--- title: "Bilanço nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilanco" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Bilanço **Kısaca:** Bilanço, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - VUK m.192 · bilanço: Envanterde gösterilen kıymetlerin tasnifli ve karşılıklı olarak değerleri itibarıyla düzenlenmiş özeti olan tablodur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-192) - 1164 s. K. m.6: Döner sermaye ile yapılan işlerden doğan gelir ve giderleri mali yılın sonunda gösteren hesap cetvelidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1164-sayili-arsa-uretimi-ve-degerlendirilmesi-hakkinda-kanun/madde-6) - 2489 s. K. m.14: Tasfiyede alacak ve borçların hesaplandığı ve kalan miktarın dağıtımına esas alındığı hesap dönemi sonu tespitidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2489-sayili-kefalet-kanunu/madde-14) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.192 – Bilanço (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-192#f1): Envanterde gösterilen kıymetlerin tasnifli ve karşılıklı olarak değerleri itibarıyla düzenlenmiş özeti olan tablodur. Bilanço, işletmenin belli bir tarihteki varlık ve borç durumunu gösterir; gelir tablosundan ayrı bir tablodur. ### Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun - Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1164-sayili-arsa-uretimi-ve-degerlendirilmesi-hakkinda-kanun/madde-6#f2): Döner sermaye ile yapılan işlerden doğan gelir ve giderleri mali yılın sonunda gösteren hesap cetvelidir. Maddeye göre Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünce düzenlenir ve eki cetvel ve belgelerle birlikte Sayıştaya gönderilir. ### Kefalet Kanunu - Kefalet Kanunu m.14 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2489-sayili-kefalet-kanunu/madde-14#f2): Tasfiyede alacak ve borçların hesaplandığı ve kalan miktarın dağıtımına esas alındığı hesap dönemi sonu tespitidir. Bilanço tarihine göre hangi alacakların ödeneceği ve bakiyenin hangi daire ve müesseselere paylaştırılacağı belirlenir. ### Millî Savunma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Kanunu - Millî Savunma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Kanunu m.6 – İşlemlerin mali denetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3225-sayili-milli-savunma-bakanligi-doner-sermaye-isletmeleri-kanunu/madde-6#f2): Döner sermaye işletmesinin mali yıl sonundaki varlık ve kaynak durumunu gösteren ve gelir gider belgeleriyle birlikte düzenlenen mali tablodur. ## Karıştırılan kavramlar - **Bilanço ile bilanço eki belgeler** (1164 s. K. m.6): Bilanço, döner sermaye gelir ve giderlerinin özet hesabıdır. Bilanço eki cetveller ve belgeler, bilançonun dayanağı olan ayrıntılı kayıtlardır. Sayıştaya hem bilanço ve eki cetveller hem belgeler gönderilir; Maliye Bakanlığına yalnız bilanço ve eklerinin birer örneği gönderilir. - **Bilanço öncesi ödeme / bilanço sonrası ibraz** (2489 s. K. m.14): Bilanço tarihine kadar ibraz edilen kesinleşmiş ilamlar, Sandık tarafından ödenir. Bilançodan sonra ibraz edilen ilamlar, yalnızca Kanun dışındaki daire ve müesseseler lehine ise tefrik edilen hisselerden verilmek üzere ilgili dairelerden muhtevası aranır. Bilanço tarihi, ödeme yükümlülüğünün ve hisselerden ödemenin sınırını belirler. - **Bilanço öncesi tahsilat / bilanço sonrası tahsilat** (2489 s. K. m.14): Bilançodan önce ödenmiş ancak henüz tahsil edilmemiş alacaklar, zimmetlilerden tahsil edildikçe dağıtılır. Bilanço tarihine kadar ödenen ve sonra ödenmesi gereken dağıtım, bakiye nakit olarak yatırılır. Tahsilatın gerçekleştiği ana göre paylaşım farklı zamanlarda yapılır; bakiye bir kerede, sonradan tahsilat ise parça parça dağıtılır. - **İşletme hesabı esası / Bilanço esası** (GVK m.55): İşletme hesabında kazanç, dönem içindeki hasılat ile giderin karşılaştırılmasıyla bulunur; ayrıca dönem başı ve sonu mahsulleri düzeltme olarak dikkate alınır. Bilanço esasında ise kazanç, dönem başı ve sonu aktif-pasif farkı üzerinden belirlenir. Hangi esasın uygulanacağı, mükellefin defter ve tespit yöntemine göre belirlenir; işletme hesabı esasında yalnız bu maddedeki hasılat-gider ve mahsul ilavesi kuralları uygulanır. - **Bilanço esasına geçiş / geri dönüş** (GVK m.59): Bilanço esasına geçmek, çiftçinin yazılı talebiyle mümkündür. Bilanço esasını kabul eden çiftçinin işletme hesabına dönmesi, iki yıllık bağlılık süresi dolmadan mümkün değildir. İki yıl dolmadan yapılan geri dönüş talebi madde bakımından hüküm doğurmaz. - **Serbest meslek erbabı / Bilanço esasına tabi şirketler** (GVK m.67): Serbest meslek erbabı mesleki kazancını serbest meslek kazanç defteri üzerinden tespit eder. 65. maddenin son fıkrasındaki şirketler de serbest meslek kazanç defteri üzerinden tespit yapar; bilanço esasına göre tutulan defterleri bu defterin yerine geçer. Şirketler için ayrı bir kazanç defteri tutma yükümlülüğü aranmaz; bilanço defterleri yeterlidir. ## İlgili konular - Bilanço esasına göre defter tutma (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/bilanco-esasina-gore-defter-tutma ## Örnek kararlar - 2004/68 E., 2005/104 K., 23.12.2005 — ilgili: 2489 s. K. m.14 - 1993/52 E., 1993/54 K., 26.11.1993 — ilgili: 1164 s. K. m.6 - 3. Daire, 2023/1664 E., 2024/6861 K., 16.12.2024 — ilgili: VUK m.192 ## İlgili terimler [Bakiye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bakiye) · [Öz sermaye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/oz-sermaye) · [Muafiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muafiyet) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.