelinin ilanından itibaren geç başvuran alacaklının alacağına veya sırasına itiraz edebilir. İtiraz ve şikâyet ilişkisi tek yönlü işler; geç başvuran alacaklının diğer alacaklıların kayıtlarına karşı dava açma hakkı bulunmaz. ## İlgili konular - Vergi yargısı harçları (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/vergi-yargisi-harclari - Kuruluşu ve vakıf senedi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kurulusu-ve-vakif-senedi ## Örnek kararlar - 2024/98 E., 2025/149 K., 10.07.2025 — ilgili: 6384 s. K. m.3 - 3. Daire, 2019/116 E., 2021/6174 K., 16.12.2021 — ilgili: Harçlar K. m.53 - 3. Daire, 2018/6252 E., 2021/6176 K., 16.12.2021 — ilgili: Harçlar K. m.53 ## İlgili terimler [Müracaat eden](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muracaat-eden) · [Temyiz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/temyiz) · [Vergi yargısı harçları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergi-yargisi-harclari) · [Başvuru](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuru) · [Harca mevzu işlem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/harca-mevzu-islem) · [Müracaat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muracaat) · [İptal Davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-ptal-davasi) · [Komisyon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/komisyon) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.