--- title: "Başvurma hakkı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvurma-hakki" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Başvurma hakkı **Kısaca:** Çekin ödenmemesi hâlinde hamilin ciranta, düzenleyen ve diğer çek borçlularına karşı başvurabildiği hak anlamındadır. (TTK m.807) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.723 – III - İhbar zorunluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-723#f7): Poliçenin ödenmemesi hâlinde ödeme yapmak zorunda kalan hamilin veya cirantanın önceki poliçe borçlularına karşı sahip olduğu geri alma hakkıdır. İhbar süresinin kaçırılması bu hakkı ortadan kaldırmaz; yalnızca ihmalden doğan zararın tazmini sorumluluğu doğar. - TTK m.728 – 2. Kısmi kabul hâlinde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-728#f1): Poliçenin ödenmemesi veya kısmen ödenmemesi hâlinde hamilin, poliçenin diğer borçlularına karşı kambiyo sorumluluğu kapsamında başvurmasıdır. Bu maddede ödeyen kişinin, kendisinden önceki kişilere karşı başvurma hakkını ifade eder. - TTK m.769 – III - Başvurma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-769): Poliçenin ödenmemesi ya da kabul edilmemesi hâlinde hamilin, cirantalar ve diğer müracaat borçluları aleyhine poliçe bedelini talep edebilmesini sağlayan hak. Hak, poliçe bedelinin tahsili için kullanılır. - TTK m.791 – III - Hamiline yazılı çek üzerine yapılan ciro (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-791#f1): Çek bedelinin ödenmemesi hâlinde hamilin cirantaya ve diğer ciro borçlularına karşı sahip olduğu hak olarak anlaşılır. Ciro ile bu hakkın doğması, cironun tek sonucudur. - TTK m.807 – b) Hesaba geçirilmeme hâlinde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-807): Çekin ödenmemesi hâlinde hamilin ciranta, düzenleyen ve diğer çek borçlularına karşı başvurabildiği hak anlamındadır. Bu madde, bu hakkın hangi hâlde kullanılabileceğini belirler. - TTK m.810 – III - Başvurma hakkının kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-810): Hamilin, çekin ödenmemesi halinde çekteki borçlulardan bedeli ve buna bağlı kalemleri istemesini sağlayan hak. Madde bu hakkın kapsamını sayar, hakkın doğum koşullarını ayrıca belirler. - TTK m.814 – C) Zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-814): Hamilin, çekin ödenmemesi halinde ciro silsilesindeki önceki çek borçlularına veya düzenleyene karşı, çekten doğan alacağını talep edebildiği hakkı. Kabul eden (asıl borçlu) bakımından bu kavram değil, doğrudan çekten doğan alacak söz konusudur. - TTK m.827 – 2. Kabul zorunluluğunun bulunmaması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-827#f2): Hamilin ödenmeyen havale bedelini düzenleyen, ciranta ve diğer borçlulardan talep edebilme yetkisidir. Bu madde, yasağa aykırı ibraz ve kabulden kaçınma halinde bu hakkın kaybını öngörür. - TTK m.828 – 3. Kabulün hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-828#f1): Vadede ödeme yapılmaması halinde hamilin, havale edene ve ciranta karşı ödeme talep edebilmesi hakkıdır. Madde, bu hakkın vade gelmeden kullanılamayacağı halleri düzenler. ## Karıştırılan kavramlar - **Hamilin çekten doğan asıl talebi / Başvurma hakkı** (TTK m.814): Hamilin kabul edenden (asıl borçludan) isteyeceği alacak, çekten doğan alacaktır ve madde bu alacağın zamanaşımını düzenlemez. Madde yalnız başvurma haklarını, yani ciro silsilesinde geri dönük talepleri düzenler. Kabul edene karşı talep bakımından bu madde değil, çekin ödenmemesinden doğan ayrı süre rejimi uygulanır. ## İlgili konular - Kambiyo senetlerine benzeyen senetler ve diğer emre yazılı senetler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kambiyo-senetlerine-benzeyen-senetler-ve-diger-emre-yazili-senetler - Başvurma hakkı, protesto ve şekli (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/basvurma-hakki-protesto-ve-sekli - Başvurma hakkının kapsamı, makbuz ve başvurma hakkının düşmesi (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/basvurma-hakkinin-kapsami-makbuz-ve-basvurma-hakkinin-dusmesi - Çeşitli hükümler ve kanunlar ihtilafı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/cesitli-hukumler-ve-kanunlar-ihtilafi - Devir (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/devir - Kanunlar ihtilafı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kanunlar-ihtilafi ## Örnek kararlar - Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2017/839 E., 2024/1340 K., 27.12.2024 — ilgili: TTK m.810 ## İlgili terimler [Emre yazılı havale](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emre-yazili-havale) · [Hamil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hamil) · [Emre yazılı çek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emre-yazili-cek) · [Hamiline yazılı çek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hamiline-yazili-cek) · [Onaylı suret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/onayli-suret) · [Komisyon ücreti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/komisyon-ucreti) · [Kısmi kabul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kismi-kabul) · [İbraz süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ibraz-suresi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.