---
title: "Bayilik nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bayilik"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Bayilik

**Kısaca:** Dağıtıcı ile sözleşme yoluyla kurulan, dağıtıcının ürünlerini istasyonda satan bayi ilişkisidir. Dağıtıcının kendi mülkiyetindeki istasyonlar ise bayilik sayılmaz, kendi işlettiği istasyon olarak ayrılır. (5015 s. K. m.7)

## Kanuna göre anlamı

- **5015 s. K. m.2/1** (Petrol Piyasası Kanunu): Karşılıklı yükümlülüklerin ekinde fizibilite olan bir sözleşmeye bağlanarak akaryakıt dağıtım şirketleri tarafından gerçek ve tüzel kişilere akaryakıtın kullanıcılara ikmali yetkisi verilmesi işlemini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5015-sayili-petrol-piyasasi-kanunu/madde-2#f1-10
- **5307 s. K. m.2/1-n** (Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun): Karşılıklı yükümlülüklerin ekinde fizibilite olan bir sözleşmeye bağlanarak, LPG dağıtıcıları tarafından gerçek ve tüzel kişilere LPG’ nin kullanıcılara ikmali yetkisi verilmesi işlemini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5307-sayili-sivilastirilmis-petrol-gazlari-lpg-piyasasi-kanunu-ve-elektrik-piyasasi-kanununda/madde-2#f1-n

## Kanunda nerede geçiyor

### Petrol Piyasası Kanunu
- Petrol Piyasası Kanunu m.7 – Dağıtım (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5015-sayili-petrol-piyasasi-kanunu/madde-7#f4): Dağıtıcı ile sözleşme yoluyla kurulan, dağıtıcının ürünlerini istasyonda satan bayi ilişkisidir. Dağıtıcının kendi mülkiyetindeki istasyonlar ise bayilik sayılmaz, kendi işlettiği istasyon olarak ayrılır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Bayilik süresi devam eden / bitmiş bayilik** (5015 s. K. m.7): Sözleşme yenilenirse bayilik devam eder ve dağıtıcı normal ikmali sürdürür. Bayilik süresi bitiminden üç ay öncesine kadar yenilenmezse dağıtıcı, sürenin bitimine kadar bayinin ikmal ihtiyacını karşılamakla yükümlüdür. Yenilenmeyen bayilikte süre bitimine kadar ikmal sürer; süre bitiminde bayi yeni dağıtıcının ürünlerini satarken eski dağıtıcının belirtilerini en geç bir ay içinde kaldırmalıdır.
- **Münhasır bayilik / Diğer dikey ya da yatay farklı şartlar** (4054 s. K. m.4): Münhasır bayilik, eşit durumdakilere farklı şart uygulanmasına ilişkin e bendi kapsamında istisnadır. Münhasır bayilik dışındaki farklı şart uygulamaları e bendi kapsamında yasaktır. Münhasır bayilik ilişkisinde farklı şart uygulaması m.4 kapsamında değerlendirilmez; diğer hallerde yasak doğar.
- **Dağıtım / bayilik** (5015 s. K. m.2): Dağıtım, serbest kullanıcılara toptan satış ile bayilere satış ve ikmal faaliyetlerinin bütünüdür. Bayilik, dağıtım şirketinin bir gerçek ya da tüzel kişiye akaryakıtı kullanıcıya ikmal yetkisi vermesidir. Bayilik dağıtımın bir parçasıdır; bayilik sözleşmesi, dağıtım işleminin bayi kanalıyla yapılması anlamına gelir.
- **Rafinaj, depolama ve iletim / Akaryakıt dağıtımı, taşıma ve bayilik** (5015 s. K. m.3): Birinci fıkranın (a) bendinde sayılan rafinaj, işleme, madeni yağ üretimi, depolama, iletim, serbest kullanıcı ve ihrakiye faaliyetleri, tesis kurma ve işletme ile birlikte ele alınır. İkinci fıkranın (b) bendinde sayılan akaryakıt dağıtımı, taşıma ve bayilik faaliyetleri, dağıtım ve satış zinciriyle ilgilidir. Madde iki bent için de lisans zorunluluğu getirir; ancak yalnız (a) bendindeki iletim ve işleme faaliyetlerinde Kurum muafiyet getirebilir.
- **Bayilik kategorisi var / yok** (5015 s. K. m.8): Kurul teknik ve ekonomik kriterlere göre kategori oluşturmuşsa lisanslar kategoriye göre düzenlenir. Kategori oluşturulmamışsa lisanslar bu kategorilere göre ayrılmaz. Kategori varsa lisans türü kategoriye göre belirlenir.
- **Bayilik lisansı sahibi / diğer lisans sahipleri (a) bendi** (5015 s. K. m.19): Bayilik lisansı sahibi dışındaki lisans sahipleri, (a) bendinde sayılan fiiller bakımından doğrudan (a) bendi cezasına tabidir. Bayilik lisansı sahipleri (b) bendi uyarınca (a) bendi cezalarının yarısına tabi tutulur. Aynı fiil için bayilik lisansı sahibine uygulanan ceza, diğer lisans sahibine uygulananın yarısıdır.

## Örnek kararlar

- 13. Daire, 2021/4450 E., 2023/4385 K., 30.10.2023 — ilgili: 5015 s. K. m.7
- İkinci Bölüm, 2019/28665 E., 31.01.2023 — ilgili: 5015 s. K. m.7

## İlgili terimler

[Serbest kullanıcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/serbest-kullanici)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.