--- title: "Beyan üzerine tarh nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/beyan-uzerine-tarh" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Beyan üzerine tarh **Kısaca:** Beyan üzerine tarh, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - GVK m.83: Mükellefin ya da vergi sorumlusunun verdiği beyannameye dayanılarak yapılan tarhtır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-83) - VUK m.112 · özel ödeme zamanları: Mükellefin verdiği beyannameye dayanılarak yapılan tarhtır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-112) - 3986 s. K. m.8 · ek Gayrimenkul Vergisi: Mükellefin verdiği emlak vergisi beyannamesindeki matrahlar üzerinden ek gayrimenkul vergisinin tarh ve tahakkuk ettirilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3986-sayili-ekonomik-denge-icin-yeni-vergiler-ihdasi-ile-1-7-1964-tarihli-ve-488-sayili-2-7/madde-8) ## Kanunda nerede geçiyor ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK m.83 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-83): Mükellefin ya da vergi sorumlusunun verdiği beyannameye dayanılarak yapılan tarhtır. Madde bu yöntemi genel kural olarak kabul eder. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.112 – Özel ödeme zamanları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-112#f1-2): Mükellefin verdiği beyannameye dayanılarak yapılan tarhtır. Memleketi terk ve ölüm gibi mükellefiyetin kalkmasını gerektiren hallerde bu tarhların ödeme süresi beyanname verme süresine bağlanmıştır. ### Ekonomik Denge İçin Yeni Vergiler İhdası ile 1.7.1964 Tarihli ve 488 Sayılı, 2.7.1964 Tarihli ve 492 Sayılı, 7.11.1984 Tarihli ve 3074 Sayılı, 25.10.1984 Tarihli ve 3065 Sayılı, 31.12.1960 Tarihli ve 193 Sayılı, 21.7.1953 Tarihli ve 6183 Sayılı, 2.2.1981 Tarihli ve 2380 Sayılı, 15.7.1963 Tarihli ve 277 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Ekonomik Denge İçin Yeni Vergiler İhdası ile 1.7.1964 Tarihli ve 488 Sayılı, 2.7.1964 Tarihli ve 492 Sayılı, 7.11.1984 Tarihli ve 3074 Sayılı, 25.10.1984 Tarihli ve 3065 Sayılı, 31.12.1960 Tarihli ve 193 Sayılı, 21.7.1953 Tarihli ve 6183 Sayılı, 2.2.1981 Tarihli ve 2380 Sayılı, 15.7.1963 Tarihli ve 277 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.8 – Ek Gayrimenkul Vergisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3986-sayili-ekonomik-denge-icin-yeni-vergiler-ihdasi-ile-1-7-1964-tarihli-ve-488-sayili-2-7/madde-8): Mükellefin verdiği emlak vergisi beyannamesindeki matrahlar üzerinden ek gayrimenkul vergisinin tarh ve tahakkuk ettirilmesidir. Beyanname, ek vergi için de verilmiş sayılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Beyan üzerine tarh / re'sen tarh** (GVK m.83): Mükellef ya da vergi sorumlusunun beyanı esas alınarak yapılan tarh genel kuraldır. Beyanın verilmediği ya da beyanın gerçeği yansıtmadığı hallerde idarenin kendiliğinden tarh yapması, kanunda öngörülen istisnai yoldur. Kanunda aksine hüküm varsa tarh beyan yerine kanundaki yönteme göre yapılır; aksi halde beyan esas alınır. - **Genel taksit hali / beyan üzerine tarh (ölüm, terk)** (VUK m.112): İkmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergilerde ödeme, taksit süresine tabidir; taksit süresi geçmişse tahakkuktan itibaren bir aydır. Beyan üzerine tarh edilen ve memleketi terk ya da ölüm gibi hallerde doğan vergilerde ödeme süresi beyanname verme süresidir. Her iki durumda ödeme süresi farklıdır; beyan üzerine tarhta süre beyanname süresine, idari tarhta ise taksit süresine veya tahakkuka bağlıdır. - **İkmalen tarh / Re'sen tarh / Beyan üzerine tarh** (VUK m.34): İkmalen ve re'sen tarhlar, maddede ihbarname ile tebliğ edilecek tarhlar olarak sayılmıştır. Mükellefin verdiği beyanname üzerine yapılan tarh, maddenin metninde ihbarname kapsamına açıkça alınmamıştır. Maddenin tebliğ yöntemi ikmalen ve re'sen tarhlar için geçerlidir; beyan üzerine yapılan tarhın tebliğinde bu madde esas alınmaz. ## İlgili konular - Beyan esası, gelirin toplanması ve yıllık beyanname (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/beyan-esasi-gelirin-toplanmasi-ve-yillik-beyanname - Ödeme, zamanaşımı ve terkin (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/odeme-zamanasimi-ve-terkin ## İlgili terimler [Ek gayrimenkul vergisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ek-gayrimenkul-vergisi) · [İhtirazi Kayıt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-htirazi-kayit) · [Vergi Sorumlusu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergi-sorumlusu) · [Gecikme faizi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecikme-faizi) · [Tecil faizi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tecil-faizi) · [Tarh](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarh) · [Mahsup](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahsup) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.