--- title: "Başvuru süresi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuru-suresi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Başvuru süresi **Kısaca:** Başvuru süresi, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - SGGSSK geç. m.50: Başvurunun bu süre içinde yapılması, genel sağlık sigortası kapsamına alınmanın koşuludur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-50) - AYMKYUHK m.47 · bireysel başvuru usulü: Başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren işleyen süredir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-47) - GVK geç. m.29: Mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine yazılı olarak başvurması gereken süredir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-29) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK geç. m.50 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-50): Maddenin yayımı tarihinden itibaren altı aylık süredir. Başvurunun bu süre içinde yapılması, genel sağlık sigortası kapsamına alınmanın koşuludur. - SGGSSK geç. m.53 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-53#f3): Tescili yapılmış ve gelir testine hiç başvurmamış kişilerin, maddenin yayımını izleyen ay başından itibaren gelir testine başvurabilecekleri altı aylık süredir. Bakanlar Kurulu bu süreyi altı ay daha uzatabilir. ### Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun - AYMKYUHK m.47 – Bireysel başvuru usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-47): Başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren işleyen süredir. Madde metninde bu süre otuz gündür. ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK geç. m.29 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-29): Mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine yazılı olarak başvurması gereken süredir. Başvurunun bu süre içinde yapılması zorunludur. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.18 – Başvuru ve ödeme süresi ile şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6111-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik/madde-18): Borçlunun yapılandırmadan yararlanmak için ilgili idareye başvurması gereken son tarihtir. Madde metnine göre bu Kanun'un yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonudur. İlgili Kanun bölümlerindeki başvuru süresine ilişkin özel hükümler saklıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Süresinde başvuru / süresi geçmiş başvuru** (1135 s. K. m.3): Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi izleyen aybaşından başlayan altı aylık süre içinde tazminat için başvuranlar, (e) bendi kapsamında değildir. Bu süre içinde başvurmayanlar (e) bendi kapsamındadır. Süresinde başvurmayan kişi tazminat anlaşmasından yararlanamaz. - **On beş günlük başvuru süresi / anlaşma tutanağının tanzim tarihinden kırk beş gün** (2942 s. K. m.8): Malikin başvuru süresi, resmi yazının tebliğinden itibaren on beş gündür. İdarenin bedeli hazır etme ve tescil süresi, tutanağın düzenlenmesinden itibaren kırk beş gündür. Her iki süre farklı başlangıç anlarına bağlıdır ve birbirinden bağımsız işler. - **Derhâl bildirim / beş günlük başvuru süresi** (CMK m.177): Dilekçenin beş gün kuralı, sanığın başvuru süresini belirler. Kararın bildirilmesi ise mahkemenin kararını verip sanığa iletmesini ifade eder ve derhâl yapılır. Başvuru süresi sanık için, bildirim süresi mahkeme için geçerlidir; ikisi farklı yükümlülüklerdir. - **Cumhuriyet savcısı için süre / katılanın kendi başvuru süresi** (CMK m.241): Cumhuriyet savcısı için öngörülen süre, katılmadan önce verilen kararlarda katılan için de geçerli olan tek süredir. Katılanın tebliğ aldığı kararlarda ise kendi tebliğ tarihine göre hesaplanan ayrı bir başvuru süresi söz konusu olur. Katılmadan önceki kararlarda katılanın süresi, savcı süresinin dolmasıyla kendiliğinden sona erer. - **Ödeme süresi / ihya başvuru süresi** (SGGSSK geç. m.23): İhya için başvuru süresi, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden iki aylık dönemdir. İhya edilen borçtaki gecikmiş taksitlerin ödeme süresi, başvuru tarihini takip eden altı aylık süredir. İki farklı süre birlikte işler; başvuru süresi kaçırılırsa ihya gerçekleşmez, altı aylık süre ise ödeme yükümlülüğü için geçerlidir. - **İlk başvuru süresi / bu maddedeki yeniden başvuru süresi** (SGGSSK geç. m.42): Geçici 38. maddenin dördüncü fıkrasındaki ilk başvuru süresi, kişinin başvuru hakkını ilk kez kullanabileceği 60 günlük süredir. Bu maddedeki süre, ilk süreyi kaçıran kişilerin başvurabileceği ayrı ve ikinci 60 günlük süredir. Yürürlük tarihinden itibaren işler. İlk süreyi kaçıran kişi, yalnızca bu maddedeki ikinci süre içinde başvurarak haktan yararlanabilir. İlk süreyi kullanmış olan kişi bu maddeden yararlanamaz. ## İlgili konular - İptal ve itiraz davalarına ilişkin ortak hükümler, bireysel başvuru (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/iptal-ve-itiraz-davalarina-iliskin-ortak-hukumler-bireysel-basvuru ## Örnek kararlar - Büyük Genel Kurulu, 2017/1 E., 2017/9 K., 08.12.2017 — ilgili: AYMKYUHK m.47 - 21. Hukuk Dairesi, 2015/15955 E., 2016/7773 K., 02.05.2016 — ilgili: 6111 s. K. m.18 - Genel Kurul, 2022/35870 E., 31.07.2025 — ilgili: AYMKYUHK m.47 ## İlgili terimler [PTT acenteliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ptt-acenteligi) · [Bireysel Başvuru](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bireysel-basvuru) · [Teklif](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teklif) · [Mazeret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mazeret) · [Götürü usul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/goturu-usul) · [Katsayı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katsayi) · [Resen tescil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/resen-tescil) · [Mahsup](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahsup) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.