--- title: "Birleşme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birlesme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Birleşme **Kısaca:** Birleşme, 9 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.776 · karışma ve birleşme: Bağımsız taşınır eşyaların, tek bir taşınır eşya oluşturacak biçimde birbirine bağlanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-776) - TBK m.135 · birleşme: Bir borç ilişkisinde alacaklı ve borçlu sıfatlarının aynı kişide toplanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-135) - VUK m.374 · ceza kesmede zamanaşımı: Aynı fiil nedeniyle hem vergi ziyaı cezası hem usulsüzlük cezasının gündeme gelmesi halidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-374) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.135 – D. Birleşme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-135#f1): Bir borç ilişkisinde alacaklı ve borçlu sıfatlarının aynı kişide toplanmasıdır. Birleşmenin borcu sona erdirebilmesi için alacağın tamamının borçluya geçmesi gerekir; alacağın yalnızca bir kısmı ya da alacak üzerindeki bir intifa veya rehin hakkı borçluya geçmişse birleşme gerçekleşmez. - TBK m.153 – C. Zamanaşımının durması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-153#f1-7): Aynı borç ilişkisinde alacaklı ve borçlu sıfatlarının bir kişide bulunmasıdır. Birleşmenin geçmişe etkili olarak ortadan kalkması hâlinde, birleşmenin sürdüğü dönem de durma süresine dahil edilir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.776 – VI. Karışma ve birleşme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-776#f1): Bağımsız taşınır eşyaların, tek bir taşınır eşya oluşturacak biçimde birbirine bağlanmasıdır. Birleşen parçalar ayrıldığında önemli zarar doğması ya da aşırı emek ve para harcanması gerekir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1045 – bbb) Alacaklı ve malik sıfatlarının birleşmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1045#f1): Bir borç ilişkisinde alacaklı ve borçlu sıfatlarının aynı kişide toplanmasıdır. Birleşme, ölüm yoluyla miras veya işletme devri gibi külli ya da cüzi haleflik yoluyla gerçekleşebilir. Birleşmenin borcu sona erdirebilmesi için alacağın tamamının borçluya geçmesi gerekir; alacağın yalnız bir kısmı üzerinde birleşme bu kısım bakımından sonuç doğurur. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.374 – Ceza kesmede zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-374#f2): Aynı fiil nedeniyle hem vergi ziyaı cezası hem usulsüzlük cezasının gündeme gelmesi halidir. Birleşen usulsüzlük cezası, vergi ziyaı cezasının zamanaşımı süresi içinde kesilir. ### Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu - Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.36 – Sendika ve konfederasyonların katılma ve birleşmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4688-sayili-kamu-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunu/madde-36#f2): Birden fazla sendika ya da konfederasyonun, Genel Kurul kararıyla, tüzel kişiliklerini sona erdirerek yeni bir tüzel kişilik oluşturmasıdır. Birleşen yapıların hak ve borçları bu yeni tüzel kişiliğe geçer. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.19 – Birleşme, bölünme ve hisse değişimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-19#f1): Bir bankanın bir veya birkaç banka ya da finansal kuruluşla birleşmesi; birleşen kuruluşların malvarlığının tek bir tüzel kişilikte toplanması anlamına gelir. Madde, birleşmenin koşullarını ayrıca tanımlamaz, Türk Ticaret Kanunu'nun birleşme hükümlerine yollama yapar. ### Kurumlar Vergisi Kanunu - Kurumlar Vergisi Kanunu geç. m.5 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/gecici-madde-5#f1-a): Madde 3 fıkra (3) bent (b) uyarınca, tam mükellef iki veya daha fazla KOBİ'nin m.18 uyarınca birleşerek yeni bir anonim şirket kurması ya da tam mükellef bir veya birkaç KOBİ'nin tam mükellef ve anonim şirket statüsündeki başka bir KOBİ'ye devredilmesidir. Genel birleşme kavramından farklı olarak yalnız KOBİ'lerle sınırlıdır. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.36 – Birleşme, devir, bölünme ve şekil değiştirme halleri: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-36#f1-a): İki veya daha fazla hükmî şahsın birleşerek yeni bir hükmî şahıs kurması ya da birinin diğerini devralması halidir. Maddenin (a) bendi yeni kurulan şahsı, birleşen şahıslar ise yerine geçilen taraf olarak düzenler. ## Karıştırılan kavramlar - **Katılma / Birleşme** (4688 s. K. m.36): Katılmada katılan yapı varlığını yitirir ve tüm hak ve borçları katıldığı yapıya geçer. Birleşmede birleşen yapıların tümü tüzel kişiliğini kaybeder ve hak ve borçları birlikte yeni kurulan tüzel kişiliğe geçer. Katılmada devralan mevcut bir tüzel kişidir; birleşmede ise hak ve borçlar yeni bir tüzel kişiliğe intikal eder. Maddenin birinci fıkrası katılmayı, ikinci fıkrası birleşmeyi düzenler. - **Birleşme / Karışma** (TMK m.776): Birleşmede bağımsız şeyler tek bir taşınır eşya oluşturacak biçimde bir araya gelir. Karışmada farklı malların ayırt edilemeyecek biçimde birbirine katılması söz konusudur. Her iki durumda da madde aynı şekilde uygulanır; ayrım, yalnız olayın niteliğini tanımlamaya yarar. - **Emek ürünü birleşme / Doğal olay sonucu birleşme** (TMK m.776): Birleşme ya da karışmanın insan emeğiyle gerçekleşmesi hâlinde de birinci ve ikinci fıkra uygulanır. Doğal bir olay sonucu oluşan birleşme ya da karışmada da aynı kurallar geçerlidir. Yapılan iş bakımından bir fark yoktur; ancak emeğin değeri malzemeden fazla ise m.775 ayrıca düşünülür. - **Birleşme / Devir** (5411 s. K. m.19): Birleşmede en az iki kuruluş birleşerek tek tüzel kişilikte toplanır ve birleşen tarafların tüzel kişiliği sona erer. Devirde bir banka bütün aktif ve pasifini diğer bankaya devreder; devreden bankanın tüzel kişiliği, madde metninde açıkça sona erdirilen kuruluş olarak yer alır. Her ikisi de Kurul izni ve üç aylık işlem süresine tabidir; her ikisinde de devralan bankaya geçiş küllî halefiyet yoluyla olur. - **Birleşme (madde kapsamı) / genel birleşme** (5520 s. K. geç. m.5): Bu maddedeki birleşme yalnız KOBİ'ler arasında ve 31/12/2009'a kadar yapılan birleşmedir. Genel birleşme m.18 ve m.19 kapsamında her kurum için geçerlidir. Madde şartlarına uyulmazsa birleşme bu maddenin istisna ve indirimli oran hükmünden yararlanamaz; genel hükümler uygulanır. - **Tam birleşme / kısmi birleşme** (TBK m.135): Alacağın tamamının borçluya geçtiği hal, borcun tamamen sona ermesine yol açar. Alacağın yalnızca bir kısmının borçluya geçtiği hal; birleşme, bu kısım için borcu sona erdirir ve kalan kısım varlığını sürdürür. Kısmi birleşmede borcun yalnızca birleşen kısmı sona erer, kalan alacak devam eder. ## İlgili konular - Sona erme hâlleri (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/sona-erme-halleri - Süreler ve zamanaşımının başlangıcı (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/sureler-ve-zamanasiminin-baslangici - Üyelik (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/uyelik - Bulunmuş eşya (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/bulunmus-esya - Amme alacağının tahsiline imkan bırakmamak maksadiyle yapılan tasarruflar (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/amme-alacaginin-tahsiline-imkan-birakmamak-maksadiyle-yapilan-tasarruflar - Vergi cezasının kesilmesi, ödenmesi ve kalkması (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/vergi-cezasinin-kesilmesi-odenmesi-ve-kalkmasi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2022/1205 E., 2023/1188 K., 29.11.2023 — ilgili: TBK m.153 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/439 E., 2023/627 K., 14.06.2023 — ilgili: TBK m.135 - 3. Daire, 2023/10591 E., 2024/6909 K., 16.12.2024 — ilgili: VUK m.374 ## İlgili terimler [Bölünme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolunme) · [Kendiliğinden geçiş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kendiliginden-gecis) · [Katılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katilma) · [Külli halefiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kulli-halefiyet) · [Devir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devir) · [Zamanaşımının Durması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zamanasiminin-durmasi) · [Ceza ihbarnamesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ceza-ihbarnamesi) · [Cüz'i halefiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cuzi-halefiyet) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.