---
title: "Birinci Başkan nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birinci-baskan"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Birinci Başkan

**Kısaca:** Yargıtayın en üst yöneticisidir. Genel Sekreteri yönetim işlerinde yardımcı olarak görevlendirir, ona iş verir ve izinli ya da özürlü hallerde geçici görevlendirme yapar. (2797 s. K. m.23)

## Kanunda nerede geçiyor

### Yargıtay Kanunu
- Yargıtay Kanunu m.4 – Birinci Başkanlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2797-sayili-yargitay-kanunu/madde-4#f1): Yargıtay'ın başkanıdır ve Birinci Başkanlığın başkanı sıfatını taşır. Bu sıfatın seçim ve nitelik koşulları madde metninde yer almaz.
- Yargıtay Kanunu m.23 – Genel Sekreterin görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2797-sayili-yargitay-kanunu/madde-23#f1): Yargıtayın en üst yöneticisidir. Genel Sekreteri yönetim işlerinde yardımcı olarak görevlendirir, ona iş verir ve izinli ya da özürlü hallerde geçici görevlendirme yapar.
- Yargıtay Kanunu m.26 – Tetkik Hakimlerinin görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2797-sayili-yargitay-kanunu/madde-26#f2): Yargıtay'ın en üst yöneticisidir. Tetkik hâkimlerine kurul ve daire başkanlarının verdiği görevlerden ayrı olarak, kendi verdiği diğer görevleri de yerine getirtebilir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Birinci Başkan / Birinci Başkanın bulunmadığı zaman** (2797 s. K. m.7): Birinci Başkan toplantıya başkanlık eder. Birinci Başkanın başkanlık etmediği veya bulunmadığı zamanlarda kurula bağlı başkanvekili başkanlık eder. Hukuk Genel Kurulunda hukuk dairelerinden, Ceza Genel Kurulunda ceza dairelerinden seçilmiş başkanvekili başkanlık eder; bu da yoksa toplantıdaki en kıdemli daire başkanı başkanlık yapar.
- **Birinci Başkan var / yok** (2797 s. K. m.9): Birinci Başkan kurulda bulunduğunda kurulun başkanı odur. Birinci Başkan bulunmadığında başkanlık, sırayla başkanvekilleri ve kıdemli daire başkanına geçer. Başkanlık yetkisi kişiden kişiye değişir; hangi kurulda hangi başkanvekilinin başkanlık yapacağı madde sırası ile belirlenir.
- **Birinci Başkan, birinci başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeler / Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcıvekili** (2797 s. K. m.19): Maddede sayılan kişilerin bir kısmı Yargıtay'ın yönetici ve daire başkanı ile üyeleridir. Diğer kısmı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcıvekilidir. Her iki grup da aynı yaptırım seçeneklerine tabidir; madde kişi ayrımı yapmadan aynı işlemleri öngörür.
- **Birinci Başkan / Cumhuriyet Başsavcısı, Birinci Başkanvekili ve Cumhuriyet Başsavcıvekili** (2797 s. K. m.30): Yargıtay Birinci Başkanı için aranan süre altı yıldır. Cumhuriyet Başsavcısı, Birinci Başkanvekili ve Cumhuriyet Başsavcıvekili için aranan süre beş yıldır. Aynı Yargıtay üyesi, Birinci Başkan olmak için bir yıl daha fazla üyelik süresi tamamlamış olmalıdır; sürelerin tamamlanmaması adayın ilgili göreve seçilmesini engeller.
- **Birinci Başkan / Birinci Başkanlık Kurulu kararı ile diğer merci veya kişilerin başvurusu** (2797 s. K. m.45): Birinci Başkan, Yargıtay daire ya da genel kurul kararı üzerine veya Cumhuriyet Başsavcısı bizzat yazıyla doğrudan kurula istem yapar. Diğer merci veya kişiler yazılı ve gerekçeli başvuruyla Birinci Başkanlığa başvurur; istem doğrudan kurula gitmez. Birinci grupta istem doğrudan kurula ulaşır; ikinci grupta önce Birinci Başkanlık Kurulunun gerekip gerekmediğine dair kararı beklenir.
- **Meclis birinci başkan vekili / ikinci başkan vekili** (5393 s. K. m.43): Birinci başkan vekili varsa temsil yetkisi ilk sırada ona aittir. Birinci başkan vekili bulunmadığında temsil ikinci başkan vekiline geçer. Sıralama kesindir; ikinci başkan vekili ancak birincinin bulunmaması halinde yetkilidir.

## Örnek kararlar

- 2023/104 E., 2023/177 K., 11.10.2023 — ilgili: 2797 s. K. m.4
- Ceza Genel Kurulu, 2021/32 E., 2021/535 K., 04.11.2021 — ilgili: 2797 s. K. m.4
- Hukuk Genel Kurulu, 2009/2 E., 2009/3 K., 18.11.2009 — ilgili: 2797 s. K. m.26

## İlgili terimler

[Tetkik hâkimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tetkik-hakimi) · [Genel Sekreter](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-sekreter) · [Birinci Başkanlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birinci-baskanlik) · [Rapor](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rapor) · [Geçici görevlendirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-gorevlendirme)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.