---
title: "Bilgi edinme hakkı nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilgi-edinme-hakki"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Bilgi edinme hakkı

**Kısaca:** Kamu kurum ve kuruluşlarının elinde bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi ve belgelere erişebilme hakkıdır. Hakkın kapsamı, kanunun uygulandığı kurumlarla sınırlıdır. (4982 s. K. m.4)

## Kanunda nerede geçiyor

### Bilgi Edinme Hakkı Kanunu
- Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-1#f1): Kişilerin kurum ve kuruluşların elindeki bilgi ve belgelere erişmesini isteyebilme hakkıdır. Kanun, bu hakkı kural olarak herkese tanımaktadır.
- Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.4 – Bilgi edinme hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4982-sayili-bilgi-edinme-hakki-kanunu/madde-4#f1): Kamu kurum ve kuruluşlarının elinde bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi ve belgelere erişebilme hakkıdır. Hakkın kapsamı, kanunun uygulandığı kurumlarla sınırlıdır.

### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.74 – VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-74): Herkesin kamu kurum ve kuruluşlarındaki bilgi ve belgelere erişebilmesi hakkıdır. Anayasa bu hakkın kullanılma biçimini kanuna bırakmıştır; ayrıntılı usul 4982 sayılı Kanunda yer alır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Dilekçe hakkı / Bilgi edinme hakkı / Kamu denetçisine başvuru** (Anayasa m.74): Dilekçe hakkı, kişinin kendi veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetlerini yetkili makamlara ve TBMM'ye yazılı iletmesidir. Bilgi edinme hakkı kamu bilgisine erişimi, kamu denetçisine başvuru ise idarenin işleyişine ilişkin şikâyetin Kurumca incelenmesini konu alır. Her biri farklı kurumlara ve usullere bağlıdır; biri ile yapılan başvuru diğerinin yerini tutmaz. Kamu denetçisi başvurusunda 'herkes' ifadesi geçtiğinden karşılıklılık aranmaz.
- **Bilgi edinme hakkı / kişisel veri kullanımı** (1163 s. K. m.24): Ortağın bilgi edinme hakkı, kooperatif iş ve işlemlerinden haberdar olma amacıyla kullanılır. Bu hakla elde edilen kişisel veriler, 6698 sayılı Kanun'a aykırı olarak kullanılamaz, aktarılamaz veya işlenemez. Ortağın elde ettiği kişisel verilerin amaç dışı kullanılması hem bu maddeye hem 6698 sayılı Kanun'a aykırılık oluşturur.
- **Genel bilgi edinme hakkı / çalışanın kendi durumuna ilişkin hakkı** (4982 s. K. m.25): İstisna kapsamındaki düzenlemeler bakımından, herkesin genel bilgi edinme hakkı bu düzenlemeye uzanmaz. Düzenlemeden etkilenen kurum çalışanı, kendi durumunu ilgilendiren düzenleme bakımından bilgi edinme hakkını korur. Çalışan, istisnaya rağmen başvuru yapabilir; diğer kişiler için istisna geçerlidir.
- **Bilgi edinme hakkı / tazminat hakkı** (5429 s. K. m.15): Madde, istatistikî birime sayımın amacı, kapsamı ve gizliliğin korunması önlemleri hakkında 4982 sayılı Kanun çerçevesinde bilgi edinme hakkı tanır. Tazminat hakkı ise yalnız kendisine ait gizli verinin izinsiz açıklanmasında doğar ve maddi ile manevi zararı kapsar. Bilgi edinme talebi zarar gerektirmez; tazminat talebi ise izinsiz açıklama ve zarar unsurlarının birlikte gerçekleşmesini ister.

## İlgili konular

- Siyasi haklar ve ödevler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/siyasi-haklar-ve-odevler

## Örnek kararlar

- 10. Daire, 2020/2089 E., 2021/1720 K., 08.04.2021 — ilgili: 4982 s. K. m.1, 4982 s. K. m.4
- 10. Daire, 2024/5491 E., 2025/567 K., 17.02.2025 — ilgili: 4982 s. K. m.1
- 10. Daire, 2020/4987 E., 2024/953 K., 19.03.2024 — ilgili: 4982 s. K. m.4

## İlgili terimler

[Açıklık ilkesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aciklik-ilkesi) · [Kamu Denetçiliği Kurumu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-denetciligi-kurumu) · [Faaliyet alanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faaliyet-alani) · [Dilekçe hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dilekce-hakki) · [Eşitlik ilkesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/esitlik-ilkesi) · [Karşılıklılık ilkesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsiliklilik-ilkesi) · [Karşılıklılık esası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsiliklilik-esasi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.