--- title: "Bekleme süresi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bekleme-suresi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Bekleme süresi **Kısaca:** Bekleme süresi, 10 kanunda 15 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.154 · bekleme süresine uymama: Evliliği sona eren kadının, yeni evlenmeden önce beklemesi gereken süredir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-154) - TTK m.1215 · eşya, sözleşmede tür veya cinsi ile belirlenmişse: Taşıyanın gemiyi yükleme için bekletebileceği, sözleşmede kararlaştırılan veya yerleşik uygulamayla belirlenen süredir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1215) - İş K. m.40 · yarım ücret: Zorlayıcı sebep nedeniyle işin yapılamadığı ve işçinin bu nedenle çalıştırılmadığı dönemdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-40) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu m.15 – a) Askeri eğitim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/926-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-personel-kanunu/madde-15#f2): Subayın nasbedildiği rütbede beklediği asgari süredir. Madde, 14. maddenin birinci ve ikinci fıkralarına göre subay nasbedilenler hariç, başarısız olanlar için bu süreyi bir yıl uzatır. - Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu m.32 – c) En çok bekleme süreleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/926-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-personel-kanunu/madde-32#f1-b): Subayın bir rütbede terfi edebilmek için beklediği, kanunda öngörülen süredir. Maddenin kapsamı bu sürenin üst sınırıdır; normal bekleme süresi 30. maddede ayrıca gösterilmiştir. - Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu m.50 – İşlem (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/926-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-personel-kanunu/madde-50#f4): Her rütbede subayın terfi için bekleyebileceği normal süredir. Gecikmeli terfi eden subaylar, rütbelerinin normal bekleme süresi sonuna kadar hizmette tutulur. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.132 – 2. Kadın için bekleme süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-132): Evliliğin sona ermesinden sonra kadının yeniden evlenmeden önce beklemek zorunda olduğu süredir. Kanun bu süreyi üç yüz gün olarak belirlemiştir. - TMK m.154 – I. Bekleme süresine uymama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-154#f1): Evliliği sona eren kadının, yeni evlenmeden önce beklemesi gereken süredir. Kadının gebe olmadığının anlaşılması veya eşlerin yeniden evlenmek istemesi hâllerinde mahkeme bu süreyi kaldırabilir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1215 – b) Eşya, sözleşmede tür veya cinsi ile belirlenmişse (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1215#f4): Taşıyanın gemiyi yükleme için bekletebileceği, sözleşmede kararlaştırılan veya yerleşik uygulamayla belirlenen süredir. Dördüncü fıkrada, zayi olan eşya yerine başka eşya yüklenebilmesi için bu sürenin dolmamış olması aranır. - TTK m.1516 – V - Bekleme süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1516#f1): Sigorta sözleşmesinde, sigortacının teminat yükümlülüğünün henüz doğmadığı ve belirli bir süre boyunca rizikonun gerçekleşmesi halinde ödeme yapılmayacağı zaman dilimidir. Sözleşmede kararlaştırılan bu süre, teminatın fiilen işlemeye başladığı tarihi erteler. ### İş Kanunu - İş K. m.25 – İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-25): Hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işçinin işe gidemediği sürenin, bildirim süresine ek olarak aşması gereken üst sınırdır. Bu süre aşılınca işverene bildirimsiz fesih hakkı doğar. - İş K. m.40 – Yarım ücret (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-40#f1): Zorlayıcı sebep nedeniyle işin yapılamadığı ve işçinin bu nedenle çalıştırılmadığı dönemdir. Madde bu dönemin en fazla bir haftasıyla sınırlıdır; süre, bekleme halinin başladığı andan itibaren işler. ### Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun - Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun m.49 – Müeyyide (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/195-sayili-basin-ilan-kurumu-teskiline-dair-kanun/madde-49#f1): Resmî ilan ve reklam yayımlama hakkını henüz kazanmamış ancak bu hakkı kazanma sürecinde bulunan yayın organının durumudur. Bu kişiler hakkında verilen müeyyide kararı, hakkın kazanılmasından sonra uygulanır. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.342 – Veraset ve intikal vergisinde ek süre (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-342): Beyanname verme süresinin bitiminden itibaren 15 gün olup, tahakkuk işlemi bu süre geçmeden yapılamaz. Süre, beyanname verilmesi için tanınan asıl sürenin sonundan başlar. ### İşsizlik Sigortası Kanunu - İşsizlik Sigortası Kanunu m.32 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4447-sayili-issizlik-sigortasi-kanunu/madde-32): Emekli Sandığı mevzuatında, sigortalının basamak yükselişi için belirli bir basamakta beklemesi gereken süreyi ifade eder. Bu madde kapsamında 1479 sayılı Kanun'un 52. maddesi ile ilgilidir. ### Nüfus Hizmetleri Kanunu - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.26 – Kadının bekleme süresinin başlangıcı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-26#f1): Evlilik sona erdikten sonra kadının yeniden evlenmeden önce beklemesi gereken süredir. Maddenin metninde süre uzunluğu yer almaz; süre Türk Medeni Kanunu'nun ilgili hükmünden izlenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Bekleme süresi uzatılan / uzatılmayan** (926 s. K. m.15): Eğitimde başarısız olanlar, 14. maddenin birinci ve ikinci fıkralarına göre subay nasbedilenler hariç, nasbedildikleri rütbedeki bekleme süresi bir yıl uzatılır. 14. maddenin birinci ve ikinci fıkralarına göre subay nasbedilenler bu uzatmaya tabi değildir. Bekleme süresi uzatmasının uygulanıp uygulanmayacağı nasbedilme dayanağına göre belirlenir. - **Bekleme süresi ihlali / diğer evlenme engelleri** (TMK m.154): Kadının bekleme süresi dolmadan evlenmesi bu maddeye göre geçerli bir evlilik doğurur. Evliliğin mutlak butlan sebepleri, örneğin evli bir kişinin yeniden evlenmesi, hısımlık veya sürekli ayırt etme gücü yoksunluğu, mahkeme kararıyla geçersizliğe yol açar. Bekleme süresi ihlali butlan değil, yalnızca ayrı bir hukuki sorumluluk ve kanunda öngörülen diğer sonuçlar doğurur; diğer engeller ise butlan sebebidir. - **Bekleme süresi içindeki çalışmama / bekleme süresini aşan çalışmama** (İş K. m.40): Bir haftaya kadar olan bekleme süresi, yarım ücret ödemesinin kapsamındadır. Bu süreyi aşan dönem, madde kapsamı dışındadır. Bir haftayı aşan dönem için bu maddeye göre ödeme yapılmaz; ancak genel ücret hükümleri ve iş sözleşmesinin niteliği ayrıca değerlendirilir. - **Bekleme süresi dolmadan zayi / bekleme süresi dolduktan sonra zayi** (TTK m.1215): Bekleme süresi dolmadan ve eşya gemiye yüklendikten veya yükleme yerinde kaptan tarafından teslim alındıktan sonra tamamen zayi olduğunda, taşıtan başka eşya yükleyerek sözleşmeyi koruyabilir. Bekleme süresi dolduktan sonra veya belirlenmiş eşya bu aşamaya gelmeden zayi olduğunda dördüncü fıkrada öngörülen ikame imkânı tanınmamıştır. Yalnızca ilk durumda sözleşme hükümden düşmez; ikinci durumda sözleşme sona erer. - **Bekleme süresi öngören sözleşme / bekleme süresi öngörmeyen sözleşme** (TTK m.1516): Sözleşmede bekleme süresi kararlaştırılmış olan sigorta sözleşmesi, üst sınır kuralına tabidir. Bekleme süresi içermeyen sigorta sözleşmesi bu maddenin kapsamında değildir. Üst sınır belirlemesi yalnız bekleme süresi bulunan sözleşmelerde anlam taşır. - **Normal bekleme süresi / En az bekleme süresi / En çok bekleme süresi** (926 s. K. m.3): Normal bekleme süresi, rütbe terfisi için her rütbede beklenen süredir. En az bekleme süresi normalden noksan, en çok bekleme süresi ise rütbede en fazla kalınabilecek süredir. Bu üç süre birbirinden ayrı kavramlardır; terfi koşulları ve rütbede kalma sınırı bakımından farklı işlev görürler. ## İlgili konular - Fesih bildirimine itiraz ve usulü (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/fesih-bildirimine-itiraz-ve-usulu - Ücret ve ücretin ödenmesi, ücretin gününde ödenmemesi (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/ucret-ve-ucretin-odenmesi-ucretin-gununde-odenmemesi - Butlanı gerektirmeyen sebepler, butlan kararı ve sonuçları (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/butlani-gerektirmeyen-sebepler-butlan-karari-ve-sonuclari - Evlenme ehliyeti ve engelleri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/evlenme-ehliyeti-ve-engelleri - Genel esaslar (VUK) (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/genel-esaslar-vuk ## Örnek kararlar - 2024/233 E., 2025/181 K., 10.09.2025 — ilgili: 5490 s. K. m.26, TMK m.132 - 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023 — ilgili: 926 s. K. m.50 ## İlgili terimler [Yarım ücret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yarim-ucret) · [Zorlayıcı sebep](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zorlayici-sebep) · [Hazine Müsteşarlığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hazine-mustesarligi) · [Nasbedilme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nasbedilme) · [Prodüktör](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/produktor) · [Evlenmenin butlanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/evlenmenin-butlani) · [Fiili hizmet yılı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fiili-hizmet-yili) · [Sicil tam notu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sicil-tam-notu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.