--- title: "Başvuru sahibi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuru-sahibi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Başvuru sahibi **Kısaca:** Başvuru sahibi, 4 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 6458 s. K. m.68 · başvuru sahiplerinin idari gözetimi: Uluslararası koruma başvurusunda bulunmuş kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-68) - 4982 s. K. m.6 · başvuru usulü: Bilgi edinme hakkını kullanarak başvuruda bulunan gerçek kişi veya tüzel kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-6) - 5717 s. K. m.3 · tanımlar: Çocuğun yeri değiştirilmeden veya alıkonulmadan önce bakım, gözetim ve koruma veya şahsî ilişki kurma hakkını fiilen kullanan gerçek kişi ile kurum ve kuruluşlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-3) ## Kanuna göre anlamı - **4982 s. K. m.3/1-b** (Bilgi Edinme Hakkı Kanunu): Bu Kanun kapsamında bilgi edinme hakkını kullanarak kurum ve kuruluşlara başvuran gerçek ve tüzel kişileri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-3#f1-b - **5717 s. K. m.3/1-b** (Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun): Bu Kanun kapsamında çocuğun yeri değiştirilmeden veya alıkonulmadan önce bakım, gözetim ve koruma veya şahsî ilişki kurma hakkını fiilen kullanan gerçek kişi ile kurum ve kuruluşları — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-3#f1-b - **6458 s. K. m.3/1-d** (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu): Uluslararası koruma talebinde bulunan ve henüz başvurusu hakkında son karar verilmemiş olan kişiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-3#f1-d ## Kanunda nerede geçiyor ### Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu - Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-3#f1-a): Uluslararası koruma talebinde bulunan ve başvurusu hakkında son karar verilmemiş kişidir. Başvurunun yapılmış olması tek başına yetmez; son kararın verilmemiş olması da aranır. - Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.68 – Başvuru sahiplerinin idari gözetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-68#f2): Uluslararası koruma başvurusunda bulunmuş kişidir. Bu sıfır, idari gözetim bakımından kişinin tedbirin uygulanmasına ilişkin korumadan yararlanmasını belirler; sıfatın varlığı tek başına gözetim için yeterli değildir. - Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.71 – İkamet zorunluluğu ve bildirim yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-71#f1): Uluslararası koruma talebinde bulunan ve bu talebi henüz sonuçlanmamış yabancıdır. Maddedeki yükümlülükler yalnızca bu sıfatı taşıyanlara getirilebilir. - Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.88 – Hak ve yükümlülüklere ilişkin genel ilkeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-88#f2): Uluslararası koruma talebinde bulunmuş, ancak henüz karara bağlanmamış ya da sonuçlanmış yabancıyı ifade eder. İkinci fıkra bu kişilerin de hak ve imkânlarının yorumlanmasında aynı sınırın geçerli olduğunu belirtir. ### Bilgi Edinme Hakkı Kanunu - Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-3#f1-b): Bilgi edinme hakkını bu kanun kapsamında kullanarak kurum ve kuruluşlara başvuran gerçek veya tüzel kişi. Tanım, Türk vatandaşı ile sınırlı değildir; kişi kavramı gerçek ve tüzel kişileri birlikte kapsar. - Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.6 – Başvuru usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-6#f1): Bilgi edinme hakkını kullanarak başvuruda bulunan gerçek kişi veya tüzel kişidir. Gerçek kişi ile tüzel kişi için dilekçede istenen bilgiler farklıdır. ### Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun - Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5717-sayili-uluslararasi-cocuk-kacirmanin-hukuki-yon-ve-kapsamina-dair-kanun/madde-3#f1-b): Çocuğun yeri değiştirilmeden veya alıkonulmadan önce bakım, gözetim ve koruma veya şahsî ilişki kurma hakkını fiilen kullanan gerçek kişi ile kurum ve kuruluşlardır. Tanım hakkın hukuken değil fiilen kullanılmasına bağlanmıştır. ### Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu - Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.17 – Başvuru ve usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6328-sayili-kamu-denetciligi-kurumu-kanunu/madde-17#f1): Kuruma şikayetini ileten gerçek veya tüzel kişidir. Başvuru hakkı kişinin vatandaşlığına bağlı değildir, ancak Türkiye'de ikamet eden yabancılar için karşılıklılık esasına tabidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Kurum ve kuruluş / Başvuru sahibi** (4982 s. K. m.3): Kurum ve kuruluş, başvurunun yöneltildiği tarafta yer alır ve kapsamı 2. maddeye bağlıdır. Başvuru sahibi, hakkı kullanan taraftır ve gerçek ya da tüzel kişi olabilir. Başvuru sahibinin kişi olması yeterlidir; kurum olup olmadığı yalnızca 2. maddedeki kapsam ölçütüne göre değerlendirilir. - **Gerçek kişi / Kurum ve kuruluş (başvuru sahibi)** (5717 s. K. m.3): Gerçek kişi, çocuğun bakım, gözetim ve koruma ya da şahsî ilişki hakkını fiilen kullanan bireydir. Kurum ve kuruluş, aynı hakkı fiilen kullanan tüzel varlıktır. Tanım iki türü de kapsar. Başvuru sahibi sıfatı, gerçek kişiye özgü değildir; kurum ve kuruluşlar da aynı tanım altında başvuru yapabilir. - **Başvuru sahibi / Uluslararası koruma statü sahibi** (6458 s. K. m.3): Başvuru sahibi, koruma talebinde bulunmuş ve son karar verilmemiş kişidir. Statü sahibi, mülteci, şartlı mülteci ya da ikincil koruma statüsü verilmiş kişidir. Madde iki grubu ayrı tanımlar; aile üyesi ve özel ihtiyaç sahibi tanımları her iki gruba birlikte atıf yapar. - **Başvuru sahibi / diğer yabancı** (6458 s. K. m.68): Uluslararası koruma başvurusunda bulunmuş kişi, yalnızca bu başvurudan dolayı idari gözetime alınamaz ve gözetim istisnai bir tedbirdir. Başvuru yapmamış yabancı hakkında idari gözetim, m.53 ve devamındaki genel sınır dışı etme ve gözetim kuralları çerçevesinde uygulanabilir. Başvuru sahibi için gözetim yalnızca m.68/2'de sayılan dört halde mümkündür; diğer yabancılar için bu daraltılmış koşullar aranmaz. - **Başvuru sahibi / aile üyesi** (6458 s. K. m.64): Başvuru sahibi hakkında hariçte tutma nedeni oluştuğunda, bu kişi uluslararası korumadan hariç tutulur. Aile üyeleri hakkında hariçte tutma nedeni ancak kendileri için oluşmuşsa uygulanır. Başvuru sahibinin hariçte tutulması, aile üyelerinin de hariçte tutulmasını kendiliğinden gerektirmez. - **Ülkenin genel güvenliği / başvuru sahibi bakımından güvenliği** (6458 s. K. m.74): Bir ülke genel olarak güvenli görülebilir. Üçüncü fıkra uyarınca güvenlik, her başvuru sahibi için ayrıca ve bağlantılar dikkate alınarak değerlendirilir. Ülkenin genel olarak güvenli sayılması, belirli bir kişi için gönderme kararının otomatik olarak verilebilmesi anlamına gelmez. ## Örnek kararlar - İkinci Bölüm, 2014/15824 E., 22.09.2016 — ilgili: 6458 s. K. m.68, 6458 s. K. m.71 - 2020/30 E., 2023/12 K., 25.01.2023 — ilgili: 6458 s. K. m.3 - 10. Daire, 2025/814 E., 2025/1277 K., 27.02.2025 — ilgili: 6328 s. K. m.17 ## İlgili terimler [Bilgi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilgi) · [Bilgi veya belgeye erişim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilgi-veya-belgeye-erisim) · [Kurum ve kuruluş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurum-ve-kurulus) · [Refakatsiz çocuk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/refakatsiz-cocuk) · [Velâyet hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/velayet-hakki) · [Dava açma süresinin durması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dava-acma-suresinin-durmasi) · [Destekleyici](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/destekleyici) · [Son karar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/son-karar) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.