--- title: "Başvuru tarihi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuru-tarihi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Başvuru tarihi **Kısaca:** Başvuru tarihi, 6 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.315 · genel olarak: Evlât edinme talebinin mahkemeye sunulduğu andır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-315) - İYUK m.9 · görevli olmayan yerlere başvurma: Görevsiz yargı merciine yapılan başvurunun tarihidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-9) - SMK m.77 · hükümsüzlük hâlleri: Tasarımın tescil başvurusunun yapıldığı tarihtir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-77) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.64 – İnceleme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-64#f1): Tasarım başvurusunun Kurum nezdinde hukuki sonuç doğuran tarihidir. Bu tarih, incelemede çıkan eksikliklerin niteliğine göre iki farklı anda kesinleşir. - SMK m.77 – Hükümsüzlük hâlleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-77#f1-c): Tasarımın tescil başvurusunun yapıldığı tarihtir. Birinci fıkra (c) bendinde, önceliğin belirlenmesinde karşılaştırma ölçütüdür; sonradan kamuya açıklanan tasarımın başvuru tarihi, tescilli tasarımın başvuru tarihinden önce olmalıdır. - SMK m.155 – Önceki tarihli hakların etkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-155#f1): Marka, patent veya tasarım başvurusunun ilgili sınai mülkiyet siciline yapıldığı tarihtir. Hangi hak sahibinin önce geldiğini belirlemede esas alınır. ### Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu - Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.17 – Başvuru ve usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6328-sayili-kamu-denetciligi-kurumu-kanunu/madde-17#f7): Altı aylık sürenin hesabında esas alınan tarihtir. Dilekçe Kuruma, valiliğe veya kaymakamlığa verilmişse o tarih, diğer hallerde başvurunun Kuruma ulaştığı tarih esas alınır. - Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.20 – İnceleme ve araştırma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6328-sayili-kamu-denetciligi-kurumu-kanunu/madde-20#f1): Altı aylık inceleme süresinin başlangıç noktası. Başvurunun Kuruma ulaştığı tarihtir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.315 – I. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-315): Evlât edinme talebinin mahkemeye sunulduğu andır. Maddenin ikinci ve üçüncü fıkrasındaki değerlendirme, bu andaki durum ve koşullara göre yapılır. ### İdari Yargılama Usulü Kanunu - İYUK m.9 – Görevli olmayan yerlere başvurma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-9): Görevsiz yargı merciine yapılan başvurunun tarihidir. Madde, bu tarihi idari yargı merciine yapılmış başvuru tarihi sayar. Dava açma süresinin korunması bu kurala bağlıdır. ### Maden Kanunu - Maden Kanunu m.37 – Mücbir sebeplerle geçici tatil (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3213-sayili-maden-kanunu/madde-37): Ruhsat sahibinin geçici tatil talebini yaptığı tarihtir. Madde bu tarihi tatilin başlama tarihi olarak kabul eder; karar tarihinin bu başlangıcı etkilemediği anlamına gelir. ### Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun - Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun m.6 – Farklılık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5042-sayili-yeni-bitki-cesitlerine-ait-islahci-haklarinin-korunmasina-iliskin-kanun/madde-6#f2): Islahçı hakkı başvurusunun yapıldığı tarihtir. Herkesçe bilinmenin başlangıç anı ve farklılık ölçütünün değerlendirildiği an olarak esas alınır. ## Karıştırılan kavramlar - **Başvuru tarihi / karar tarihi** (3213 s. K. m.37): Ruhsat sahibinin başvuru tarihi, madde uyarınca tatilin başlangıç tarihi olarak kabul edilir. Genel Müdürlüğün tatil kararının verildiği ve tebliğ edildiği tarih, başlangıç tarihi olarak kabul edilmez. Karar gecikse bile tatil süresi başvuru tarihinden itibaren işler; bu nedenle başvurunun ne zaman yapıldığı önem taşır. - **Başvuru tarihi / kabul edilmemiş sayılma tarihi** (VUK ek m.18): Başvuru tarihinden itibaren zamanaşımı işlemez; süre durmuş olur. Anlaşma sonucunun kabul edilmemesi veya kabul edilmemiş sayılması hâlinde durma sona erer ve süre kaldığı yerden devam eder. Zamanaşımı süresi, başvuru süresince işlemez; kabul edilmeme durumunun ortaya çıktığı tarihi takip eden günden itibaren yeniden işlemeye başlar. - **Başvuru tarihi / rüçhan tarihi** (5042 s. K. m.52): Başvuru tarihi, ıslahçı hakkı başvurusunun yapıldığı tarihtir. Rüçhan tarihi, başka bir ülkedeki ilk başvuruya dayanılarak sağlanan öncelik tarihidir. Madde (a) bendi her iki tarihi de kıstas alır; 5. ve 6. madde şartlarına uyum, hangisine dayanılıyorsa o tarih itibarıyla değerlendirilir. - **Mücbir sebep başlangıcı / başvuru tarihi** (5686 s. K. m.8): Olayın gerçekten başladığı tarih. Ruhsat sahibinin idareye yaptığı başvuru tarihi. Maddeye göre başvuru tarihi mücbir sebebin başlama tarihi olarak kabul edilir; böylece geriye dönük süre hesabı başvuru tarihine göre yapılır. - **Cevabın öğrenilmesi / Başvuru tarihi** (6698 s. K. m.14): Otuz günlük süre, veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten işler. Altmış günlük süre, başvuru tarihinden işler ve her hâlde geçerli üst sınırdır. Cevap öğrenilmişse otuz gün, cevap yoksa altmış gün esas alınır; hangisi önce dolarsa şikâyet süresi o zaman sona erer. - **Başvuru belgeleri / başvuru tarihi** (SMK m.90): Dördüncü fıkraya göre sayılan beş belge (a'dan e'ye) başvurunun kapsamını oluşturur. Üçüncü fıkrada tarih kesinleşmesi için aranan üç unsur ise yalnızca asgari koşullardır; bunlar tamamlanmadan başvuru tarihi oluşmaz. Başvuru belgelerinin tümünün eksiksiz verilmesi gerekir, ancak tarih kesinleşmesi yalnızca üçüncü fıkradaki üç unsura bağlanmıştır. ## İlgili konular - Kapsam ve nitelik, idari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/kapsam-ve-nitelik-idari-dava-turleri-ve-idari-yargi-yetkisinin-siniri - Şekil ve usul, evlâtlık ilişkisinin kaldırılması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/sekil-ve-usul-evlatlik-iliskisinin-kaldirilmasi ## Örnek kararlar - 6. Daire, 2019/21453 E., 2021/6242 K., 28.04.2021 — ilgili: 6328 s. K. m.17, 6328 s. K. m.20 - 8. Daire, 2022/1839 E., 2025/7542 K., 13.10.2025 — ilgili: 3213 s. K. m.37 ## İlgili terimler [Rüçhan hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ruchan-hakki) · [İnceleme ve araştırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inceleme-ve-arastirma) · [Birlikte evlat edinme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birlikte-evlat-edinme) · [Dava açma süresinin durması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dava-acma-suresinin-durmasi) · [Eksiklik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/eksiklik) · [Öneri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/oneri) · [İşletme izni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletme-izni) · [Ürün](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/urun) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.