--- title: "Bedel nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bedel" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Bedel **Kısaca:** Bedel, 7 kanunda 14 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.829 · bedel: Taşınmaz malikinin, kendisine kalan yapılar karşılığında üst hakkı sahibine ödeyeceği para tutarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-829) - TBK m.470 · tanımı: Yüklenicinin eseri meydana getirmesine karşılık işsahibinin ödemeyi üstlendiği karşılıktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-470) - KDVK m.38 · hasılat esaslı vergilendirme: Vergiye tabi işlemin karşılığını oluşturan, katma değer vergisi dâhil tutardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-38) ## Kanuni tanım - **6428 s. K. m.1/2-c** (Sağlık Bakanlığınca Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Tesis Yaptırılması, Yenilenmesi ve Hizmet Alınması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun): Yüklenicinin, sözleşme çerçevesinde yaptığı tesislerin kullanımı ile tesisteki belli hizmetlerin sunulması karşılığında yükleniciye ödenecek olan bedellerin toplamını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6428-sayili-saglik-bakanliginca-kamu-ozel-is-birligi-modeli-ile-tesis-yaptirilmasi-yenilenmesi/madde-1#f2-c ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.207 – A. Tanımı ve hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-207#f1): Alıcının satıcıya ödemekle yükümlü olduğu karşılıktır. Bedelin tutarı açıkça kararlaştırılmış olmak zorunda değildir; durum ve koşullara göre belirlenebiliyorsa kararlaştırılmış bedel sayılır. - TBK m.282 – A. Tanımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-282): Satışın karşı edimi olan parayı ifade eder. Mal değişiminde bedel bulunmaz; değişim karşılığı başka bir mal veya hak vardır. - TBK m.470 – A. Tanımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-470#f1): Yüklenicinin eseri meydana getirmesine karşılık işsahibinin ödemeyi üstlendiği karşılıktır. Eser sözleşmesinin ivaz unsurunu oluşturur; bedelsiz yapılan iş eser sözleşmesi değildir. - TBK m.496 – VIII. Bedel isteme hakkı — 1. Bedelin belirlenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-496#f1): Yayımlatanın yayımcıdan isteyebileceği karşılıktır. Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa bu bedel talep edilebilir; kararlaştırılmış olması ya da belirlenebilir olması gerekir. - TBK m.498 – I. Eserin yok olması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-498#f1): Yayımcının eser sahibine yayım sözleşmesi gereğince ödemekle yükümlü olduğu telif karşılığıdır. Eserin yok olmasına rağmen yayımcı bu bedeli ödemek zorundadır. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.725 – 2. Taşkın yapılar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-725#f2): Taşan kısım için irtifak hakkının kurulması ya da arazi parçasının devri karşılığında ödenecek tutardır. Kanunda tutarı belirlenmemiş olup 'uygun' bedel ölçütüne bağlıdır. - TMK m.759 – III. Aynı yataktan beslenen kaynaklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-759#f3): Malikin kendi kaynağına gelen suyun, kendi yaptığı işler sonucunda artması hâlinde, yalnızca bu artış oranında ödemekle yükümlü olduğu tutardır. - TMK m.829 – 2. Bedel (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-829#f1): Taşınmaz malikinin, kendisine kalan yapılar karşılığında üst hakkı sahibine ödeyeceği para tutarıdır. Kanun bedelin miktarını ya da hesaplanış biçimini kendiliğinden belirlemez; taraflarca kararlaştırılması gerekir ve uygun olmalıdır. ### Katma Değer Vergisi Kanunu - KDVK m.20 – Teslim ve hizmet işlemlerinde matrah (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-20#f1): Malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan ya da bunlar adına hareket edenlerden, işlem karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerlerin toplamıdır. Kapsam geniştir; para dışındaki karşılıklar da bedele dahildir, yeter ki para ile temsil edilebilsin. - KDVK m.38 – Hasılat esaslı vergilendirme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/madde-38#f1): Vergiye tabi işlemin karşılığını oluşturan, katma değer vergisi dâhil tutardır. Hesaplanan KDV bu tutar üzerinden belirlenen orana göre bulunur. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.676 – 4. Poliçe bedelinin çeşitli şekillerde gösterilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-676#f1): Poliçenin ödenmesini vaat ettiği para miktarıdır. Türk parası veya yabancı para olabilir; bedelin senette hem yazı hem rakamla ya da yalnız biçimlerden birinde gösterilmesi mümkündür. ### Hilafetin İlgasına ve Hanedanı Osmaninin Türkiye Cumhuriyeti Memaliki Haricine Çıkarılmasına Dair Kanun - Hilafetin İlgasına ve Hanedanı Osmaninin Türkiye Cumhuriyeti Memaliki Haricine Çıkarılmasına Dair Kanun m.7 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/431-sayili-hilafetin-ilgasina-ve-hanedani-osmaninin-turkiye-cumhuriyeti-memaliki-haricine/madde-7#f1): Hükümet marifetiyle yapılan tasfiyeden elde edilen tutar olup ilgili kişiye ödenir. Maddede bedelin hesaplanma yöntemi gösterilmemiştir. ### Gecekondu Kanunu - Gecekondu Kanunu m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/775-sayili-gecekondu-kanunu/madde-4#f1): Taşınmazın belediyeye geçişinin karşılığı olarak ödenecek tutardır. Arazi ve arsa için bölgenin özellikleri, yapılmış ve yapılacak kamu hizmet ve tesislerinin durumu ile diğer hususlar dikkate alınarak belirlenir. ### Sağlık Bakanlığınca Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Tesis Yaptırılması, Yenilenmesi ve Hizmet Alınması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Sağlık Bakanlığınca Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Tesis Yaptırılması, Yenilenmesi ve Hizmet Alınması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.1 – Amaç, kapsam ve tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6428-sayili-saglik-bakanliginca-kamu-ozel-is-birligi-modeli-ile-tesis-yaptirilmasi-yenilenmesi/madde-1#f2-c): Yüklenicinin tesislerin kullanımı ile belli hizmetlerin sunulması karşılığında ödenecek bedellerin toplamıdır; kullanım bedeli ve hizmet bedelinden oluşan bir üst kavramdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Anlaşmayla tespit / mahkeme önünde bedel uyuşmazlığı** (775 s. K. m.4): Bedel önce belediye ile Vakıflar İdaresi arasında anlaşma yoluyla tespit edilir. Bedele ilişkin anlaşmazlık çıkarsa, bu konu mahalli asliye hukuk mahkemesinde basit yargılama usulüyle çözülür. Mahkeme yolu yalnızca bedel anlaşmazlığında açılır; anlaşmazlık tapu tesciline engel olmaz. - **Para bedel / para dışı karşılık** (KDVK m.20): Bedel yalnız paradan ibaret değildir; mal, menfaat veya hizmet şeklinde sağlanan karşılık da bedele dahildir. Bu karşılığın para ile temsil edilebilmesi gerekir; salt manevi veya paraya çevrilemeyen bir karşılık bedel sayılmaz. Para dışı karşılık, para ile temsil edilebiliyorsa matrahın parçası olur ve parasal değeri üzerinden vergiye tabi tutulur. - **Ortak tesis masrafı / bedel** (TMK m.759): Ortak tesisin masrafı, hak sahiplerinin yararlanma oranında üstlenilir. Tek taraflı işle kendi kaynağında artış sağlayan malikin ödediği bedel, yalnızca artış oranı ile sınırlıdır. Ortak tesis giderinde yararlanma oranı, tek taraflı işte ise artış oranı ölçüttür; iki ölçüt birbirine karıştırılmamalıdır. - **Aksi kararlaştırılmamış hal / bedel kararlaştırılmış hal** (TMK m.829): Taraflar bedel kararlaştırmamışsa taşınmaz maliki yapılar için ödeme yapmaz. Bedel kararlaştırılmışsa miktar ve hesaplanış biçimi belirlenir ve bu bedel güvence altına alınır. Bedel ödeme yükümlülüğü ancak kararlaştırıldığında doğar; kararlaştırılmış bedel rehinli alacaklıların rızası olmadan ödenemez. - **Kararlaştırılmış bedel / Durum ve koşullara göre belirlenebilir bedel** (TBK m.207): Tarafların bedeli açıkça belirlediği hal. Bedel açıkça kararlaştırılmamış olmakla birlikte durum ve koşullardan belirlenebilen hal. İkinci halde de bedel kararlaştırılmış bedel hükmündedir; sözleşme bedel eksikliği nedeniyle geçersiz sayılmaz. - **Yayımcının bedel ödeme yükümlülüğü ile eser sahibinin yeniden yaratma yükümlülüğü** (TBK m.498): Yayımcı, eser yok olsa da bedeli ödemekle yükümlüdür. Eser sahibi ise yalnızca örneği verir ya da az çabayla yeniden yaratır; bu çabasının karşılığını isteyebilir. Yayımcının bedel borcu eserin yok olmasından bağımsız doğar; eser sahibinin yeniden yaratma emeği ayrıca karşılanır. ## İlgili konular - Yayım sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/yayim-sozlesmesi - Açık artırma yoluyla satış ve mal değişim sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/acik-artirma-yoluyla-satis-ve-mal-degisim-sozlesmesi - Eser sözleşmesi ve hükümleri (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/eser-sozlesmesi-ve-hukumleri - Genel hükümler, taşınır satışı ve satıcının borçları (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/genel-hukumler-tasinir-satisi-ve-saticinin-borclari - Başkasının arazisine girme hakkı ve kamu hukuku kısıtlamaları (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/baskasinin-arazisine-girme-hakki-ve-kamu-hukuku-kisitlamalari - Oturma hakkı, üst hakkı ve sona ermenin sonuçları (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/oturma-hakki-ust-hakki-ve-sona-ermenin-sonuclari ## Örnek kararlar - İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2026/89 E., 2026/293 K., 27.04.2026 — ilgili: TBK m.496, TBK m.498 - İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2025/939 E., 2026/281 K., 20.04.2026 — ilgili: TBK m.496, TBK m.498 - İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2025/507 E., 2026/262 K., 13.04.2026 — ilgili: TBK m.496, TBK m.498 ## İlgili terimler [Yüklenici](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuklenici) · [Mecburi ticari hizmet alanları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mecburi-ticari-hizmet-alanlari) · [Yenileme veya yapım işleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yenileme-veya-yapim-isleri) · [Üst hakkı sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust-hakki-sozlesmesi) · [Özel amaçlı şirket](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-amacli-sirket) · [Eser](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/eser) · [Mal değişim sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mal-degisim-sozlesmesi) · [Tahrifat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahrifat) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.