--- title: "Belde nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/belde" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Belde **Kısaca:** Belde: Belediyesi bulunan yerleşim yerini (5393 s. K. m.3/1-c) ## Kanuni tanım - **5393 s. K. m.3/1-c** (Belediye Kanunu): Belediyesi bulunan yerleşim yerini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-3#f1-c ## Kanunda nerede geçiyor ### Belediye Kanunu - Belediye Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-3#f1-a): Belediyesi bulunan yerleşim yeridir. Bir yerleşim yerinin belde sayılması için belediye kurulmuş olması gerekir; belediye kurulmamış yerleşim yeri bu tanıma girmez. - Belediye Kanunu m.10 – Belde adının değiştirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-10#f1): Belediye statüsüne sahip, belirli bir yerleşim yerinin idari adıdır. Maddenin konusu, bu yerleşimin adının değiştirilmesidir. - Belediye Kanunu m.48 – Belediye teşkilâtı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-48#f2): Maddede belediyenin kurulu bulunduğu yerleşim birimi olarak geçer. Birimlerin oluşturulmasında belirleyici ölçütler beldenin nüfusu ve yapısı ile gelişme potansiyelidir. - Belediye Kanunu m.77 – Belediye hizmetlerine gönüllü katılım (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-77#f1): Belediyenin yetki alanındaki yerleşim birimidir. Madde, dayanışma ve katılımın beldede sağlanmasını hedefler; programın uygulama alanı belediye sınırlarıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Belde / köy** (5393 s. K. m.3): Belde, belediyesi bulunan yerleşim yeridir ve bu tanımla belediye organlarının yönettiği yer olur. Köy, belediyesi bulunmayan yerleşim yeridir. Bu maddede köy tanımlanmaz; ayrım belediyenin varlığına göre yapılır. Belediye kurulmuş bir yerleşim yeri belde olarak bu kanunun kapsamına girer; kurulmamış yer bu kanunun belediye hükümlerine tabi olmaz. - **Belde adı değişikliği / Cadde, sokak, meydan adı değişikliği** (5393 s. K. m.10): Belde adı, belediye meclisinin üye tam sayısının en az dörtte üçünün kararı, valinin görüşü ve İçişleri Bakanlığının onayı ile değiştirilir. Cadde, sokak, meydan, park ve benzeri yerlere ad verilmesi ya da değiştirilmesi, bu maddede değil 5393 sayılı Kanunun 18. maddesinde düzenlenen meclis yetkisindedir ve nitelikli çoğunluk ve onay koşulları farklıdır. Belde adı için aranan nitelikli çoğunluk ve Bakanlık onayı, sokak ve benzeri adlar için aranan koşullardan farklı olduğundan iki işlem ayrı değerlendirilmelidir. - **Belde adı değişikliği / Belediye adı** (5393 s. K. m.10): Belde adının değiştirilmesi bir meclis ve onay işlemidir. Belediyenin adı ayrıca bir işlemle değiştirilmez; belde adının değişmesi ile birlikte kendiliğinden değişmiş sayılır. Belediye adı için ayrı bir karar alınmasına gerek yoktur; ancak belde adı değişikliğinin hüküm doğurması için madde uyarınca tüm usulün tamamlanmış olması gerekir. - **Büyükşehir / il-ilçe ve mücavir alan / belde ve diğer yerler** (2985 s. K. m.4): Büyükşehir belediye sınırları içindeki alanda plan büyükşehir belediye meclisince onaylanır. İl ve ilçe belediye sınırları ile mücavir alanlarda ilgili belediye meclisi, beldelerde ve diğer yerlerde valilik onaylar. Planın onay mercii yer bakımından ayrılır; süre üç ay her durumda aynıdır. - **Belediye başkanı ve meclis üyeleri / Belde ve muhtarlar** (4483 s. K. m.3): Büyükşehir, il ve ilçe belediye başkanları ile meclis üyeleri hakkında izin İçişleri Bakanı tarafından verilir. İlçedeki belde belediye başkanları ve meclis üyeleri ile köy ve mahalle muhtarları hakkında izin kaymakam (merkez ilçede vali) tarafından verilir. Belediye başkanları için izin merci bakanken, belde ve muhtarlar için mülki amirdir. - **Genel hal / belde ve küçük ilçe belediyesi hali** (5018 s. K. m.62): Genel halde adayın en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olması ve kamu muhasebesinde dört yıl çalışmış olması aranır. Belde ve nüfusu 25.000'in altındaki ilçe belediyeleri ile mahalli idare birliklerinde aday en az lise mezunu olabilir. Bu yerlerde öğrenim şartı lise mezuniyetine iner; sertifika, olumsuz sicil, ceza ve bilgi-temsil şartları yine aranır. ## Örnek kararlar - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2025/711 E., 2025/2418 K., 10.11.2025 — ilgili: 5393 s. K. m.3 - 10. Daire, 2020/2753 E., 2024/4218 K., 22.10.2024 — ilgili: 5393 s. K. m.3 - 10. Daire, 2020/2742 E., 2024/4217 K., 22.10.2024 — ilgili: 5393 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Belediyenin organları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/belediyenin-organlari) · [Mahalle](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahalle) · [Gönüllü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gonullu) · [Belediye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/belediye) · [Norm kadro](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/norm-kadro) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.