---
title: "Bireysel Başvuru nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bireysel-basvuru"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Bireysel Başvuru

**Kısaca:** Anayasa Mahkemesine, Anayasa ile güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklerin işlem, eylem veya ihmal nedeniyle ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvurudur. (AYMKYUHK m.47)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.148 – 3. Görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-148#f1): Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine yapılan başvurudur. Olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.

### Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
- AYMKYUHK m.47 – Bireysel başvuru usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-47#f1): Anayasa Mahkemesine, Anayasa ile güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklerin işlem, eylem veya ihmal nedeniyle ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvurudur. Madde, bu başvurunun yapılış biçimini ve şartlarını düzenler.

## Karıştırılan kavramlar

- **Normlar denetimi / Bireysel başvuru** (Anayasa m.148): Normlar denetiminde konu bir kanun, kararname veya İçtüzük hükmüdür; başvuru için bir hak ihlali iddiası aranmaz. Bireysel başvuruda kamu gücünün bir temel hak ihlali iddia edilir ve olağan kanun yolları tüketilmiş olmalıdır. Bireysel başvuruda kanun yolu sonuçlarına dayanan hususlar ayrıca incelenmez, yalnız hak ihlali değerlendirilir.
- **Bireysel başvuru / diğer Anayasa Mahkemesi başvuruları** (AYMKYUHK m.64): Mahkemeye yapılacak bireysel başvurular, maddenin kapsamı dışında kalır. İptal, itiraz ve diğer başvurular, maddenin ifadesi uyarınca harçtan muaftır. Bireysel başvuru için harç ödenmesi gerekir; diğer başvurularda harç alınmaz.
- **Avukat aracılığıyla takip / bireysel başvuru** (7155 s. K. m.4): Bu yolda alacaklı takip talebini avukatı aracılığıyla doldurur. Tüketici, abonelik ilişkisinden doğan alacağını genel hükümlere göre kendisi takip edebilir. Avukatla yapılan talep için talep formundaki avukat bilgileri ve hesap numarası zorunludur; genel yolda bu bilgiler aranmaz.

## İlgili konular

- İptal ve itiraz davalarına ilişkin ortak hükümler, bireysel başvuru (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/iptal-ve-itiraz-davalarina-iliskin-ortak-hukumler-bireysel-basvuru
- Yüksek mahkemeler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/yuksek-mahkemeler

## Örnek kararlar

- Büyük Genel Kurulu, 2017/1 E., 2017/9 K., 08.12.2017 — ilgili: AYMKYUHK m.47
- 3. Hukuk Dairesi, 2025/5613 E., 2026/173 K., 15.01.2026 — ilgili: Anayasa m.148
- 2. Daire, 2022/1409 E., 2022/4674 K., 29.09.2022 — ilgili: Anayasa m.148

## İlgili terimler

[Başvuru süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuru-suresi) · [Yüce Divan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuce-divan) · [Mazeret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mazeret)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.